Taka fyrir sambönd flugfreyja og flugmanna út frá sögum úr bransanum Magnús Jochum Pálsson skrifar 29. ágúst 2025 11:09 Flugbransinn getur verið harður bransi þó það sé líka oft gaman í háloftunum. Absúrd-kómíska leiksýningin 40.000 fet gerist um borð í flugvél og er þróuð út frá frásögnum kvenna úr flugbransanum og upplifunum íslenskra kvenna. Sýningin tekst á við þung málefni á borð við kynjamisrétti og eitraða karlmennsku með gríni og absúrd húmor. Höfundar sýningarinnar eru leikkonurnar Birta Sól Guðbrandsdóttir og Aldís Ósk Davíðsdóttir sem voru bekkjarsystur í leiklistarskólanum CISPA í Kaupmannahöfn og útskrifuðust þaðan síðasta sumar. „Ég held að einmitt þar hafi innblásturinn kviknað, við það að búa erlendis og öðlast annað sjónarhorn inn í íslenska samfélagið. Það gaf okkur líka frelsi til þess að þora að fara alla leið í þessar pælingar um valdastöður og kynjamisrétti, þora að pota í kjarnann á vandamálunum án þess að eiga hættu á að móðga einhvern,“ segir Aldís um kveikjuna að verkinu. Aldís Ósk og Birta Sól taka fyrir flugbransinn og flugfreyjustarfið sem getur verið krefjandi. Á þriðja árinu í CISPA unnu þær lokaverkefni sem varð á endanum að leiksýningunni 40.000 fet sem var frumsýnd í síðustu viku í Tjarnarbíói. Þið eruð nýlega útskrifaðar en hvernig upplifið þið að koma inn í íslensku leikhússenuna svona utan frá? „Það er held ég alltaf erfitt að ,komast inn' í leikhússenuna, sama hvaðan maður er að koma frá. Við erum heppin að eiga sterkt net á milli þeirra sem lærðu í sama skóla og við, þau eru flest á fullu í að skapa leikhús á Íslandi eins og við. Þetta snýst líka um að vera duglegur að skapa sér sjálfur tækifæri og koma sér á framfæri,“ segir Birta. Aðstæður „kvenna og karla sem við könnumst flestöll við“ Stelpurnar segjast hafa áreiðanlega heimildarmenn inni í flugheiminum en sýningin byggi þó að mestu á þeirra eigin reynslu af því að vera konur í íslensku samfélagi. Plakatið fyrir 40.000 fet gefur ákveðna hugmynd um tón sýningarinnar. „Hugmyndin kviknaði út frá okkar eigin pælingum varðandi kynjamisrétti og valdastöður í samfélaginu heima á Íslandi. Okkur langaði að ögra staðalímyndum en á sama tíma gefa þessum frásögnum pláss og vekja athygli á raunverulegum aðstæðum kvenna og karla sem við könnumst flestöll við,“ segir Aldís. „Þetta er að mestu leyti unnið út frá okkar eigin upplifunum, sem og annarra kvenna, af því að vera kona í íslensku samfélagi. Pressunni sem fylgir því að þurfa að passa í ákveðin hlutverk innan þess. En það var ákvörðun að beina svo þræðinum að flugfreyjubransanum, að metoo-bylgjunni og það var til að nefna heill þráður á sínum tíma þar sem voru einungis frásagnir frá flugfreyjum,“ segir Birta. Snert er á mörgum málum í sýningunni á borð við eitraða karlmennsku, kynhlutverk, valdakerfi og hvað það þýðir að vera ung kona í nútíma samfélagi. Hvernig tæklar maður svona mál án þess að messa yfir áhorfendum og þreyta þá? „Með því að setja þetta í absúrd samhengi og keyra þetta á gríninu,“ segir Aldís. „Fólk má eiga von á því að geta hlegið með og að þessum persónum“ Nýlega sló Óbærilegur léttleiki knattspyrnunnar í gegn í Tjarnarbíó, sýning sem allir geta haft gaman af en beindist að gaurum sem horfa á fótbolta, hópi sem mætir lítið í leikhús. Segja má að 40.000 fet tækli málefni hinum megin á ásnum en höfundarnir segja samt að allir geti skemmt sér yfir sýningunni. Flugmennirnir tefla. „Aðalkarakterarnir í verkinu eru tvær flugfreyjur og tveir flugmenn. Þau standa öll fyrir eitthvað mismunandi sem fólk ætti að geta tengt við, sama hvað það skilgreinir sig sem,“ segir Birta. „Þau eiga það öll sameiginlegt að vera mannleg og þess vegna teljum við að allir eigi eftir að geta tengt við allavega eitt þeirra á einn eða annan hátt.“ Sýningunni er lýst sem gráthlægilegu absúrd-leikverki en hverju mega áhorfendur eiga von á? „Fólk má eiga von á því að geta hlegið með og að þessum persónum og kringumstæðum þeirra, og það kemur svo líklegast í ljós að þeirra veruleiki er ekki svo fjarri okkar eigin. En fyrst og fremst má búast við skemmtun,“ segir Aldís. Aðstandendur sýningarinnar 40.000 fet. Leikstjóri 40.000 feta er Arnór Benónýsson og aðstoðarleikstjóri er Ragnheiður Guðjónsdóttir. Auk Birtu og Aldísar fara Benóný Arnórsson og Fannar Arnarsson með aðalhlutverk í sýningunni. Þá sér Iðunn Gígja Kristjánsdóttir um hljóðmynd og tónlist, Silja Rún Högnadóttir um sviðsmynd og Arna Tryggva um ljóshönnun. Aðeins ein sýning er eftir af 40.000 fetum og hún verður 11. september næstkomandi í Tjarnarbíói. Leikhús Menning Fréttir af flugi Tjarnarbíó Mest lesið Blaðri því út um allan bæ að hann sé næsti Bond Bíó og sjónvarp Smurði kúk um allt stofugólfið þar til hann kafnaði úti í horni Lífið Olli sjálfum sér vonbrigðum í sturtunni Lífið Kallar Sóla klónabarnið sitt Lífið Hvað vildu Íslendingar vita á árinu 2025? Lífið Fáum við einn þátt í viðbót af Stranger Things? Bíó og sjónvarp Biostrength er tæknibylting í styrktarþjálfun Lífið samstarf Við þurfum að ræða Sydney Sweeney Gagnrýni Mótmælir söfnuninni: „Ég myndi frekar stinga byssu upp í rassgatið á mér“ Lífið Golfkúlan hafnaði í höfði forsætisráðherra Lífið Fleiri fréttir Gugga fer yfir eineltið, frægðina og eftirpartýið með Drake Smurði kúk um allt stofugólfið þar til hann kafnaði úti í horni Hvað vildu Íslendingar vita á árinu 2025? Olli sjálfum sér vonbrigðum í sturtunni Kallar Sóla klónabarnið sitt Mótmælir söfnuninni: „Ég myndi frekar stinga byssu upp í rassgatið á mér“ Uppáhaldsatriðin að mati höfunda Skaupsins Golfkúlan hafnaði í höfði forsætisráðherra Barnabarn Íþróttaálfsins á leiðinni Íslenski Johnny Cash á rúntinum með Bítinu Scary Movie-stjarna látin Óútskýrð ráðgáta í Havana endurvakti fjandskap Kúbu og Bandaríkjanna Víkingar fengu son í jólagjöf Fannst látinn á fjöllum degi eftir afmælisdaginn Stjörnulífið: „Ekkert nýársheit í ár því það sem ég er að gera virkar greinilega“ „Á bak við fíkn er alltaf áfallasaga“ Nyrsta barn ársins fæddist fyrsta dag ársins Kraftaverkaaðgerð batt enda á fimm ár af sársauka Eldgosið sem lýsti upp næturhiminninn og lamaði Evrópu Þarf alltaf „eitthvað til að kjamsa á“ daginn eftir skaup Steinhissa á því að fyrsta barnið sé fyrsta barn ársins Fiðluleikari kærir Will Smith fyrir kynferðislega áreitni Áramótaheit landsmanna: Hætta að segja six-seven og lifa af Heyra ekkert í Harry og Meghan Búinn að sturta sig með fötu síðan í nóvember Dóttir Tommy Lee Jones fannst látin Nýársbingó Blökastsins á rólegasta degi ársins Þórdís Elva bað poppstjörnunnar Króli og Birta eignuðust lítinn prins Íslendingar tjá sig um skaupið: „Versta skaup ever“ eða það besta í manna minnum? Sjá meira
Höfundar sýningarinnar eru leikkonurnar Birta Sól Guðbrandsdóttir og Aldís Ósk Davíðsdóttir sem voru bekkjarsystur í leiklistarskólanum CISPA í Kaupmannahöfn og útskrifuðust þaðan síðasta sumar. „Ég held að einmitt þar hafi innblásturinn kviknað, við það að búa erlendis og öðlast annað sjónarhorn inn í íslenska samfélagið. Það gaf okkur líka frelsi til þess að þora að fara alla leið í þessar pælingar um valdastöður og kynjamisrétti, þora að pota í kjarnann á vandamálunum án þess að eiga hættu á að móðga einhvern,“ segir Aldís um kveikjuna að verkinu. Aldís Ósk og Birta Sól taka fyrir flugbransinn og flugfreyjustarfið sem getur verið krefjandi. Á þriðja árinu í CISPA unnu þær lokaverkefni sem varð á endanum að leiksýningunni 40.000 fet sem var frumsýnd í síðustu viku í Tjarnarbíói. Þið eruð nýlega útskrifaðar en hvernig upplifið þið að koma inn í íslensku leikhússenuna svona utan frá? „Það er held ég alltaf erfitt að ,komast inn' í leikhússenuna, sama hvaðan maður er að koma frá. Við erum heppin að eiga sterkt net á milli þeirra sem lærðu í sama skóla og við, þau eru flest á fullu í að skapa leikhús á Íslandi eins og við. Þetta snýst líka um að vera duglegur að skapa sér sjálfur tækifæri og koma sér á framfæri,“ segir Birta. Aðstæður „kvenna og karla sem við könnumst flestöll við“ Stelpurnar segjast hafa áreiðanlega heimildarmenn inni í flugheiminum en sýningin byggi þó að mestu á þeirra eigin reynslu af því að vera konur í íslensku samfélagi. Plakatið fyrir 40.000 fet gefur ákveðna hugmynd um tón sýningarinnar. „Hugmyndin kviknaði út frá okkar eigin pælingum varðandi kynjamisrétti og valdastöður í samfélaginu heima á Íslandi. Okkur langaði að ögra staðalímyndum en á sama tíma gefa þessum frásögnum pláss og vekja athygli á raunverulegum aðstæðum kvenna og karla sem við könnumst flestöll við,“ segir Aldís. „Þetta er að mestu leyti unnið út frá okkar eigin upplifunum, sem og annarra kvenna, af því að vera kona í íslensku samfélagi. Pressunni sem fylgir því að þurfa að passa í ákveðin hlutverk innan þess. En það var ákvörðun að beina svo þræðinum að flugfreyjubransanum, að metoo-bylgjunni og það var til að nefna heill þráður á sínum tíma þar sem voru einungis frásagnir frá flugfreyjum,“ segir Birta. Snert er á mörgum málum í sýningunni á borð við eitraða karlmennsku, kynhlutverk, valdakerfi og hvað það þýðir að vera ung kona í nútíma samfélagi. Hvernig tæklar maður svona mál án þess að messa yfir áhorfendum og þreyta þá? „Með því að setja þetta í absúrd samhengi og keyra þetta á gríninu,“ segir Aldís. „Fólk má eiga von á því að geta hlegið með og að þessum persónum“ Nýlega sló Óbærilegur léttleiki knattspyrnunnar í gegn í Tjarnarbíó, sýning sem allir geta haft gaman af en beindist að gaurum sem horfa á fótbolta, hópi sem mætir lítið í leikhús. Segja má að 40.000 fet tækli málefni hinum megin á ásnum en höfundarnir segja samt að allir geti skemmt sér yfir sýningunni. Flugmennirnir tefla. „Aðalkarakterarnir í verkinu eru tvær flugfreyjur og tveir flugmenn. Þau standa öll fyrir eitthvað mismunandi sem fólk ætti að geta tengt við, sama hvað það skilgreinir sig sem,“ segir Birta. „Þau eiga það öll sameiginlegt að vera mannleg og þess vegna teljum við að allir eigi eftir að geta tengt við allavega eitt þeirra á einn eða annan hátt.“ Sýningunni er lýst sem gráthlægilegu absúrd-leikverki en hverju mega áhorfendur eiga von á? „Fólk má eiga von á því að geta hlegið með og að þessum persónum og kringumstæðum þeirra, og það kemur svo líklegast í ljós að þeirra veruleiki er ekki svo fjarri okkar eigin. En fyrst og fremst má búast við skemmtun,“ segir Aldís. Aðstandendur sýningarinnar 40.000 fet. Leikstjóri 40.000 feta er Arnór Benónýsson og aðstoðarleikstjóri er Ragnheiður Guðjónsdóttir. Auk Birtu og Aldísar fara Benóný Arnórsson og Fannar Arnarsson með aðalhlutverk í sýningunni. Þá sér Iðunn Gígja Kristjánsdóttir um hljóðmynd og tónlist, Silja Rún Högnadóttir um sviðsmynd og Arna Tryggva um ljóshönnun. Aðeins ein sýning er eftir af 40.000 fetum og hún verður 11. september næstkomandi í Tjarnarbíói.
Leikhús Menning Fréttir af flugi Tjarnarbíó Mest lesið Blaðri því út um allan bæ að hann sé næsti Bond Bíó og sjónvarp Smurði kúk um allt stofugólfið þar til hann kafnaði úti í horni Lífið Olli sjálfum sér vonbrigðum í sturtunni Lífið Kallar Sóla klónabarnið sitt Lífið Hvað vildu Íslendingar vita á árinu 2025? Lífið Fáum við einn þátt í viðbót af Stranger Things? Bíó og sjónvarp Biostrength er tæknibylting í styrktarþjálfun Lífið samstarf Við þurfum að ræða Sydney Sweeney Gagnrýni Mótmælir söfnuninni: „Ég myndi frekar stinga byssu upp í rassgatið á mér“ Lífið Golfkúlan hafnaði í höfði forsætisráðherra Lífið Fleiri fréttir Gugga fer yfir eineltið, frægðina og eftirpartýið með Drake Smurði kúk um allt stofugólfið þar til hann kafnaði úti í horni Hvað vildu Íslendingar vita á árinu 2025? Olli sjálfum sér vonbrigðum í sturtunni Kallar Sóla klónabarnið sitt Mótmælir söfnuninni: „Ég myndi frekar stinga byssu upp í rassgatið á mér“ Uppáhaldsatriðin að mati höfunda Skaupsins Golfkúlan hafnaði í höfði forsætisráðherra Barnabarn Íþróttaálfsins á leiðinni Íslenski Johnny Cash á rúntinum með Bítinu Scary Movie-stjarna látin Óútskýrð ráðgáta í Havana endurvakti fjandskap Kúbu og Bandaríkjanna Víkingar fengu son í jólagjöf Fannst látinn á fjöllum degi eftir afmælisdaginn Stjörnulífið: „Ekkert nýársheit í ár því það sem ég er að gera virkar greinilega“ „Á bak við fíkn er alltaf áfallasaga“ Nyrsta barn ársins fæddist fyrsta dag ársins Kraftaverkaaðgerð batt enda á fimm ár af sársauka Eldgosið sem lýsti upp næturhiminninn og lamaði Evrópu Þarf alltaf „eitthvað til að kjamsa á“ daginn eftir skaup Steinhissa á því að fyrsta barnið sé fyrsta barn ársins Fiðluleikari kærir Will Smith fyrir kynferðislega áreitni Áramótaheit landsmanna: Hætta að segja six-seven og lifa af Heyra ekkert í Harry og Meghan Búinn að sturta sig með fötu síðan í nóvember Dóttir Tommy Lee Jones fannst látin Nýársbingó Blökastsins á rólegasta degi ársins Þórdís Elva bað poppstjörnunnar Króli og Birta eignuðust lítinn prins Íslendingar tjá sig um skaupið: „Versta skaup ever“ eða það besta í manna minnum? Sjá meira