Ekki lengur hægt að breiða yfir sannleikann Smári Jökull Jónsson skrifar 15. desember 2025 12:01 Sigríður Rannveig segist vona að sannleikurinn fái loksins að koma í ljós. Til vinstri má sjá minningalund um þá sem fórust í snjóflóðunum árið 1995. Vísir/Vilhelm Í dag mun rannsóknanefnd sem Alþingi skipaði til að rannsaka aðdraganda og eftirmál snjóflóðsins í Súðavík fyrir þrjátíu árum skila skýrslu sinni. Kona sem missti dóttur sína í flóðinu segist vona að sannleikurinn fái loksins að koma í ljós. Skýrslan verður afhent Þórunni Sveinbjarnardóttur forseta Alþingis eftir hádegið og verður kynnt á blaðamannafundi og gerð opinber á vef Alþingis klukkan þrjú. Rannsóknarnefndin var skipuð á síðasta ári en hlutverk nefndarinnar var að varpa ljósi á ákvarðanir og verklag stjórnvalda þar sem gerð yrði grein fyrir hvernig staðið var að ákvörðunum um snjóflóðavarnir, skipulagi byggðar, gerð hættumats og upplýsingagjöf um snjóflóðahættu til íbúa. Þá átti nefndin að skoða aðgerðir almannavarna fyrir og eftir flóðið og að lokum eftirfylgni stjórnvalda. Að það verði viðurkennt hversu mikil mannréttindabrot þetta voru Sigríður Rannveig Jónsdóttir bjó í Súðavík árið 1995 en hún missti dóttur sína í flóðinu. Aðstandendur þeirra sem fórust hafa allt frá því flóðið varð kallað eftir rannsókn á aðdraganda þess. Hún segist hafa áhyggjur af því að fá jafnmikið áfall og þegar skýrsla almannavarna var birt í kjölfar flóðsins. „Fyrir mig hefur þetta verið skrýtið því ég fer svolítið aftur í tímann. Ég hef áhyggjur af því að ég fái jafnmikinn skell og þegar ég las þá skýrslu. Dýpst í hjarta mínu þá vona ég að sannleikurinn fái loksins að koma í ljós og að það verði viðurkennt hversu mikil mannréttindabrot þetta voru gagnvart okkur. Það er mín ósk að við fáum svör sem við vitum,“ sagði Sigríður Rannveig í viðtali í hádegisfréttum Bylgjunnar. „Það var búið að teikna snjóflóðavarnir og enginn vissi af því. Það voru byggð hús án þess að það voru gerðar varnir og mér var selt hús sem var búið að falla snjóflóð á. Að þetta fái bara að koma í ljós og að það verði viðurkennt fyrir okkur að það var brotið á okkur.“ „Ég treysti þeim alveg“ Hún segir vera óróa í sér um að haldið verði áfram að hylma yfir sannleikann. Hún reyni þó að vera bjartsýn. Skýrsla almannavarna á sínum tíma hafi verið mikið högg. „Ekki nóg með að lenda í snjóflóði og missa barnið sitt og heimilið sitt og tengdaforeldra og vini. Svo að maður þurfti að lesa skýrslu sem almannavarnir, eitthvað sem maður á að treysta á, og allt í einu setja þeir fram skýrslu þar sem er búið að hylma yfir svo margt. Sannleikurinn fékk ekki að koma fram og það var bara talað framhjá hlutunum.“ Vinnan að fara í gegnum alla atburðina aftur sé mesta úrvinnsla sem hún hefur farið í frá því snjóflóðið átti sér stað. Hún er ekki búin að lesa skýrsluna en rannsóknarnefndin kallaði hana til skýrslutöku við sína vinnu. „Þau eru náttúrulega alveg hlutlaus og mér fannst erfitt að tala við þau. Þau voru að vinna sína vinnu 100% og ég treysti þeim alveg.“ Ekki hægt að breiða yfir sannleikann lengur Skýrslan sé þó enginn endapunktur þessa máls. Réttlætið og sannleikurinn þurfi að sigra. „Við erum ekkert að fara að stoppa hér þó þessi skýrsla hafi komið. Allt fólk í landinu á rétt á mannréttindum varðandi ofanflóð og svona náttúruhamfarir. Við eigum rétt á að lifa örugg. Ef einhver veit af hættu og skilaboðin komast ekki til almennings þá verður að viðurkenna það.“ Sigríður Rannveig segir búið hafa verið að vara við. „Veðurstofan var að störfum deginum áður að vara við að það yrði versta áttin upp á snjóflóðin að gera. Vitandi af forsögu Súðavíkur um öll þessi snjóflóð sem höfðu fallið áður sem ég hafði ekki vitneskju um þá. Fólk svaf þarna grunlaust undir fjallshlíðinni í dauðagildru.“ „Þetta er bara sannleikur, við verðum að viðurkenna hann og það er ekkert hægt að breiða yfir hann neitt lengur.“ Súðavíkurhreppur Snjóflóðin í Súðavík 1995 Náttúruhamfarir Snjóflóð á Íslandi Alþingi Mest lesið Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Innlent Sakamálið sem skekur Bandaríkin Innlent Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Innlent Rúmlega hundrað flugferðum aflýst og langar biðraðir Erlent „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Innlent „Þeir báðu um of mikið og buðu of lítið“ Erlent Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Innlent Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Innlent Báðar þyrlur og flugvél gæslunnar á loft samtímis Innlent Límmiðar lifðu ekki af nóttina Innlent Fleiri fréttir Höfðu afskipti af á fjórða tug unglinga vegna drykkju „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Hvað gerist á fasteignamarkaði ef við göngum í ESB? Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Hiti á fundi borgarráðs vegna breytinga á matarþjónustu Báðar þyrlur og flugvél gæslunnar á loft samtímis Sakamálið sem skekur Bandaríkin Allt gengið vel og „ekkert að fara að klikka“ Bíllinn fannst skammt frá en þjófarnir eru ófundnir Handalögmál milli öryggisvarðar og þjófs Límmiðar lifðu ekki af nóttina Segir augljóst að lögum hafi ekki verið framfylgt við kyrrsetninguna Segja Morgunblaðið leggja þeim orð í munn Björguðu veikum göngumanni í kílómetrahæð á Fimmvörðuhálsi Skipunartíminn lengdur án auglýsingar Engin þjónusta: „Staðan er náttúrulega grafalvarleg á þessu svæði“ Bændur órólegir vegna skorts á dýralæknum Aftur í skólastjórastólinn Veðrið „ekki eins slæmt og það lítur út fyrir að vera“ Rannsaka líkamsárás miðsvæðis Búist við þungri umferð á fjölförnum gatnamótum „Við lítum á land ykkar sem eðlilegan hluta af evrópsku fjölskyldunni“ Sveitarfélögin séu ekki sökudólgurinn Upphrópanir bæjarráðs séu ótímabærar Viðtal við stækkunarstjóra, umferðartafir og stafræn hvíld Rekstrarformið byggi á sniðgöngu kjarasamninga Réðst á móður sína og hótaði ítrekað: „Ég sting þig, ég ætla að stinga þig“ Sjá meira
Skýrslan verður afhent Þórunni Sveinbjarnardóttur forseta Alþingis eftir hádegið og verður kynnt á blaðamannafundi og gerð opinber á vef Alþingis klukkan þrjú. Rannsóknarnefndin var skipuð á síðasta ári en hlutverk nefndarinnar var að varpa ljósi á ákvarðanir og verklag stjórnvalda þar sem gerð yrði grein fyrir hvernig staðið var að ákvörðunum um snjóflóðavarnir, skipulagi byggðar, gerð hættumats og upplýsingagjöf um snjóflóðahættu til íbúa. Þá átti nefndin að skoða aðgerðir almannavarna fyrir og eftir flóðið og að lokum eftirfylgni stjórnvalda. Að það verði viðurkennt hversu mikil mannréttindabrot þetta voru Sigríður Rannveig Jónsdóttir bjó í Súðavík árið 1995 en hún missti dóttur sína í flóðinu. Aðstandendur þeirra sem fórust hafa allt frá því flóðið varð kallað eftir rannsókn á aðdraganda þess. Hún segist hafa áhyggjur af því að fá jafnmikið áfall og þegar skýrsla almannavarna var birt í kjölfar flóðsins. „Fyrir mig hefur þetta verið skrýtið því ég fer svolítið aftur í tímann. Ég hef áhyggjur af því að ég fái jafnmikinn skell og þegar ég las þá skýrslu. Dýpst í hjarta mínu þá vona ég að sannleikurinn fái loksins að koma í ljós og að það verði viðurkennt hversu mikil mannréttindabrot þetta voru gagnvart okkur. Það er mín ósk að við fáum svör sem við vitum,“ sagði Sigríður Rannveig í viðtali í hádegisfréttum Bylgjunnar. „Það var búið að teikna snjóflóðavarnir og enginn vissi af því. Það voru byggð hús án þess að það voru gerðar varnir og mér var selt hús sem var búið að falla snjóflóð á. Að þetta fái bara að koma í ljós og að það verði viðurkennt fyrir okkur að það var brotið á okkur.“ „Ég treysti þeim alveg“ Hún segir vera óróa í sér um að haldið verði áfram að hylma yfir sannleikann. Hún reyni þó að vera bjartsýn. Skýrsla almannavarna á sínum tíma hafi verið mikið högg. „Ekki nóg með að lenda í snjóflóði og missa barnið sitt og heimilið sitt og tengdaforeldra og vini. Svo að maður þurfti að lesa skýrslu sem almannavarnir, eitthvað sem maður á að treysta á, og allt í einu setja þeir fram skýrslu þar sem er búið að hylma yfir svo margt. Sannleikurinn fékk ekki að koma fram og það var bara talað framhjá hlutunum.“ Vinnan að fara í gegnum alla atburðina aftur sé mesta úrvinnsla sem hún hefur farið í frá því snjóflóðið átti sér stað. Hún er ekki búin að lesa skýrsluna en rannsóknarnefndin kallaði hana til skýrslutöku við sína vinnu. „Þau eru náttúrulega alveg hlutlaus og mér fannst erfitt að tala við þau. Þau voru að vinna sína vinnu 100% og ég treysti þeim alveg.“ Ekki hægt að breiða yfir sannleikann lengur Skýrslan sé þó enginn endapunktur þessa máls. Réttlætið og sannleikurinn þurfi að sigra. „Við erum ekkert að fara að stoppa hér þó þessi skýrsla hafi komið. Allt fólk í landinu á rétt á mannréttindum varðandi ofanflóð og svona náttúruhamfarir. Við eigum rétt á að lifa örugg. Ef einhver veit af hættu og skilaboðin komast ekki til almennings þá verður að viðurkenna það.“ Sigríður Rannveig segir búið hafa verið að vara við. „Veðurstofan var að störfum deginum áður að vara við að það yrði versta áttin upp á snjóflóðin að gera. Vitandi af forsögu Súðavíkur um öll þessi snjóflóð sem höfðu fallið áður sem ég hafði ekki vitneskju um þá. Fólk svaf þarna grunlaust undir fjallshlíðinni í dauðagildru.“ „Þetta er bara sannleikur, við verðum að viðurkenna hann og það er ekkert hægt að breiða yfir hann neitt lengur.“
Súðavíkurhreppur Snjóflóðin í Súðavík 1995 Náttúruhamfarir Snjóflóð á Íslandi Alþingi Mest lesið Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Innlent Sakamálið sem skekur Bandaríkin Innlent Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Innlent Rúmlega hundrað flugferðum aflýst og langar biðraðir Erlent „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Innlent „Þeir báðu um of mikið og buðu of lítið“ Erlent Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Innlent Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Innlent Báðar þyrlur og flugvél gæslunnar á loft samtímis Innlent Límmiðar lifðu ekki af nóttina Innlent Fleiri fréttir Höfðu afskipti af á fjórða tug unglinga vegna drykkju „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Hvað gerist á fasteignamarkaði ef við göngum í ESB? Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Hiti á fundi borgarráðs vegna breytinga á matarþjónustu Báðar þyrlur og flugvél gæslunnar á loft samtímis Sakamálið sem skekur Bandaríkin Allt gengið vel og „ekkert að fara að klikka“ Bíllinn fannst skammt frá en þjófarnir eru ófundnir Handalögmál milli öryggisvarðar og þjófs Límmiðar lifðu ekki af nóttina Segir augljóst að lögum hafi ekki verið framfylgt við kyrrsetninguna Segja Morgunblaðið leggja þeim orð í munn Björguðu veikum göngumanni í kílómetrahæð á Fimmvörðuhálsi Skipunartíminn lengdur án auglýsingar Engin þjónusta: „Staðan er náttúrulega grafalvarleg á þessu svæði“ Bændur órólegir vegna skorts á dýralæknum Aftur í skólastjórastólinn Veðrið „ekki eins slæmt og það lítur út fyrir að vera“ Rannsaka líkamsárás miðsvæðis Búist við þungri umferð á fjölförnum gatnamótum „Við lítum á land ykkar sem eðlilegan hluta af evrópsku fjölskyldunni“ Sveitarfélögin séu ekki sökudólgurinn Upphrópanir bæjarráðs séu ótímabærar Viðtal við stækkunarstjóra, umferðartafir og stafræn hvíld Rekstrarformið byggi á sniðgöngu kjarasamninga Réðst á móður sína og hótaði ítrekað: „Ég sting þig, ég ætla að stinga þig“ Sjá meira