Af­koma ríkisins tæp­lega hundrað milljörðum skárri en var spáð

Þetta segir í fréttatilkynningu um uppgjör ríkisreiknings fyrir árið 2022, sem var birt í dag.

Þar segir að heildarafkoman hafi verið neikvæð um tæpa 89 milljarð, í stað þeirra 186 milljarða sem áætlaðir voru í fjárlögum. Þá sé frumjöfnuður orðinn jákvæður um 6,7 milljarða króna en hafi verið áætlaður neikvæður um 131 milljarð króna samkvæmt samþykktum fjárlögum og sé þannig tæplega 138 milljörðum betri. Frumjöfnuður er afkoma ríkissjóðs fyrir vaxtatekjur- og gjöld.

Langtum betri en nokkur þorði að vona

Í tilkynningu segir að efnahagsbatinn eftir heimsfaraldur kórónuveirunnar hafi óvíða verið sterkari en hérlendis árið 2022. Hagvöxtur hafi reynst kröftugur og hratt dregið úr atvinnuleysi. Samhliða batanum hafi verðbólga vaxið hér á landi líkt og víðast hvar annars staðar. Niðurstöður ríkisreiknings beri efnahagsbatanum skýr merki.

„Afkoman er langtum betri en nokkur þorði að vona fyrir aðeins örfáum misserum síðan. Það dregur jafnt og þétt úr hallarekstri, auk þess sem skuldahlutföll ríkissjóðs hafa þróast með mjög jákvæðum hætti. Við erum á réttri leið,“ er haft eftir Bjarna Benediktssyni, fjármála- og efnahagsráðherra.

Þá er haft eftir honum að tekjur ríkissjóðs hafi tekið hratt við sér á grunni sterks efnahagsbata og samhliða hafi verið gætt að því að sýna aðhald á útgjaldahliðinni. Þessi varfærna stefnumótun dragi úr eftirspurnarþrýstingi og stuðli að auknu jafnvægi í efnahagsmálum.

Niðurstaðan veiti færi til sóknar og áframhaldandi bata á afkomu ríkissjóðs samhliða því sem áfram er unnið gegn ofþenslu hagkerfisins. Lækkun skuldahlutfalla ríkissjóðs feli í sér að skilyrði skapist til að lækka vaxtakostnað að nýju og tryggi að ríkissjóður sé í færum til að bregðast við efnahagsáföllum án þess að trausti og sjálfbærni sé ógnað.

Niðurstaðan styðji áform ríkisstjórnarinnar

Þá segir að ríkisstjórnin hafi setti sér þau meginmarkmið í upphafi kjörtímabilsins í lok árs 2021 að styðja við hagkerfið þar til efnahagslífið næði traustri fótfestu að nýju. Í framhaldinu yrði áherslan lögð á að stöðva skuldasöfnun ríkissjóðs og þannig hafi einnig verið sett markmið um að bæta afkomu ríkissjóðs jafnt og þétt þannig að stöðva mætti hækkun á skuldum hins opinbera sem hlutfall af landsframleiðslu eigi síðar en í árslok 2026. 

Samhliða yrði tryggt að tölulegar fjármálareglur laga um opinber fjármál gætu tekið gildi það ár eftir að hafa verið tímabundið vikið til hliðar í miðjum kórónuveirufaraldrinum.

„Hraður efnahagsbati staðfestir réttmæti þeirra ákvarðana sem teknar voru í upphafi faraldursins um að ríkissjóður tæki stöðu með heimilum og fyrirtækjum á meðan hann geisaði og skapaði þeim um leið skilyrði til að veita kröftuga viðspyrnu þegar faraldrinum sleppti. Þessi niðurstaða styður þau áform sem ríkisstjórnin kynnti síðastliðið vor um að gildistöku fjármálareglnanna verði flýtt um eitt ár og þær taki gildi á árinu 2025,“ er haft eftir Bjarna.

Loks segir að miklar breytingar vegna innleiðingar á alþjóðlegum reikningsskilastöðlum geri samanburð á ríkireikningum milli ára erfiðan. Að þessu sinni sé reikningurinn birtur sem samstæða A- og B-hluta ríkisins sem sé í samræmi við innleiðingaráætlun á alþjóðlegum reikningsskilastöðlum. Afkoma ársins fyrir A- og B- hluta sé neikvæð um 175 milljarða króna. Afkoma ríkissjóðs fyrir A-1 hluta sé sýnd í séryfirliti 1 og samanburðarhæf við fyrra ár.