Allt fyrir Brussel og Nató, hitt reddast einhvern veginn Davíð Bergmann skrifar 23. október 2025 10:45 Á hátíðlegum stundum er okkur talin trú um að við lifum í einu besta velferðarríki veraldar. Þessi gullhúðaða lygi er sú stærsta af þeim öllum. Þetta minnir á söguna „Nýju föt keisarans“ eftir H.C. Andersen; stundum held ég að við höfum sett þá sögu í leikritaform sem hefur verið í gangi í áratugi í þessu samfélagi. Uppsetningin á því verki er jafn þreytt og föstudagsþátturinn „Vikan með Gísla Martein“ á RÚV, sem við skattgreiðendur neyðumst til að fjármagna. Hvenær hættum við að kaupa þennan skrípaleik og horfumst í augu við sannleikann? Þetta er ekki fyrirmyndarsamfélag miðað við hvernig við komum fram við okkar minnstu bræður og systur. Það er löngu tímabært að láta skynsemina ráða för en ekki hégómadraumum sumra þingmanna um klapp á bakið í Brussel í von um stöðuhækkun úr „hangaround“ í „prospect“, eins og gengur og gerist í heimi mótorhjólaklúbba, þar til full aðild með vesti og merkjum fæst oftast að lokum. Lottó og hamsturinn á hjólinu Já, þetta hlýtur að vera stórkostlegt „fyrirmyndarsamfélag“ þegar skattpíndi almúginn, sem fjármagnar allan sirkusinn, fær ekki einu sinni þá sjálfsögðu þjónustu að komast til heimilislæknis. Kerfið er nútímalegt! Þú tekur þátt í lottói: þú hringir á tilteknum degi á ákveðnum tíma dagsins til að biðja um tíma. Ef þú ert heppinn, færðu tíma eftir mánuð, eða tvo. En ef þú þarft að komast til sérfræðings máttu reikna með miklu lengri bið. Hvílík þjónusta í einu ríkasta landi heims… eða svo er mér sagt. Er nema von að spilafíkn blómstri (41% 15 ára prófað að veðja) þegar þjóðarsálin virðist gegnsýrð af „gambli“ – meira að segja þegar kemur að því að fá tíma hjá heimilislækni? Og þegar þú loksins mætir líður þér eins og þjófi að stela tíma læknisins í færibandavinnunni. Undir yfirskini heilbrigðiskerfis hefur verið sviðsettur algjör skrípaleikur þar sem sjúklingurinn er alltaf auminginn í leikslok. Lyktin lýgur ekki Svo eru það blessuð börnin í vanda. Að ræða þann málaflokk er eins og að opna gamla grafhvelfingu; fnykurinn af kerfisbundinni vanrækslu er yfirþyrmandi. Það er orðið dæmigert að foreldrar í örvæntingu flýi land til að sækja þjónustu fyrir börnin sín; það getur ekki verið eðlilegt – og barnamálaráðherra okkar finnst ekkert athugavert við það og vill meina að kerfið hafi ekki brugðist. En ríkisstjórnin stendur vaktina! Hún dælir milljörðum í „fjölþóttaógn“ sem enginn hefur dáið úr hérlendis. Forgangsröðunin er fullkomin. Á meðan hafa „olnbogabörn“ dáið. Og geðheilbrigðismálin? Æ, tölum ekki um það. Það er svo leiðinlegt þegar verið er að verja landið frá ógninni í austri. Það er nóg til fyrir NATÓ, vopnakaup til Úkraínu og til að borga sig inn í fína Brussel-klúbbinn. Skál fyrir því! Á meðan er menntakerfið í „endurskipulagningu“ þar sem kennarar eru ekki lengur öruggir fyrir ofbeldi í starfi. Hlutskipti starfsfólks á gólfinu í meðferðarkerfunum með erfiðustu börnin er að láta berja sig í veikindafrí af því fólkið með möppurnar tók af þeim verkfærin. Kerfið er í steik, en aðalatriðið er að verja okkur frá austri. Hitt reddast. Biðlistinn Hápunktur skrípaleiksins og AÐALSKÖMMIN er hvernig við komum fram við gamla fólkið sem byggði undirstöður velferðarinnar sem við erum nú að eyðileggja. Þakkirnar? Að vera í „biðsal dauðans“. Á meðan erum við upptekin við að standa í biðröðinni í Brussel, eins og spenntir umsækjendur, tilbúin að ausa milljörðum í aðrar þjóðir bara til að fá inngöngu í þennan blessaða kotelklúbb. Við gerum „risið geðveikt flott.“ Á meðan glansmyndin er í lagi má restin fúna. Kjallarinn fær að molna og morkna. Hver þarf undirstöður þegar yfirborðið er svona glansandi út á við? Valkostirnir fyrir aldraða eru: „Biðsalur dauðans“ EÐA vera neydd til að vera heima við aðstæður þar sem allir vita að þau verða sér að voða. Kannski er þetta hin nýja, hagkvæma stefna? Aðferðin til að flýta fyrir dauðanum svo fólk hætti að vera byrði á samfélaginu sem er hvort eð er „runnið út af dagsetningu“? Ef móðir mín, 84 ára í þriggja hæða húsi, hrynur niður stigann, er það happdrættisvinningur? Þá losnar pláss! Og þá getum við sett MEIRI pening í Brussel-klúbbinn! Snilld, skál fyrir því! Og þetta er engin getgáta. Þetta er reynslan. Pabbi gamli, sem bjó lengst af 63 ár í sama bæ, fékk pláss 45 mínútna akstur í burtu á hjúkrunarheimili. Ekki fyrr en hann átti einn og hálfan mánuð í 91 árs afmælið. Hann fékk plássið eftir að hann var búinn að detta ítrekað heima. Eftir öll beinbrotin (rifbein, höfuðkúpa, mjöðm), ofan á krabbamein (lunga, auga). Fóturinn var styttri í 16 ár (fórnað á altari niðurskurðar í hruninu). Ein hjartaloka var óvirk (stólar um alla neðri hæðina sem var ~50 fermetrar þar sem hann gat ekki notað hina 50 fermetrana þar sem hann þurfti að fara upp 16 tröppur til að komast þangað. Stólana þurfti hann til að komast á klósettið til að ná andanum og hvíla hjartað). Móðir mín hjúkraði honum síðustu 18 árin. ÞÁ, og aðeins þá, var hann nógu mikið „case“. Sá hálfi mánuður sem hann fékk á heimilinu var hann mestallan tímann meðvitundarlaus. Nú á að endurtaka leikinn með mömmu. Hún þarf eflaust að taka flugið niður stigann til að fá inngöngu. Vaknið Stjórnvöld ættu svo sannarlega að lesa „Nýju föt keisarans“. Pabbi skilaði sínu alla tíð og verðskuldaði ekki svona ævikvöld. Hann tók engin kúlulán, fékk aldrei neinar niðurfellingar, vann fyrir öllu með tveimur jafnsterkum og var aldrei í neinu leikriti. En hvað með þessi pólitísku „puntprik“ sem núna röfla um „fjölþóttaógnir“? Hvað bíður þeirra þegar þeirra tími kemur? Verður það biðsalur dauðans eða eitthvað annað? Það fer líklega eftir því hvort við, almenningur, ætlum loksins að krefjast þess að sýningum á leikritinu „Nýju föt keisarans“ verði hætt. Höfundur er áhugamaður um betra samfélag og Miðflokksmaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Davíð Bergmann Mest lesið „Viltu koma út að leika?“ Hallgrímur Helgason Skoðun Hvers vegna vil ég sem Austurríkismaður hvetja Íslendinga til að segja NEI þann 29. ágúst? Stephan Zanzerl Skoðun Útlensk skólabörn, íslenska og enska Roza Matijević Ismailovski Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir Skoðun Veikar konur, hið hæga þjóðarmorð og Reykjavíkurmaraþon Viðar Hreinsson Skoðun Hefur einhver trú á topplistum? Dagbjört Hákonardóttir Skoðun Hversdagsleg menning og majónes Logi Einarsson Skoðun Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason Skoðun EES-líflínan er tekin að trosna Einar Karl Haraldsson Skoðun Una 72% evrópubúa sér vel í Evrópusambandinu? Andri Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Af hverju aðildarviðræður? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Hvað var afaðlagað? Þorvaldur Logason skrifar Skoðun Fullveldi - ættaróðal eða verkfæri sjálfstæðrar þjóðar? Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Referendum: The Status Quo is Path Dependent Smári McCarthy skrifar Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar Skoðun Gylliboðin sem ekki standast Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Þegar mótrökin verða meðmæli Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Er ekki alltaf brjálað að gera? Sigríður Indriðadóttir skrifar Skoðun Spliff, Donk & Gengja á Alþingi Benedikt V Warén skrifar Skoðun Bannmenn og bruggarar Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Íslensk mjólkurframleiðsla er ekki skiptimynt í Brussel Sigurbjörg Ottesen skrifar Skoðun Hversdagsleg menning og majónes Logi Einarsson skrifar Skoðun Lærum lýðræði Ingibjörg Rósa Björnsdóttir skrifar Skoðun Referendum: What Is Path Dependence? Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Veikar konur, hið hæga þjóðarmorð og Reykjavíkurmaraþon Viðar Hreinsson skrifar Skoðun ESB-aðild eykur áhrif smáríkja. Reynsla Íra er mjög jákvæð Dominic Scott skrifar Skoðun Hvaða Evrópusamband erum við að kjósa um? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Hefur einhver trú á topplistum? Dagbjört Hákonardóttir skrifar Skoðun Seðlabankastjóri og stríðsöxin Halla Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Ísland þarf raunhæfar lausnir — ekki óútskýrðar stærðir og óraunhæfar sviðsmyndir Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun „Viltu koma út að leika?“ Hallgrímur Helgason skrifar Skoðun Vaxtaþrælarnir og hinir Ingólfur Sverrisson skrifar Sjá meira
Á hátíðlegum stundum er okkur talin trú um að við lifum í einu besta velferðarríki veraldar. Þessi gullhúðaða lygi er sú stærsta af þeim öllum. Þetta minnir á söguna „Nýju föt keisarans“ eftir H.C. Andersen; stundum held ég að við höfum sett þá sögu í leikritaform sem hefur verið í gangi í áratugi í þessu samfélagi. Uppsetningin á því verki er jafn þreytt og föstudagsþátturinn „Vikan með Gísla Martein“ á RÚV, sem við skattgreiðendur neyðumst til að fjármagna. Hvenær hættum við að kaupa þennan skrípaleik og horfumst í augu við sannleikann? Þetta er ekki fyrirmyndarsamfélag miðað við hvernig við komum fram við okkar minnstu bræður og systur. Það er löngu tímabært að láta skynsemina ráða för en ekki hégómadraumum sumra þingmanna um klapp á bakið í Brussel í von um stöðuhækkun úr „hangaround“ í „prospect“, eins og gengur og gerist í heimi mótorhjólaklúbba, þar til full aðild með vesti og merkjum fæst oftast að lokum. Lottó og hamsturinn á hjólinu Já, þetta hlýtur að vera stórkostlegt „fyrirmyndarsamfélag“ þegar skattpíndi almúginn, sem fjármagnar allan sirkusinn, fær ekki einu sinni þá sjálfsögðu þjónustu að komast til heimilislæknis. Kerfið er nútímalegt! Þú tekur þátt í lottói: þú hringir á tilteknum degi á ákveðnum tíma dagsins til að biðja um tíma. Ef þú ert heppinn, færðu tíma eftir mánuð, eða tvo. En ef þú þarft að komast til sérfræðings máttu reikna með miklu lengri bið. Hvílík þjónusta í einu ríkasta landi heims… eða svo er mér sagt. Er nema von að spilafíkn blómstri (41% 15 ára prófað að veðja) þegar þjóðarsálin virðist gegnsýrð af „gambli“ – meira að segja þegar kemur að því að fá tíma hjá heimilislækni? Og þegar þú loksins mætir líður þér eins og þjófi að stela tíma læknisins í færibandavinnunni. Undir yfirskini heilbrigðiskerfis hefur verið sviðsettur algjör skrípaleikur þar sem sjúklingurinn er alltaf auminginn í leikslok. Lyktin lýgur ekki Svo eru það blessuð börnin í vanda. Að ræða þann málaflokk er eins og að opna gamla grafhvelfingu; fnykurinn af kerfisbundinni vanrækslu er yfirþyrmandi. Það er orðið dæmigert að foreldrar í örvæntingu flýi land til að sækja þjónustu fyrir börnin sín; það getur ekki verið eðlilegt – og barnamálaráðherra okkar finnst ekkert athugavert við það og vill meina að kerfið hafi ekki brugðist. En ríkisstjórnin stendur vaktina! Hún dælir milljörðum í „fjölþóttaógn“ sem enginn hefur dáið úr hérlendis. Forgangsröðunin er fullkomin. Á meðan hafa „olnbogabörn“ dáið. Og geðheilbrigðismálin? Æ, tölum ekki um það. Það er svo leiðinlegt þegar verið er að verja landið frá ógninni í austri. Það er nóg til fyrir NATÓ, vopnakaup til Úkraínu og til að borga sig inn í fína Brussel-klúbbinn. Skál fyrir því! Á meðan er menntakerfið í „endurskipulagningu“ þar sem kennarar eru ekki lengur öruggir fyrir ofbeldi í starfi. Hlutskipti starfsfólks á gólfinu í meðferðarkerfunum með erfiðustu börnin er að láta berja sig í veikindafrí af því fólkið með möppurnar tók af þeim verkfærin. Kerfið er í steik, en aðalatriðið er að verja okkur frá austri. Hitt reddast. Biðlistinn Hápunktur skrípaleiksins og AÐALSKÖMMIN er hvernig við komum fram við gamla fólkið sem byggði undirstöður velferðarinnar sem við erum nú að eyðileggja. Þakkirnar? Að vera í „biðsal dauðans“. Á meðan erum við upptekin við að standa í biðröðinni í Brussel, eins og spenntir umsækjendur, tilbúin að ausa milljörðum í aðrar þjóðir bara til að fá inngöngu í þennan blessaða kotelklúbb. Við gerum „risið geðveikt flott.“ Á meðan glansmyndin er í lagi má restin fúna. Kjallarinn fær að molna og morkna. Hver þarf undirstöður þegar yfirborðið er svona glansandi út á við? Valkostirnir fyrir aldraða eru: „Biðsalur dauðans“ EÐA vera neydd til að vera heima við aðstæður þar sem allir vita að þau verða sér að voða. Kannski er þetta hin nýja, hagkvæma stefna? Aðferðin til að flýta fyrir dauðanum svo fólk hætti að vera byrði á samfélaginu sem er hvort eð er „runnið út af dagsetningu“? Ef móðir mín, 84 ára í þriggja hæða húsi, hrynur niður stigann, er það happdrættisvinningur? Þá losnar pláss! Og þá getum við sett MEIRI pening í Brussel-klúbbinn! Snilld, skál fyrir því! Og þetta er engin getgáta. Þetta er reynslan. Pabbi gamli, sem bjó lengst af 63 ár í sama bæ, fékk pláss 45 mínútna akstur í burtu á hjúkrunarheimili. Ekki fyrr en hann átti einn og hálfan mánuð í 91 árs afmælið. Hann fékk plássið eftir að hann var búinn að detta ítrekað heima. Eftir öll beinbrotin (rifbein, höfuðkúpa, mjöðm), ofan á krabbamein (lunga, auga). Fóturinn var styttri í 16 ár (fórnað á altari niðurskurðar í hruninu). Ein hjartaloka var óvirk (stólar um alla neðri hæðina sem var ~50 fermetrar þar sem hann gat ekki notað hina 50 fermetrana þar sem hann þurfti að fara upp 16 tröppur til að komast þangað. Stólana þurfti hann til að komast á klósettið til að ná andanum og hvíla hjartað). Móðir mín hjúkraði honum síðustu 18 árin. ÞÁ, og aðeins þá, var hann nógu mikið „case“. Sá hálfi mánuður sem hann fékk á heimilinu var hann mestallan tímann meðvitundarlaus. Nú á að endurtaka leikinn með mömmu. Hún þarf eflaust að taka flugið niður stigann til að fá inngöngu. Vaknið Stjórnvöld ættu svo sannarlega að lesa „Nýju föt keisarans“. Pabbi skilaði sínu alla tíð og verðskuldaði ekki svona ævikvöld. Hann tók engin kúlulán, fékk aldrei neinar niðurfellingar, vann fyrir öllu með tveimur jafnsterkum og var aldrei í neinu leikriti. En hvað með þessi pólitísku „puntprik“ sem núna röfla um „fjölþóttaógnir“? Hvað bíður þeirra þegar þeirra tími kemur? Verður það biðsalur dauðans eða eitthvað annað? Það fer líklega eftir því hvort við, almenningur, ætlum loksins að krefjast þess að sýningum á leikritinu „Nýju föt keisarans“ verði hætt. Höfundur er áhugamaður um betra samfélag og Miðflokksmaður.
Hvers vegna vil ég sem Austurríkismaður hvetja Íslendinga til að segja NEI þann 29. ágúst? Stephan Zanzerl Skoðun
Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason Skoðun
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar
Skoðun Ísland þarf raunhæfar lausnir — ekki óútskýrðar stærðir og óraunhæfar sviðsmyndir Eggert Guðmundsson skrifar
Hvers vegna vil ég sem Austurríkismaður hvetja Íslendinga til að segja NEI þann 29. ágúst? Stephan Zanzerl Skoðun
Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason Skoðun