Fær­eyingar draga í land með ferðamannaskatt

Bóndafelag Føroya og Føroya Óðalsfelag fagna stærsta sigrinum en með breytingum á frumvarpi landsstjórnarinnar um sjálfbæra ferðaþjónustu, sem Lögþingið samþykkti eftir 2. umræðu á föstudag, er landeigendum veitt heimild til að heimta hæfilegt gjald af ferðamönnum, þó ekki af Færeyingum, fyrir að ganga um lönd þeirra. Skilyrt er að gjaldið sé fyrir veitta þjónustu, eins og fyrir leiðsögn eða bílastæði.

Í baráttu sinni gegn frumvarpinu fóru bændur meðal annars í mótmælaakstur til Þórshafnar og lögðu skítadreifurum framan við Lögþingið, eins og sjá mátti í frétt Stöðvar 2 á dögunum. Þeir töldu frumvarpið ganga gegn stjórnarskrárvörðum rétti þeirra til að stýra sjálfir aðgengi að eigin jörðum. Dæmi voru um að bændur hefðu upp á eigin spýtur hafið gjaldtöku af ferðamönnum en deilt hefur verið um hvort þeim væri slíkt heimilt. Upphaflegt frumvarp landsstjórnarinnar, um eitt aðgangsgjald ferðamanna að Færeyjum, hefði tekið fyrir slíka sérinnheimtu bænda.

Ferðavinnufelagið, samtök ferðaþjónustunnar í Færeyjum, er mjög ósátt við breytingarnar á frumvarpinu. Félagið telur núgildandi löggjöf ekki leyfa jarðeigendum gjaldtöku en núna verði slíkar heimildir lögfestar. Þá segir Ferðavinnufelagið erfitt í framkvæmd að leyfa Færeyingum ókeypis aðgang en krefja gjald af erlendum ferðamönnum.

Ennfremur sé óvissa um fyrir hverskonar þjónustu bændur megi rukka fyrir. Ferðavinnufelagið spyr hvort það dugi „að vera til taks” eða fyrir að ganga um stíga sem þegar séu til staðar, án þess að krafa sé gerð um að nokkuð sé lagt í þá. Þá sé óvíst hvað teljist „hæfilegt” gjald og hvort það dugi bóndanum að leggja tíu metra langan göngustíg til að rukka fyrir aðgang.

Í umfjöllun atvinnumálanefndar Lögþingsins náðist samkomulag milli stjórnarmeirihlutans og Sambandsflokksins um 26 breytingar, sem í raun umbylta upphaflega frumvarpinu. Fólkaflokkurinn stóð einn að minnihlutaáliti en Jafnaðarflokkurinn, Þjóðveldi og Framsókn mynda landsstjórnina. Fór svo að breytingartillögurnar voru samþykktar með 21 atkvæði gegn 8 en þingmenn Fólkaflokksins greiddu allir atkvæði á móti.

Gistináttagjaldinu er ætlað að renna í sjóð sem nýta á til endurbóta á ferðamannastöðum. Það verður lagt á alla gististaði, jafnt hótel, gistiheimili, heimagistingu og tjaldstæði. Frumvarpið er nú til þriðju og síðustu umræðu í Lögþinginu en gert er ráð fyrir að lögin taki gildi 1. október 2025.