Þrenging gatna þrýstir um­ferð inn í hverfin

Í umræðu um samgöngur í Reykjavík hefur skapast varasöm einföldun: að með því að þrengja götur og fækka akreinum muni bílaumferð minnka og fólk sjálfkrafa velja almenningssamgöngur. Reynslan sýnir annað. Umferð hverfur ekki, hún einfaldlega færist til - oft inn í íbúðahverfi sem ekki eru hönnuð fyrir slíkt álag. Afleiðingarnar eru þær að íbúðagötur verða að hjáleiðum, hávaði og mengun aukast og umferðaröryggi barna og gangandi vegfarenda versnar. Sú þróun gengur þvert gegn yfirlýstum markmiðum borgaryfirvalda um betra borgarumhverfi.

Sama gildir um fyrirhugaðar þrengingar á stofnbrautum og öðrum umferðargötum vegna Borgarlínu. Stofnbrautir eru lykil innviðir sem halda umferð frá íbúðasvæðum. Þegar þeim er breytt í flöskuhálsa skapast tafir og aukin mengun – sem bitnar á fólki, atvinnulífi og jafnvel almenningssamgöngunum sjálfum.

Valfrelsi ekki „þvingunarúrræði“

Það er ekki er hægt að þvinga fólk til að nota almenningssamgöngur. Val fólks ræðst af aðstæðum þess, ekki hugmyndafræði skipulagsyfirvalda. Fyrir marga er einkabíllinn ekki munaður heldur nauðsyn. Að reyna að breyta þeirri hegðun með þrengingum og hömlum er eins og að ætla að þvinga fólk til að líka við eitthvað sem það einfaldlega líkar ekki.

Bilum fjölgar í borginni

Borgarlínan verður að styrkja samgöngukerfið í heild sinni - ekki veikja það. Markmiðið hlýtur að vera raunverulegt val og jafnvægi í samgöngum. Talið er að á hverjum degi bætast við tugir bíla á götur höfuðborgarsvæðissins.

Það að ætla sér að þrengja enn frekar að því gatnakerfi sem nú þegar annar ekki þessum fjölda bíla, með því að taka hluta stofnbrauta undir Borgarlínu mun ekki bæta samgöngur á höfuðborgarsvæðinu, heldur gera þær enn verri. Það er mikil bjartsýni fólgin í þeirri skoðun að með tilkomu stærri strætisvagna undir merkjum Borgarlínu, muni fólk flykkjast út á stoppistöðvar og skilja einkabílinn eftir heima. Það á að öllum líkindum ekki eftir að gerast að því marki sem miðað er við. Þrátt fyrir þokkalegar góðar almenningssamgöngur í dag, kýs mikill meirihluti borgarbúa að ferðast um á einkabílum.

Borgarlínu með breyttu sniði

Þrátt fyrir allt þetta þýðir þó ekki að verið sé að mæla á móti bættum almenningssamgöngum. Þvert á móti. Flestir styðja öflugt, skilvirkt og aðlaðandi almenningssamgöngukerfi. En Borgarlínan má ekki vera byggð á þeirri forsendu að aðrir samgöngumátar verði látnir víkja. Slík nálgun skapar andstöðu, ekki samstöðu.

Þess vegna þarf að leita leiða og hugsa Borgarlínukerfið upp á nýtt með það að markmiði að ekki sé verið að þrengja að almennri bílaumferð með tilkomu hennar. Finna þarf lausnir um legu og útfærslu sem styrkja almenningssamgöngur án þess að veikja aðra innviði samgöngukerfisins. Markmiðið hlýtur að vera raunverulegt val fyrir fólk – ekki þvingun. Aðeins þannig byggjum við upp samgöngukerfi sem nýtur trausts og þjónar borgarbúum öllum.

Höfundur er fyrsti varaborgarfulltrúi Flokks fólksins og situr m.a. í umhverfis- og skipulagsráði Reykjavíkurborgar.