Örfá dæmi um að ís­lensk stjórn­völd hafi ekki nýtt sér Dyflinar­reglu­gerðina

Rúmlega áttatíu og tvö þúsund manns höfðu sótt um hæli í í löndum Evrópska efnahagssvæðisins í mars á þessu ári en fleiri hafa ekki sótt um hæli í Evrópu síðan hinn svokallaði flóttamannavandi ríkti í álfunni árin 2015 og 2016. Í þessum hópi voru Úkraínumenn flestir, eða um fjórtán þúsund, þar á eftir Afganar og Sýrlendingar.

Staða flóttamanna í Evrópu hefur þó ekkert batnað og mörg mannúðarsamtök varað við henni, sérstaklega aðstöðu þeirra í Grikklandi. Stór hluti flóttafólks frá Mið-Austurlöndum, Asíu og Afríku kemur til Evrópu í gegn um Grikkland. Vegna Dyflinarreglugerðarinnar kemst fólkið oft ekki lengra en það og neyðist til að dvelja í flóttamannabúðum þar sem aðstæðum hefur verið lýst hræðilega.

Segir stöðuna í Grikklandi hræðilega

Fyrirhugað er að íslensk stjórnvöld sendi á þriðja hundrað hælisleitenda og flóttamanna úr landi á næstu vikum, suma þeirra til Grikklands.

„Staðan þar er þannig að hún er oft hreinlega lífshættuleg fólki. Fólk býr á götunni, það hefur ekki aðgang að atvinnu, húsnæði, það er hungursneyð hjá sumum. Íslensk stjórnvöld hafa notað Dyflinarreglugerðina ítrekað og með eins ítarlegum hætti og hægt er. Í rauninni má segja að það eru örfá dæmi þess að íslensk stjórnvöld hafi ekki nýtt sér Dyflinarreglugerðina,“ segir Sema Erla Serdar, baráttukona og stofnandi Solaris.

Hér má sjá lengra viðtal við Semu Erlu:

Forseti framkvæmdastjórnar ESB boðaði í stefnuræðu sinni í haust afnám Dyflinarreglugerðarinnar og stofnun nýs samevrópsks kerfis fyrir flóttamenn og hælisleitendur.   hefur talað fyrir því að ný og samræmd stefna í málefnum flóttafólks verði innleidd innan ESB.

„Það eru hagsmunir allra ríkjanna að byggt verði upp evrópskt kerfi fyrir flóttamenn. Nýi sáttmálinn um flóttamenn og hælisleitendur færir okkur allt sem við þurfum til að takast á við þær mismunandi aðstæður sem við stöndum frammi fyrir,“ sagði Ursula von der Leyen forseti framkvæmdastjórnar ESB í stefnuræðu sinni í september í fyrra. 

„Ferlið hefur tekið óþægilega langan tíma og ég held að nú sé rétti tíminn kominn fyrir evrópska flóttamannastefnu.“

Senda flóttamenn og hælisleitendur til Rúanda

Bretland gerði í apríl samning við Rúanda um að þangað yrðu sendir hælisleitendur, sem komu ólöglega til Bretlands, á meðan mál þeirra eru til meðferðar hjá breskum yfirvöldum. Fyrstu hóparnir voru sendir þangað í lok maí. 

„Ríkisstjórn okkar, ásamt félögum okkar í Rúanda, vinnum að því að finna nýja skapandi lausn á alþjóðlegum vandamálum. Ég er hrædd um að önnur samtök og önnur ríki komi ekki fram með aðra valmöguleika. Óbreytt ástand er ekki ásættanlegt lengur,“ sagði Priti Patel, innanríkisráðherra Bretlands, við undirritun samningsins við Rúanda. 

„Fólk sem hefur fengið tilkynningu um flutning til Rúanda hefur engan lagalegan rétt á að vera í landinu okkar.“

Danmörk hyggst fara sömu leið og Bretland og er nú í viðræðum við Rúanda um gerð samskonar samnings.