Enn engin niður­staða í máli þjónustu­svipts flótta­fólks

Dómsmála- og félagsmálaráðuneytið munu nú reyna að skilgreina hver eigi að þjónusta flóttafólk sem svipt hefur verið rétti á þjónustu og hvernig sú þjónusta eigi að vera. Fulltrúar sveitarstjórnar og dómsmála- og félagsmálaráðherra funduðu um málið í dag en lögmenn Sambands íslenskra sveitarfélaga og Lagastofnun Háskóla Íslands hafa komist að öndverðri niðurstöðu um það hver eigi að sinna flóttafólki sem svipt hefur verið rétti á þjónustu og framfærslu í kjölfar þess að fá endanlega synjun um alþjóðlega vernd.

Heiða Björg Hilmisdóttir, formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga, segir flóttafólkið enn í óvissu en að boltinn sé nú hjá ríkinu.

„Við fórum yfir okkar álit og ræddum málin og okkur finnst mikilvægt að það verði skýrt hvað taki við og sá bolti er hjá ríkinu áfram, að skýra það og finna út úr því hvaða þjónustu þau vilja að fólk hafi og hvernig þau ætla að koma í veg fyrir það að fólk sofi úti eða sé án framfærslu,“ segir Heiða Björg og að það hafi ekki verið rætt hvort hætta ætti að beita ákvæði laga um þjónustusviptingu þar til niðurstaða fæst.

Geti farið í Bæjarhraun

Hún segir að því verði fólkið, sem hefur farið á götuna, enn þar. Fram hafi komið á fundinum að sjö einstaklingum hafi verið vísað úr úrræði ríkislögreglustjóra í Bæjarhrauni sem er fyrir þau sem hefur verið tilkynnt um niðurfellingu þjónustu eftir að þeim 30 dögum lýkur sem þau hafa rétt á þjónustu eftir að hafa fengið endanlega synjun um alþjóðlega vernd.

Samkvæmt upplýsingum fréttastofu frá ríkislögreglustjóra hafa fleiri en það látið sig hverfa úr þjónustunni vitandi að brottvísun úr því væri yfirvofandi áður en 30 dögunum lýkur. Þá eru það alls samkvæmt upplýsingum frá fréttastofu 200 einstaklingar sem hafa fengið endanlega synjun um alþjóðlega vernd en um 150 eru á undanþágu frá niðurfellingu þjónustu. 53 hefur verið tilkynnt um niðurfellingu þjónustu og hafa í það minnsta 30 klárað dagana sína eða látið sig hverfa úr þjónustu. 

„Þeir sem fara sjálfir gætu tæknilega séð enn verið í Bæjarhrauni þannig það er í raun það neyðarskýli sem þeim býðst og þau vildu meina að þjónusta stæði öllum tilboða á vegum ríkisins,“ segir Heiða Björg.

Spurð hvort fundurinn hafi verið gagnlegur segir hún alltaf gott að tala saman og að það sé skýrt fyrir henni að boltinn sé hjá ríkinu.

„Hvað eigi að gerast og hvað taki við eftir 30 daga. Því íslenskt samfélag er ekki þannig að við munum horfa fram hjá því að fólk eigi hvergi heima og eigi engan mat og svelti á götunum. Ég held að íslenskt samfélag sé ekki statt þar að samþykkja það og því held ég að það liggi á að skýra það hvað þau ætli að láta taka við.“

Boltinn hjá ríkinu

Heiða Björg segir að niðurstaðan sé því sú að ríkið tekur boltann og bendir á að það séu útlendingalögin en ekki félagsþjónustulögin sem hafi breyst og að það sé unnið samkvæmt því. Hún segir alltaf geta komið upp einstaka atvik þar sem sveitarfélögin eigi að taka við fólkinu en að það verði alltaf í samráði við ríkið.

„En þessi hópur tilheyrir enn ríkinu og hann þjónustar þessa einstaklinga,“ segir hún og að hlutverk sveitarfélaga sé að sinna þeim sem þar búa með ýmsum hætti eins og að koma þeim í virkni og vinnu og aðlaga það samfélaginu.

„Þarna er hópur sem ríkið er búið að ákveða að megi ekki aðlagast samfélaginu eða vinna. Þetta er mjög frábrugðið því sem sveitarfélög eru almennt að gera og við áttum okkur ekki almennilega á því hvaða þjónustu það er sem ríkið óskar eftir því að þetta fólk fái og því finnst okkur eðlilegt að ríkið skilgreini það og veiti þá þjónustu,“ segir Heiða og að sveitarfélögin voni að það skýrist sem fyrst.