Tæp 68 prósent barna í 2. bekk með aldurssvarandi hæfni í lestri

Þetta kemur fram í nýrri skýrslu um prófið og niðurstöður þess sem var til umræðu á fundi skóla- og frístundaráðs Reykjavíkurborgar í dag. Í skýrslunni segir að í fyrra, vorið 2024, hafi 65 prósent þátttakenda verið með aldurssvarandi færni í lestri og því hlutfallið búið að hækka um þrjú prósentustig.

Hlutfall stúlkna með aldurssvarandi færni í lestri mælist um 73 prósent en hjá drengjunum er hlutfallið um 63 prósent. Um fimm prósent stúlkna þurfa samkvæmt skimuninni einstaklingsbundna námsáætlun en átta prósent drengja. Samkvæmt skýrslunni eru þetta svipaðar niðurstöður og undanfarin ár.

Fleiri stúlkur í 2. bekk með aldurssvarandi hæfni í lestri en drengir

Alls tóku 1.269 nemendur prófið í vor. Af þeim eru 859 eða tæp 68 prósent sem ná að minnsta kosti 61 prósent árangri á prófinu. Þessir nemendur teljast því vera með aldurssvarandi færni í lestri. Hópurinn sem nær árangri á bilinu 31 til 60 prósent telur 322 nemanda sem gerir rúm 25 prósent þátttakenda. Þeir þurfa á tímabundnum sérstökum stuðningi að halda í lestri. Þá eru 88 nemendur eða tæp 7 prósent sem ná 0-30 prósent árangri. Þessi hópur þarf samkvæmt viðmiði einstaklingsáætlun þar sem fram kemur skipulagt vinnulag byggt á gagnreyndum aðferðum sem fylgt er eftir þar til nemendurnir hafa sýnt árangur.

Í skýrslunni kemur einnig fram að um 16 prósent nemenda nái 91 til 100 prósent árangri í prófinu og telst þessi hópur hafa náð mjög góðum tökum á lestrinum.

Prófið var lagt fyrir í apríl 2025 og tóku allir 32 almennu grunnskólarnir með 2. bekk þátt. Þar að auki tóku þrír af fimm sjálfstætt starfandi skólum með 2. bekk, þátt í prófinu. Heildarfjöldi skólanna sem þátt tók var því 35 af 37 skólum í Reykjavík. Hlutfall nemenda sem þreyttu prófið af öllum nemendum í 2. bekk í almennu, og sjálfstætt reknu skólunum, er um 90 prósent sem er það sama og árið 2024 og hærra en á árunum 2021 til 2023. Í þeim skólum sem sendu inn niðurstöður þreyttu um 91 prósent nemenda prófið, það er líka sama hlutfall og árið 2024.

Í skýrslunni segir um prófið að markmiðið með því sé ekki einungis að meta nemendur heldur einnig að prófið sé þægilegt og aðgengilegt fyrir kennara. Prófið eigi að veita kennurum góðar upplýsingar um nemendur sína og greini þokkalega í hverju vandi nemenda liggur. Prófið metur fjóra þætti lesturs eins og umskráningu og lesskilning ásamt því að meta færni í réttritun og leshraða (lesfimi).

Misjafn árangur eftir skólum

Hægt er að sjá í skýrslunni niðurstöður fyrir hvern skóla fyrir sig. Tekið er fram að skólarnir eru misstórir og því erfitt að bera saman. Í þeim skóla þar sem fæstir nemendur tóku þátt í prófinu voru þeir átta en 59 í þeim skóla þar sem flestir tóku þátt. Sá skóli sem kom best úr er Landakotsskóli þar sem öll börnin náðu aldurssvarandi viðmiði en sá skóli sem kemur verst út hvað það varðar er Fellaskóli þar sem aðeins 22 prósent barna ná aldurssvarandi viðmiði. Aðrir skólar sem komu vel út eru til dæmis Breiðagerðisskóli, Hvassaleitisskóli, Ingunnarskóli, Sæmundarskóli og Ártúnsskóli.

Sjá einnig: Um 360 nem­endur sem tala 25 tungu­mál

Hæsta hlutfall barna sem ná aðeins 0 til 30 prósent árangri og þurfa mikla aðstoð er í Ölduselsskóla þar sem hlutfallið er 26 prósent. Aðrir skólar með svipað hlutfall eru Húsaskóli og Breiðholtsskóli.

Þá er einnig í skýrslunni hægt að sjá mismun á milli miðstöðva Reykjavíkurborgar. Þar sést að Norður er sá borgarhluti þar sem hlutfallslega flestir hafa aldurssvarandi hæfni í lestri árið 2025. Austur er hinsvegar sá borgarhluti þar sem fæstir þurfa einstaklingsáætlanir í lestri.

Fagna jákvæðum skrefum en meira þurfi til

Í fundargerð skóla- og frístundaráðs fagna samstarfsflokkarnir í borgarstjórn jákvæðum skrefum sem eru stigin á milli ára, að hlutfallslega séu fleiri börn sem nái aldurssvarandi hæfni í lestri. Það sé á sama tíma áhyggjuefni að enn sé mikill munur á færni drengja og stúlkna.

„Þetta eru svipaðar niðurstöður og undanfarin ár. Af þessu má sjá að við þurfum að styðja betur við drengi. Í niðurstöðum kemur fram þó nokkur munur á lesfærni nemenda milli skóla og skólahverfa í Reykjavík. Þær upplýsingar ættu að gagnast skólum sem ekki koma vel út til að efla lestrarkennslu enn frekar,“ segir í bókun samstarfsflokkanna í fundargerð.

Brýnt að nemendur fái aðstoð

Skóla- og frístundaráðsfulltrúar Sjálfstæðisflokksins lögðu einnig fram bókun þar sem þau þakka fyrir kynningu en segja töluverðar áskoranir í málaflokknum augljósar og kalla eftir því að brugðist verði strax við í þeim skólum sem koma illa út í prófinu.

„Þýðingarmikið er að vinna markvisst að því að bæta skipulag og auka úrræði í því skyni að tryggja að sem flest börn í 2. bekk í grunnskólum Reykjavíkur hafi viðunandi lestrarfærni. Bregðast þarf strax við í þeim skólum þar sem þróun lestrarmælinga er neikvæð. Það verði gert með sérstöku átaki og stuðningi við skólana. Brýnt er að þeir nemendur sem ekki hafa náð aldurssamsvarandi færni fái strax sérstakan stuðning til að ná þeirri færni sem samsvarar aldri þeirra.“