Fólk geti grætt umtalsvert með einu símtali til bankans

Verðbólgan jókst annan mánuðinn í röð í febrúar, fór úr 9,9 prósent í 10,2 prósent. Er það mesta verðbólga sem hefur mælst í þessu verðbólguskoti og í fyrsta sinn sem hún fer yfir tíu prósent frá því í september 2009. Greiningaraðilar höfðu spáð því að verðbólga myndi hjaðna milli mánaða.  

Fjölmargt hefur hækkað, til að mynda hækkaði verð á mat og drykk um tæp tvö prósent og verð á vörum sem höfðu verið á útsölu í janúar, til að mynda fatnaður og heimilisbúnaður, hækkuðu enn meira. Ólíkt þróuninni í fyrra hélt íbúðaverð aftur af hækkunum núna.

Jón Bjarki Bentsson, aðalhagfræðingur Íslandsbanka, sagði í hádegisfréttum Bylgjunnar að það væri áhyggjuefni hversu margir undirliðir verðbólgunnar væru að hækka í verði. Verðbólguþrýstingur virtist vera að breiðast út og verða almennari en áður. 

„Við erum einfaldlega að sigla í umhverfi þar sem að hætta á þrálátri verðbólgu og hærri vöxtum en við höfum séð síðustu ár, sú hætta er að aukast jafnt og þétt,“ sagði Jón Bjarki og vísaði þar til stýrivaxtahækkana.

Seðlabankinn hefur verið óhræddur við að bregðast við hárri verðbólgu með stýrivaxtahækkunum en stýrivextir eru nú 6,5 prósent. Markaðsaðilar gera ráð fyrir tólftu hækkuninni í röð á næsta fundi peningastefnunefndar í mars og sumir spá jafnvel að vextir verði hækkaðir um heila prósentu.

Mikilvægt að fólk athugi með bankareikninga og vexti

Verðbólgufárið hefur eðli málsins samkvæmt haft áhrif á landsmenn og velta margir fyrir sér hvað þeir geta gert öðruvísi.

„Það eru bara sömu sannindin í mikilli verðbólgu og þegar hún er lág, almenn skynsemi í fjármálum borgar sig,“ segir Már Wolfgang Mixa, dósent í fjármálum við viðskiptafræðideild Háskóla Íslands.

Það sem fólk geti þó gert sérstaklega núna sé að huga að bankareikningum sínum og hvaða vextir eru í boði, en viðskiptabankarnir hafi í verðbólgunni byrjað að bjóða mun hærri vexti á ákveðnum reikningum.

„Fyrir flesta sem eiga einhverja peninga eða bankainnistæðu, þá er kannski mikilvægara í dag heldur en var áður að athuga hvers konar reikningur þetta er og hvort hann er að veita þá vexti sem að eru ásættanlegir,“ segir Már.

Vextir á venjulegum veltureikningum, til dæmis kortareikningum sem borgað er inn á, séu yfirleitt í kringum eitt prósent en hægt sé að skipta yfir í reikninga sem eru með allt að sex prósent vexti og jafnvel meira.

Sem dæmi getur einstaklingur sem á tíu milljónir króna inni á reikning með eitt prósent vexti grætt allt að hálfa milljón til viðbótar á ári við það eitt að skipta um reikning. Sé um hjón að ræða bendir Már enn fremur á að fyrstu 600 þúsund krónurnar í fjármagnstekjur séu skattfrjálsar og um hreinan ágóða því að ræða.

„Þetta er gríðarlega mikilvægt fyrir þá sem að eiga einhvern pening inni á bankareikning nú þegar. Þetta þarf ekki að vera einhver peningur sem er til framtíðar, fólk er hugsanlega ný búið að selja fasteignir eða eitthvað því um líkt og er að vonast til þess að fasteignaverð lækki. Það setur peninginn af gömlum vana inn á bankabók sem er ekki að veita neina alvöru vexti og í slíkum tilfellum getur þetta verið spurning um marga tugi milljóna,“ segir Már.

„Fyrir þá sem að eiga pening, þá er þetta besta leiðin. Svona skref númer eitt,“ segir hann enn fremur aðspurður um hvort þetta sé það besta sem hægt sé að gera. Hvað aðra þætti varðar, svo sem fjárfestingar og niðurgreiðslu lána, segir hann ekkert eitt rétt.

„En svona almenn þumalputtaregla er að það er alltaf ágætt að greiða niður lán sín hvenær sem er, verðbólga eða ekki.“