Ekki rétta leiðin að kynda undir læsisstríð Elín Margrét Böðvarsdóttir skrifar 19. janúar 2026 09:11 Gunnar Gíslason forstöðumaður Miðstöðvar skólaþróunar við HA. Vísir/samsett Gunnari Gíslasyni, forstöðumanni Miðstöðvar skólaþróunar við Háskólann á Akureyri, líst ekki á blikuna hvað varðar umræðuna um læsi og lestrarkennslu, en hann segist óttast að verið sé að kynda undir „læsisstríði“. Hann telur það meðal annars vera lykilatriði að efla og auka áherslu á læsi og lesskilning á mið- og unglingastigi, en ekki bara í fyrstu bekkjum grunnskóla. Töluverð umræða hefur verið uppi um læsi og lestrarkennslu á Íslandi eftir að Inga Sæland tók við embætti mennta- og barnamálaráðherra á dögunum. Inga hefur sjálf boðað átak í þeim efnum og hefur sjálf lýst gagnrýni á svokallaða byrjendalæsisstefnu sem hér hafi verið stuðst við, og hefur ekki borið tilætlaðan árangur að mati Ingu. Yfirlýsingar hennar hafa sætt nokkurri gagnrýni. Gunnar var til viðtals í Bítinu á Bylgjunni í morgun, þar sem hann var spurður hvernig umræðan blasi við honum og hvernig hann meti stöðuna. „Mér líst ekkert rosalega vel á þessa stöðu vegna þess að við erum einhvern veginn að kynda undir eitthvað sem kallað er læsisstríð. Ég held að það græði enginn á svoleiðis stríði, svona læsisstríði þar sem menn eru að takast á um mismunandi stefnur í læsi og þar fram eftir götunum,“ sagði Gunnar. „Þetta hefur verið í gangi erlendis eins og hér og þetta hefur hingað til ekki skilað nokkrum einasta árangri og kemur þá bara niður á börnunum sem við erum að reyna eftir fremsta megni að sinna og gera sem best læs.“ Það hafi ekki gengið eins vel og menn myndu vilja sé horft til niðurstaðna mælinga á borð við PISA-kannanir. „Það er bara hárrétt. Þetta hefur bara alls ekki gengið nógu vel,“ sagði Gunnar. Þetta sé þó ekki í fyrsta sinn sem byrjendalæsistefnunni sé kennt um og hún gerð að eins konar blóraböggli þegar kemur að umræðu um bága stöðu læsis. Hann vill þó meina að mikilvægt sé að skoða einnig aðra þætti. Til að mynda hafi áherslan löngum verið á læsi og lestur í 1. til 3. bekk grunnskóla, en það skipti máli að einblína á læsi á öllum skólastigum. „Við erum að sjá þetta bara í niðurstöðum rannsóknar, eftir rannsókn, eftir rannsókn, að það er ekki verið að gera þetta. Þetta er svo skrítið að við skulum alltaf vera að höggva í sama knérunn, vitandi það að það hefur engan tilgang. Við þurfum að horfa á hvar við þurfum að styrkja læsi og læsiskennslu. Það er á eldri stigum grunnskólans, miðstigi og unglingastigi,“ sagði Gunnar. Viðtalið við hann í heild sinni má heyra í spilaranum hér að ofan. Skóla- og menntamál Grunnskólar Börn og uppeldi Mest lesið Rúmlega helmingur starfsmanna Félagsbústaða hættur Innlent Ákærður fyrir líkamsárás en lýsir yfir sakleysi Innlent „Sátt og samlyndi“ um skyndileg starfslok varaslökkviliðsstjóra Innlent Hætta að skilgreina gróðurhúsalofttegundir sem skaðlegar Erlent Rifust um Trump áður en faðir skaut dóttur sína til bana Erlent „Myndi ekki koma mér á óvart ef það færi að gjósa þarna“ Innlent Einfalt að stýra glæpahring frá allt öðru landi Innlent Ólína fyllir í skarð Margrétar á Bifröst Innlent Ársæll í veikindaleyfi: „Mjög skrýtið að fá sleggju ríkisstjórnar í andlitið“ Innlent Smíða tengibyggingu sem verður hjarta Leifsstöðvar Innlent Fleiri fréttir Gripinn með þýfi í fórum sínum og sparkað úr landi Kynnir drög að aðgerðaáætlun til að bregðast við offitu Íslendinga Ársæll í veikindaleyfi: „Mjög skrýtið að fá sleggju ríkisstjórnar í andlitið“ Ákærður fyrir líkamsárás en lýsir yfir sakleysi Ólína fyllir í skarð Margrétar á Bifröst „Sátt og samlyndi“ um skyndileg starfslok varaslökkviliðsstjóra Starfsfólk bráðamóttöku óttist um heilsu sína og öryggi Einfalt að stýra glæpahring frá allt öðru landi Vill að virðisaukaskattur á barnavörur verði látinn fjúka Starfsfólk á bráðamóttöku segist óttast um öryggi sitt Afplánaði of lengi en fær ekki krónu Hæstiréttur fjallar um hryðjuverkamálið svokallaða í dag Rúmlega helmingur starfsmanna Félagsbústaða hættur „Myndi ekki koma mér á óvart ef það færi að gjósa þarna“ Smíða tengibyggingu sem verður hjarta Leifsstöðvar „Aðferðafræðin við þetta mál er alveg galin“ Úkraínumenn á Íslandi minntust Kjartans Sævars Lægðirnar nái ekki til landsins Réðst á fyrrverandi kærasta sinn eftir sambandsslit Fiskúrgangi fargað á útivistarsvæði: „Þetta er náttúrulega bara viðbjóður“ Stoltur yfir arfleifð Bryndísar Klöru en söknuðurinn sár Spila styrktarleik til minningar um Patrek: „Hans er sárt saknað“ Taki þátt í skipulagningu frá Litla-Hrauni Segja gögn um verktakagreiðslur tekin úr samhengi Innflutningi stýrt frá Litla-Hrauni Hefjast handa á rúmlega hundrað íbúðum fyrir fyrstu kaupendur Grikki grunaður um morð látinn dúsa tvær vikur til viðbótar Hættur við að fá dómkvadda matsmenn vegna varnargarða Bílvelta í Ártúnsbrekku Tók þrjátíu sekúndur að fara inn og út Sjá meira
Töluverð umræða hefur verið uppi um læsi og lestrarkennslu á Íslandi eftir að Inga Sæland tók við embætti mennta- og barnamálaráðherra á dögunum. Inga hefur sjálf boðað átak í þeim efnum og hefur sjálf lýst gagnrýni á svokallaða byrjendalæsisstefnu sem hér hafi verið stuðst við, og hefur ekki borið tilætlaðan árangur að mati Ingu. Yfirlýsingar hennar hafa sætt nokkurri gagnrýni. Gunnar var til viðtals í Bítinu á Bylgjunni í morgun, þar sem hann var spurður hvernig umræðan blasi við honum og hvernig hann meti stöðuna. „Mér líst ekkert rosalega vel á þessa stöðu vegna þess að við erum einhvern veginn að kynda undir eitthvað sem kallað er læsisstríð. Ég held að það græði enginn á svoleiðis stríði, svona læsisstríði þar sem menn eru að takast á um mismunandi stefnur í læsi og þar fram eftir götunum,“ sagði Gunnar. „Þetta hefur verið í gangi erlendis eins og hér og þetta hefur hingað til ekki skilað nokkrum einasta árangri og kemur þá bara niður á börnunum sem við erum að reyna eftir fremsta megni að sinna og gera sem best læs.“ Það hafi ekki gengið eins vel og menn myndu vilja sé horft til niðurstaðna mælinga á borð við PISA-kannanir. „Það er bara hárrétt. Þetta hefur bara alls ekki gengið nógu vel,“ sagði Gunnar. Þetta sé þó ekki í fyrsta sinn sem byrjendalæsistefnunni sé kennt um og hún gerð að eins konar blóraböggli þegar kemur að umræðu um bága stöðu læsis. Hann vill þó meina að mikilvægt sé að skoða einnig aðra þætti. Til að mynda hafi áherslan löngum verið á læsi og lestur í 1. til 3. bekk grunnskóla, en það skipti máli að einblína á læsi á öllum skólastigum. „Við erum að sjá þetta bara í niðurstöðum rannsóknar, eftir rannsókn, eftir rannsókn, að það er ekki verið að gera þetta. Þetta er svo skrítið að við skulum alltaf vera að höggva í sama knérunn, vitandi það að það hefur engan tilgang. Við þurfum að horfa á hvar við þurfum að styrkja læsi og læsiskennslu. Það er á eldri stigum grunnskólans, miðstigi og unglingastigi,“ sagði Gunnar. Viðtalið við hann í heild sinni má heyra í spilaranum hér að ofan.
Skóla- og menntamál Grunnskólar Börn og uppeldi Mest lesið Rúmlega helmingur starfsmanna Félagsbústaða hættur Innlent Ákærður fyrir líkamsárás en lýsir yfir sakleysi Innlent „Sátt og samlyndi“ um skyndileg starfslok varaslökkviliðsstjóra Innlent Hætta að skilgreina gróðurhúsalofttegundir sem skaðlegar Erlent Rifust um Trump áður en faðir skaut dóttur sína til bana Erlent „Myndi ekki koma mér á óvart ef það færi að gjósa þarna“ Innlent Einfalt að stýra glæpahring frá allt öðru landi Innlent Ólína fyllir í skarð Margrétar á Bifröst Innlent Ársæll í veikindaleyfi: „Mjög skrýtið að fá sleggju ríkisstjórnar í andlitið“ Innlent Smíða tengibyggingu sem verður hjarta Leifsstöðvar Innlent Fleiri fréttir Gripinn með þýfi í fórum sínum og sparkað úr landi Kynnir drög að aðgerðaáætlun til að bregðast við offitu Íslendinga Ársæll í veikindaleyfi: „Mjög skrýtið að fá sleggju ríkisstjórnar í andlitið“ Ákærður fyrir líkamsárás en lýsir yfir sakleysi Ólína fyllir í skarð Margrétar á Bifröst „Sátt og samlyndi“ um skyndileg starfslok varaslökkviliðsstjóra Starfsfólk bráðamóttöku óttist um heilsu sína og öryggi Einfalt að stýra glæpahring frá allt öðru landi Vill að virðisaukaskattur á barnavörur verði látinn fjúka Starfsfólk á bráðamóttöku segist óttast um öryggi sitt Afplánaði of lengi en fær ekki krónu Hæstiréttur fjallar um hryðjuverkamálið svokallaða í dag Rúmlega helmingur starfsmanna Félagsbústaða hættur „Myndi ekki koma mér á óvart ef það færi að gjósa þarna“ Smíða tengibyggingu sem verður hjarta Leifsstöðvar „Aðferðafræðin við þetta mál er alveg galin“ Úkraínumenn á Íslandi minntust Kjartans Sævars Lægðirnar nái ekki til landsins Réðst á fyrrverandi kærasta sinn eftir sambandsslit Fiskúrgangi fargað á útivistarsvæði: „Þetta er náttúrulega bara viðbjóður“ Stoltur yfir arfleifð Bryndísar Klöru en söknuðurinn sár Spila styrktarleik til minningar um Patrek: „Hans er sárt saknað“ Taki þátt í skipulagningu frá Litla-Hrauni Segja gögn um verktakagreiðslur tekin úr samhengi Innflutningi stýrt frá Litla-Hrauni Hefjast handa á rúmlega hundrað íbúðum fyrir fyrstu kaupendur Grikki grunaður um morð látinn dúsa tvær vikur til viðbótar Hættur við að fá dómkvadda matsmenn vegna varnargarða Bílvelta í Ártúnsbrekku Tók þrjátíu sekúndur að fara inn og út Sjá meira