Er húsið tómt? Bjarni Benediktsson skrifar 11. nóvember 2024 10:12 Í aðdraganda kosninga er eðlilega bitist um leiðina fram á við. Þar eru línur nú hratt að skýrast. Við tölum fyrir sígandi lukku, lægri álögum, minni ríkisrekstri og meira frelsi til atvinnu og athafna. Á miðjunni er mest talað um fortíðina, hvað hefði gengið miklu betur hefðu viðkomandi bara verið við völd. Á hinum endanum er svo allt önnur nálgun. Flokkarnir sem leiða vinstrimeirihlutann í Reykjavík vilja stærra ríki og hærri skatta. “Stórir skattstofnar” bornir uppi af almenningi eins og tekjuskattur bjóða upp á tækifæri í augum þeirra, grunnatvinnuvegir þjóðarinnar sömuleiðis. Tóm hús fá meira að segja sérstakan skatt. Svo á að bjóða landsmönnum evrópska vexti, en sleppa fylgifiskunum, eins og evrópskum launum, stöðnun í nýsköpun, yfir 15% atvinnuleysi yngra fólks o.s.frv. Allt eru þetta sjónarmið sem kosið verður um næstu mánaðamót, og hver frjáls sinna skoðana um þau. Öllu áhugaverðara er þegar mikill meiningarmunur er um staðreyndir dagsins í dag. Þeir sem hæst tala um nýja skatta eru samtímis á flótta, benda fingrum og fara með rangfærslur um miklar skattahækkanir síðasta áratug. Skattar hafa sannarlega lækkað Við búum í landi þar sem atvinnuleysi er hverfandi, kaupmáttur launa hvað mestur í heimi og lífskjör almennt framúrskarandi. Verðbólga hefur lækkað hratt og vextir fara lækkandi. Afkoma ríkissjóðs er langt umfram væntingar og skuldahlutföll heilbrigð. Á vinstri vængnum er engu að síður ævinlegt svartnætti hvert sem litið er, þó meira að segja sérlegur ráðgjafi Eflingar skrifi nú greinar um að lífskjör séu með ágætum og talar um fínstillingar. Skattar hafa lækkað verulega. Vegna breytinga frá 2013 er tekjuskattur einstaklinga 60 milljörðum lægri en hann væri ella. Árið 2019 réðumst við í umfangsmiklar skattalækkanir með áherslu á tekjulægstu hópana. Við höfum lækkað tryggingagjald, fellt niður tolla og vörugjöld, hækkað frítekjumörk fjármagnstekjuskatts og erfðafjárskatts, lækkað skattlagningu höfundarréttargreiðslna, innleitt fjölda nýrra skattahvata fyrir rannsóknir og þróun, grænar fjárfestingar og styrki til almannaheillastarfsemi. Við ætlum að halda áfram að lækka skatta á nýju kjörtímabili. Sterkt atvinnulíf er forsenda velferðar Fyrir 11 árum settum við okkur metnaðarfull markmið um 3,5% meðalhagvöxt á ári. Í því felst að hagkerfið okkar stækki sem því nemur. Þrátt fyrir áföll og heimsfaraldur tókst þetta upp á punkt og prik. Öflugra atvinnulíf, fleiri störf og stærri tækifæri eru grunnur þess að kaupmáttur ráðstöfunartekna landsmanna hefur aukist ellefu ár í röð. Þetta á við hvort sem horft er á kaupmátt bótagreiðslna, launa eða annarra mælikvarða og jafnvel þó tekið sé tillit til vaxtagreiðslna. Þetta er umtalsvert betri staða en nágrannar okkar á Norðurlöndum standa frammi fyrir, en þar eru skuldir heimila m.a. nokkuð hærri en hér. Frá 2013 hefur kaupmáttur hér vaxið fimmfalt hraðar en á Norðurlöndunum. Forgangsverkefnið Það sækir ekki mörg atkvæði að flytja langar tölur um orðna hluti, en til að eitthvað vit sé í umræðunni þarf a.m.k. að vera sammála um hver staðan er í raun. Til viðbótar við þær staðreyndir sem hér hafa verið nefndar er raunin líka sú að verðbólga og vextir hafa verið allt of há undanfarin misseri. Það er einfaldlega óásættanlegt að borga 10% húsnæðisvexti, sér í lagi fyrir þá sem eru nýkomnir inn á húsnæðismarkað. Lækkun verðbólgu og vaxta hefur þess vegnaverið forgangsverkefni mitt í ríkisstjórn og verður það áfram. Vextir eru nú teknir að lækka og verðbólgan er sú minnsta í þrjú ár. Mat sérfræðinga er að verðbólgan hjaðni áfram næstu mánuði og ef allt gengur eftir er líklegt að vextir lækki áfram í nóvember. Í fyrirliggjandi fjárlagafrumvarpi er aðhald, sem styður við markmið okkar allra um lækkun vaxta. Það er ábyrgð allra þingmanna að viðhalda því. Kosið um framtíð Íslands Eftir rúmar þrjár vikur kjósum við um framtíð Íslands. Þar mun Sjálfstæðisflokkurinn boða sömu sýn og hann hefur gert í næstum heila öld. Þar sem stjórnmálin snúast ekki um að finna stöðugt upp nýjar töfralausnir, heldur að undirbúa frekar jarðveginn svo fólk geti skapað lausnirnar eftir sínu höfði. Minni umsvif ríkisins þar sem við nýtum betur krafta einkaframtaksins. Meiri græn orkuframleiðsla svo nýta megi tækifærin um allt land. Einfaldara umhverfi fyrir lítil og meðalstór fyrirtæki, sem eru undirstaða atvinnulífsins á Íslandi. Á þessum sama grunni byggjum við velferðina og fjölgum tækifærunum fyrir einstaklinga og fjölskyldur. Á þessum grunni hefur tekist að gera Ísland að einu af eftirsóknarverðustu samfélögum heims. Skattahækkanir eru ekki lausnin. Höfundur er forsætisráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Bjarni Benediktsson Skoðun: Alþingiskosningar 2024 Sjálfstæðisflokkurinn Mest lesið Það vex eitt blóm fyrir vestan Sif Huld Albertsdóttir Skoðun Sex ástæður til að segja já við ESB-viðræðum Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Hversu mörg líf þarf áður en kerfið vaknar? Harpa Hildiberg Böðvarsdóttir Skoðun Kosningar eða Eurovision? Þorsteinn Haukur Harðarson Skoðun Hvað fæst fyrir skattpeningana? Stefán Vagn Stefánsson Skoðun Verða ríki fátæk af því að ganga í Evrópusambandið? Andrés Pétursson Skoðun Af hverju þurfum við páska? Matthildur Bjarnadóttir Skoðun Sérhagsmunir eða almannahagur Sigurður K Pálsson Skoðun Eins gott að þjóðin viti ekki of mikið Jón Pétur Zimsen Skoðun Tækifæri til að lækka verðbólgu Marinó G. Njálsson Skoðun Skoðun Skoðun Það vex eitt blóm fyrir vestan Sif Huld Albertsdóttir skrifar Skoðun Hversu mörg líf þarf áður en kerfið vaknar? Harpa Hildiberg Böðvarsdóttir skrifar Skoðun Af hverju þurfum við páska? Matthildur Bjarnadóttir skrifar Skoðun Íþrótta- og menningarbærinn Hafnarfjörður Elín Anna Baldursdóttir skrifar Skoðun Hvað fæst fyrir skattpeningana? Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Kosningar eða Eurovision? Þorsteinn Haukur Harðarson skrifar Skoðun Viltu vita? Gunnar Hólmsteinn Ársælsson skrifar Skoðun Dauði eða ofsakvíði? Sóley Dröfn Davíðsdóttir skrifar Skoðun Kílómetragjaldið: aukin skattheimta á þá sem minna mega sín? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Sérhagsmunir eða almannahagur Sigurður K Pálsson skrifar Skoðun Sjálfsmynd þjóðar Steinar Harðarson skrifar Skoðun Viltu ná niður þinni eigin verðbólgu? Sveinn Ólafsson skrifar Skoðun Sex ástæður til að segja já við ESB-viðræðum Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Hvenær hætta börn að rétta upp hönd? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar hljóð og mynd fara ekki saman Sigurður Eyjólfur Sigurjónsson skrifar Skoðun Hvert stefnir stríðið í Íran? Trump valdi það, en hvað tekur við núna? Jun Þór Morikawa skrifar Skoðun Beiting helmingaskiptareglunnar við fjárskipti hjóna Sveinn Ævar Sveinsson skrifar Skoðun Verða ríki fátæk af því að ganga í Evrópusambandið? Andrés Pétursson skrifar Skoðun Tækifæri til að lækka verðbólgu Marinó G. Njálsson skrifar Skoðun Eins gott að þjóðin viti ekki of mikið Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Virðisaukaskattur, raunverulegur greiðandi og áhrif á samkeppnishæfni Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Sterkari saman og til þjónustu reiðubúin Hanna Katrín Friðriksson skrifar Skoðun Hver heldur á fjarstýringunni í íslensku samfélagi? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hvar býrðu? Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Ísland selur sig ekki sjálft – og óvissa selur ekkert Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Föstudagurinn langi spyr: stöndum við með týndu börnunum okkar? Steinþór Þórarinsson skrifar Skoðun Lágir skattar og góð þjónusta fara saman í Kópavogi Guðmundur Jóhann Jónsson skrifar Skoðun Píeta samtökin 10 ára – samstaða um von Bjarni Karlsson skrifar Skoðun Markaðsöflin græða meðan börnin tapa Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun „Faðir vor“— Ákall um að afskrifa allar skuldir og lifa í kærleika Sigurvin Lárus Jónsson skrifar Sjá meira
Í aðdraganda kosninga er eðlilega bitist um leiðina fram á við. Þar eru línur nú hratt að skýrast. Við tölum fyrir sígandi lukku, lægri álögum, minni ríkisrekstri og meira frelsi til atvinnu og athafna. Á miðjunni er mest talað um fortíðina, hvað hefði gengið miklu betur hefðu viðkomandi bara verið við völd. Á hinum endanum er svo allt önnur nálgun. Flokkarnir sem leiða vinstrimeirihlutann í Reykjavík vilja stærra ríki og hærri skatta. “Stórir skattstofnar” bornir uppi af almenningi eins og tekjuskattur bjóða upp á tækifæri í augum þeirra, grunnatvinnuvegir þjóðarinnar sömuleiðis. Tóm hús fá meira að segja sérstakan skatt. Svo á að bjóða landsmönnum evrópska vexti, en sleppa fylgifiskunum, eins og evrópskum launum, stöðnun í nýsköpun, yfir 15% atvinnuleysi yngra fólks o.s.frv. Allt eru þetta sjónarmið sem kosið verður um næstu mánaðamót, og hver frjáls sinna skoðana um þau. Öllu áhugaverðara er þegar mikill meiningarmunur er um staðreyndir dagsins í dag. Þeir sem hæst tala um nýja skatta eru samtímis á flótta, benda fingrum og fara með rangfærslur um miklar skattahækkanir síðasta áratug. Skattar hafa sannarlega lækkað Við búum í landi þar sem atvinnuleysi er hverfandi, kaupmáttur launa hvað mestur í heimi og lífskjör almennt framúrskarandi. Verðbólga hefur lækkað hratt og vextir fara lækkandi. Afkoma ríkissjóðs er langt umfram væntingar og skuldahlutföll heilbrigð. Á vinstri vængnum er engu að síður ævinlegt svartnætti hvert sem litið er, þó meira að segja sérlegur ráðgjafi Eflingar skrifi nú greinar um að lífskjör séu með ágætum og talar um fínstillingar. Skattar hafa lækkað verulega. Vegna breytinga frá 2013 er tekjuskattur einstaklinga 60 milljörðum lægri en hann væri ella. Árið 2019 réðumst við í umfangsmiklar skattalækkanir með áherslu á tekjulægstu hópana. Við höfum lækkað tryggingagjald, fellt niður tolla og vörugjöld, hækkað frítekjumörk fjármagnstekjuskatts og erfðafjárskatts, lækkað skattlagningu höfundarréttargreiðslna, innleitt fjölda nýrra skattahvata fyrir rannsóknir og þróun, grænar fjárfestingar og styrki til almannaheillastarfsemi. Við ætlum að halda áfram að lækka skatta á nýju kjörtímabili. Sterkt atvinnulíf er forsenda velferðar Fyrir 11 árum settum við okkur metnaðarfull markmið um 3,5% meðalhagvöxt á ári. Í því felst að hagkerfið okkar stækki sem því nemur. Þrátt fyrir áföll og heimsfaraldur tókst þetta upp á punkt og prik. Öflugra atvinnulíf, fleiri störf og stærri tækifæri eru grunnur þess að kaupmáttur ráðstöfunartekna landsmanna hefur aukist ellefu ár í röð. Þetta á við hvort sem horft er á kaupmátt bótagreiðslna, launa eða annarra mælikvarða og jafnvel þó tekið sé tillit til vaxtagreiðslna. Þetta er umtalsvert betri staða en nágrannar okkar á Norðurlöndum standa frammi fyrir, en þar eru skuldir heimila m.a. nokkuð hærri en hér. Frá 2013 hefur kaupmáttur hér vaxið fimmfalt hraðar en á Norðurlöndunum. Forgangsverkefnið Það sækir ekki mörg atkvæði að flytja langar tölur um orðna hluti, en til að eitthvað vit sé í umræðunni þarf a.m.k. að vera sammála um hver staðan er í raun. Til viðbótar við þær staðreyndir sem hér hafa verið nefndar er raunin líka sú að verðbólga og vextir hafa verið allt of há undanfarin misseri. Það er einfaldlega óásættanlegt að borga 10% húsnæðisvexti, sér í lagi fyrir þá sem eru nýkomnir inn á húsnæðismarkað. Lækkun verðbólgu og vaxta hefur þess vegnaverið forgangsverkefni mitt í ríkisstjórn og verður það áfram. Vextir eru nú teknir að lækka og verðbólgan er sú minnsta í þrjú ár. Mat sérfræðinga er að verðbólgan hjaðni áfram næstu mánuði og ef allt gengur eftir er líklegt að vextir lækki áfram í nóvember. Í fyrirliggjandi fjárlagafrumvarpi er aðhald, sem styður við markmið okkar allra um lækkun vaxta. Það er ábyrgð allra þingmanna að viðhalda því. Kosið um framtíð Íslands Eftir rúmar þrjár vikur kjósum við um framtíð Íslands. Þar mun Sjálfstæðisflokkurinn boða sömu sýn og hann hefur gert í næstum heila öld. Þar sem stjórnmálin snúast ekki um að finna stöðugt upp nýjar töfralausnir, heldur að undirbúa frekar jarðveginn svo fólk geti skapað lausnirnar eftir sínu höfði. Minni umsvif ríkisins þar sem við nýtum betur krafta einkaframtaksins. Meiri græn orkuframleiðsla svo nýta megi tækifærin um allt land. Einfaldara umhverfi fyrir lítil og meðalstór fyrirtæki, sem eru undirstaða atvinnulífsins á Íslandi. Á þessum sama grunni byggjum við velferðina og fjölgum tækifærunum fyrir einstaklinga og fjölskyldur. Á þessum grunni hefur tekist að gera Ísland að einu af eftirsóknarverðustu samfélögum heims. Skattahækkanir eru ekki lausnin. Höfundur er forsætisráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins.
Skoðun Hvert stefnir stríðið í Íran? Trump valdi það, en hvað tekur við núna? Jun Þór Morikawa skrifar
Skoðun Virðisaukaskattur, raunverulegur greiðandi og áhrif á samkeppnishæfni Þórir Garðarsson skrifar
Skoðun „Faðir vor“— Ákall um að afskrifa allar skuldir og lifa í kærleika Sigurvin Lárus Jónsson skrifar