Ó­var­kárt orða­lag um af­brot ýtir undir for­dóma

Í kjölfar árásarinnar á Bankastræti Club nú á dögunum hafa miklar umræður átt sér stað um aukna tíðni ofbeldisglæpa. Margrét ræddi við Sprengisand um málið.

„Ísland hefur breyst, það er staðreynd. Við erum orðin miklu fjölbreyttara samfélag en við vorum fyrir tveimur áratugum og það getur í sjálfu sér haft allskonar afleiðingar fyrir Ísland. En svo eru þetta auðvitað líka þessir fordómar sem eru til staðar í íslensku samfélagi: þessi ótti okkar við þetta breytta samfélag. Það ýtir undir og gerir allt pínulítið dramatískara. Og við erum hræddari fyrir vikið, það held ég að sé alveg öruggt. Og þá notum við kannski orðalag sem við myndum ekki nota til að lýsa gerendum, eins og í árásarmálum.“

Margrét segir að bregðast þurfi við skipulagðri glæpastarfsemi, auknum árásum og auknum hnífaburði meðal ungs fólks.

„Við getum brugðist við af svakalegri hörku í réttarvörslukerfinu, með hörðum refsingum, sem rannsókn eftir rannsókn sýnir okkur að virkar ekki mjög vel. Eða við getum farið í aðeins flóknari en árangursríkari aðgerðir og skoðað, hver er rótin að þessu? Hvað getum við mögulega gert þannig að ungir strákar sjái þetta ekki sem einhverja leið, að taka þátt í einhverjum svona hópum sem snúast um það að þú þurfir að sýna hörku, vera tilbúin til að ganga lengra og vera með vopn?“

Sem dæmi um aðgerðir nefnir Margrét stuðning innan skólakerfisins.

„Í fyrsta lagi einhverskonar forvarnarstarf sem snýst um að breyta viðhorfunum, þannig að þetta sé ekki talið kúl. Og gera fólk ljóst hvað það er í rauninni alvarlegt að vera með vopn. Og síðan að grípa ungt fólk þegar það fer að ganga illa í skólanum og hegðunarvandamál koma upp, og veita þann stuðning sem þarf til að koma fólki á rétta braut. Finna nýjar leiðir til að auka þáttöku í frístundum og íþróttastarfi, svo strákarnir geti fengið útrás þar.“

Þá bendir Margrét á að þrátt fyrir að nýleg mál gefi til kynna að Ísland séað breytast þegar kemur að árásum og ofbeldisglæpum þá gefi umfjöllun fjölmiðla ekki endilega rétta mynd af stöðunni. Umfjöllunin sé oft á tíðum svolítið „dramatísk“ og ekki endilega í samræmi við gögn og kannanir sem mæla ofbeldishegðun hér á landi. „Það er bara aðferðafræði 101 að skoða ekki umfjöllun fjölmiðla til mæla einhverskonar breytingar, það er ýmislegt sem getur haft áhrif á það,“ segir Margrét.

„Tíðni ofbeldis lækkaði á Íslandi og það varð friðsælla og síðan höfum við verið að hækka á síðustu árum. Og það er alveg raunverulegt og við þurfum að skoða það.“

Þá telur Margrét að ekki sé hægt að fullyrða að Ísland sé komið á sama stað og nágrannaþjóðirnar þegar kemur að gengjastríðum.

„En það er samt gott að taka þetta alvarlega, við viljum auðvitað ekki sjá gengjastríð með byssum hérna eftir nokkur ár,“ segir Margrét og bætir við: „Við erum ekki komin þangað, það er bara algjörlega skýrt, en við þurfum líka að komast hjá því að fara nokkurn tímann þangað.“