Vísbendingar um að þúsund börn á Íslandi sæki ekki skóla Elín Margrét Böðvarsdóttir skrifar 18. febrúar 2026 12:56 Soffía Ámundadóttir, kennari og verkefnisstjóri á Menntavísindasviði HÍ, leiðir verkefnið Menntafléttuna. Vísir/Lýður Vísbendingar eru um að um þúsund börn á Íslandi sæki ekki grunnskóla, þrátt fyrir skólaskyldu. Ekki liggja fyrir nákvæmar upplýsingar um það hversu víðtækt vandamál er um að ræða en margvíslegar ástæður geta verið fyrir því að börn sæki ekki skóla. Í síðustu viku fjallaði Vísir um svar mennta- og barnamálaráðherra við fyrirspurn á Alþingi, þar sem fram kom að ráðuneytið hefur ekki upplýsingar um hversu mörg börn á Íslandi sækja ekki skóla, þrátt fyrir skólaskyldu í landinu. Ráðuneytið safni ekki upplýsingum um skólasókn barna með kerfisbundnum hætti frá sveitarfélögum en að væntanlegum miðlægum nemendagrunni verði meðal annars ætlað að bæta úr þessu. Soffía Ámundadóttir, kennari og verkefnisstjóri á Menntavísindasviði HÍ, leiðir verkefnið Menntafléttuna, en hún var til viðtals um málið í Bítinu á Bylgjunni í morgun. Hún segir þetta vera staðreynd, ekki sé vitað nákvæmlega hversu mörg börn sæki ekki skóla, þrátt fyrir skólaskyldu. Staðreynd að fjöldi barna mæti ekki í skólann „Þetta er því miður staðreynd, og við getum ekki einu sinni komið okkur saman um það hvað við köllum þetta, skólaforðun, skólasóknarvandi, skólahöfnun, nemandi í útilokun,“ segir Soffía. Hún var jafnframt spurð hvort hún hefði einhverja hugmynd um hvað þetta kynnu að vera mörg börn, þrátt fyrir að ekki liggi fyrir um það opinberar tölur. „Ég hef heyrt svona óformlega tölu, þúsund börn á Íslandi. Það er gríðarlega stór og mikill vandi, og þetta er ekki bara það að við komum ekki barninu þínu í skólann, heldur liggur heimilið undir. Ég hef heyrt sögur af foreldrum sem hafa endað í kulnun og veikindum af því það er mjög mikið álag að koma barninu í skólann,“ segir Soffía. Það séu margar og fjölbreyttar ástæður fyrir því að umrædd börn mæti ekki í skólann. „Ég hef unnið mikið í úrræðum fyrir börn í vanda þannig ég þekki náttúrlega mörg börn sem hafa verið í skólaforðun og þær eru eiginlega jafnólíkar eins og þær eru margar. Það getur verið kvíði og það geta verið félagslegir erfiðleikar og það getur líka verið einhverjir skólatengdir þættir, og í langflestum tilfellum í þeim úrræðum sem ég hef unnið í þá er það bara að skólinn er ekki að mæta þörfum þessara barna,“ segir Soffía. Mikil aðsókn á fyrirhugað málþing Hún bendir á að boðað hafi verið til málþings um skólaforðun sem gert hafi verið að frumkvæði Guðmundar Inga Kristinssonar á meðan hann gegndi embætti mennta- og barnamálaráðherra. „Við getum tekið 300 manns í sæti, á fyrsta sólarhring fóru 150 sæti bara um leið. Þannig að vandamálið er alls staðar á Íslandi. Við erum svolítið að reyna að klukka allar hliðar, við erum að fá inn fræðafólkið, við höfum reyndar ekki rannsakað þetta nóg, en við ætlum að fá doktor frá háskólanum og starfsmann frá MMS til að ræða vandamálið í fræðum,“ segir Soffía. Það sé eitt, en hitt sé að fara yfir aðgerðir og úrræði. Þegar séu einhver úrræði í boði sem fólk sé ef til vill ekki meðvitað um, en fulltrúar þeirra sem hafa úrræði til boða muni einnig taka þátt í málþinginu auk foreldra sem munu lýsa sinni reynslu. Viðtalið við Soffíu í Bítinu má heyra í heild sinni í spilaranum hér ofar í fréttinni. Skóla- og menntamál Geðheilbrigði Börn og uppeldi Mest lesið Blóðug föt á vettvangi þar sem lögreglan var með viðbragð Innlent Kominn á sjúkrahús eftir krefjandi ferð Innlent Hús bleikjuvinnslu varð að Syndabæli Innlent Sambandið stormasamt og lítið útlit fyrir að gjáin sé að minnka Innlent Fyrrum Ólympíufari ákærður fyrir að skemma laugina við Lincoln-minnismerkið Erlent Heimsótti bráðamóttökuna 292 sinnum á fimm árum Innlent Vill að ríkið taki við sölu vímuefna Innlent Fimm heitum pottum lokað í Laugardalslaug Innlent Agnes var meira en bara morðingi Innlent Siggi stormur spáir góðu veðri um allt land Veður Fleiri fréttir Hús bleikjuvinnslu varð að Syndabæli Kominn á sjúkrahús eftir krefjandi ferð Blóðug föt á vettvangi þar sem lögreglan var með viðbragð Sambandið stormasamt og lítið útlit fyrir að gjáin sé að minnka Krefjandi sjúkraflug milli Íslands og Grænlands Ráðherra undir þrýstingi, eldsneytismarkaðurinn til skoðunar og pottum lokað Ekki í fyrsta sinn sem brugðið er á leik með liminn Vill að ríkið taki við sölu vímuefna Fimm heitum pottum lokað í Laugardalslaug Heilsustofnunin í Hveragerði fær langtímasamning Heimsótti bráðamóttökuna 292 sinnum á fimm árum Reyndist ekki vera hópuppsögn Frumniðurstöður kalli á dýpri umræðu um verðlagningu olíufélaganna Tugir vilja feta í fótspor Fannars Vasaþjófar sem herja á ferðamenn engir amatörar Villti á sér heimildir sem eftirlitsmaður Ekki hægt að fullyrða að bensínlækkunin hafi skilað sér Ein hópuppsögn í júní Koma eigi í veg fyrir skólaforðun barna með samræmdum viðbrögðum Flúði á Hopp-deilibíl eftir innbrot og ók yfir göngubrú Agnes var meira en bara morðingi Saka ríkisstjórnina um svik Nemendum mismunað með ósamræmi einkunna Krefjast tafarlausrar stöðvunar hvalveiða Eltur og handtekinn í tengslum við innbrot í apótek Hopp segir mál ökumanns í höndum lögreglu Reki fyrirtæki og séu nálægt því að missa allt frá sér Klausturbleikjan fæst ekki lengur Staðfestir stækkun friðlands við Gróttu og Seltjörn Fjórtán ný félög flytja í Mannréttindahúsið Sjá meira
Í síðustu viku fjallaði Vísir um svar mennta- og barnamálaráðherra við fyrirspurn á Alþingi, þar sem fram kom að ráðuneytið hefur ekki upplýsingar um hversu mörg börn á Íslandi sækja ekki skóla, þrátt fyrir skólaskyldu í landinu. Ráðuneytið safni ekki upplýsingum um skólasókn barna með kerfisbundnum hætti frá sveitarfélögum en að væntanlegum miðlægum nemendagrunni verði meðal annars ætlað að bæta úr þessu. Soffía Ámundadóttir, kennari og verkefnisstjóri á Menntavísindasviði HÍ, leiðir verkefnið Menntafléttuna, en hún var til viðtals um málið í Bítinu á Bylgjunni í morgun. Hún segir þetta vera staðreynd, ekki sé vitað nákvæmlega hversu mörg börn sæki ekki skóla, þrátt fyrir skólaskyldu. Staðreynd að fjöldi barna mæti ekki í skólann „Þetta er því miður staðreynd, og við getum ekki einu sinni komið okkur saman um það hvað við köllum þetta, skólaforðun, skólasóknarvandi, skólahöfnun, nemandi í útilokun,“ segir Soffía. Hún var jafnframt spurð hvort hún hefði einhverja hugmynd um hvað þetta kynnu að vera mörg börn, þrátt fyrir að ekki liggi fyrir um það opinberar tölur. „Ég hef heyrt svona óformlega tölu, þúsund börn á Íslandi. Það er gríðarlega stór og mikill vandi, og þetta er ekki bara það að við komum ekki barninu þínu í skólann, heldur liggur heimilið undir. Ég hef heyrt sögur af foreldrum sem hafa endað í kulnun og veikindum af því það er mjög mikið álag að koma barninu í skólann,“ segir Soffía. Það séu margar og fjölbreyttar ástæður fyrir því að umrædd börn mæti ekki í skólann. „Ég hef unnið mikið í úrræðum fyrir börn í vanda þannig ég þekki náttúrlega mörg börn sem hafa verið í skólaforðun og þær eru eiginlega jafnólíkar eins og þær eru margar. Það getur verið kvíði og það geta verið félagslegir erfiðleikar og það getur líka verið einhverjir skólatengdir þættir, og í langflestum tilfellum í þeim úrræðum sem ég hef unnið í þá er það bara að skólinn er ekki að mæta þörfum þessara barna,“ segir Soffía. Mikil aðsókn á fyrirhugað málþing Hún bendir á að boðað hafi verið til málþings um skólaforðun sem gert hafi verið að frumkvæði Guðmundar Inga Kristinssonar á meðan hann gegndi embætti mennta- og barnamálaráðherra. „Við getum tekið 300 manns í sæti, á fyrsta sólarhring fóru 150 sæti bara um leið. Þannig að vandamálið er alls staðar á Íslandi. Við erum svolítið að reyna að klukka allar hliðar, við erum að fá inn fræðafólkið, við höfum reyndar ekki rannsakað þetta nóg, en við ætlum að fá doktor frá háskólanum og starfsmann frá MMS til að ræða vandamálið í fræðum,“ segir Soffía. Það sé eitt, en hitt sé að fara yfir aðgerðir og úrræði. Þegar séu einhver úrræði í boði sem fólk sé ef til vill ekki meðvitað um, en fulltrúar þeirra sem hafa úrræði til boða muni einnig taka þátt í málþinginu auk foreldra sem munu lýsa sinni reynslu. Viðtalið við Soffíu í Bítinu má heyra í heild sinni í spilaranum hér ofar í fréttinni.
Skóla- og menntamál Geðheilbrigði Börn og uppeldi Mest lesið Blóðug föt á vettvangi þar sem lögreglan var með viðbragð Innlent Kominn á sjúkrahús eftir krefjandi ferð Innlent Hús bleikjuvinnslu varð að Syndabæli Innlent Sambandið stormasamt og lítið útlit fyrir að gjáin sé að minnka Innlent Fyrrum Ólympíufari ákærður fyrir að skemma laugina við Lincoln-minnismerkið Erlent Heimsótti bráðamóttökuna 292 sinnum á fimm árum Innlent Vill að ríkið taki við sölu vímuefna Innlent Fimm heitum pottum lokað í Laugardalslaug Innlent Agnes var meira en bara morðingi Innlent Siggi stormur spáir góðu veðri um allt land Veður Fleiri fréttir Hús bleikjuvinnslu varð að Syndabæli Kominn á sjúkrahús eftir krefjandi ferð Blóðug föt á vettvangi þar sem lögreglan var með viðbragð Sambandið stormasamt og lítið útlit fyrir að gjáin sé að minnka Krefjandi sjúkraflug milli Íslands og Grænlands Ráðherra undir þrýstingi, eldsneytismarkaðurinn til skoðunar og pottum lokað Ekki í fyrsta sinn sem brugðið er á leik með liminn Vill að ríkið taki við sölu vímuefna Fimm heitum pottum lokað í Laugardalslaug Heilsustofnunin í Hveragerði fær langtímasamning Heimsótti bráðamóttökuna 292 sinnum á fimm árum Reyndist ekki vera hópuppsögn Frumniðurstöður kalli á dýpri umræðu um verðlagningu olíufélaganna Tugir vilja feta í fótspor Fannars Vasaþjófar sem herja á ferðamenn engir amatörar Villti á sér heimildir sem eftirlitsmaður Ekki hægt að fullyrða að bensínlækkunin hafi skilað sér Ein hópuppsögn í júní Koma eigi í veg fyrir skólaforðun barna með samræmdum viðbrögðum Flúði á Hopp-deilibíl eftir innbrot og ók yfir göngubrú Agnes var meira en bara morðingi Saka ríkisstjórnina um svik Nemendum mismunað með ósamræmi einkunna Krefjast tafarlausrar stöðvunar hvalveiða Eltur og handtekinn í tengslum við innbrot í apótek Hopp segir mál ökumanns í höndum lögreglu Reki fyrirtæki og séu nálægt því að missa allt frá sér Klausturbleikjan fæst ekki lengur Staðfestir stækkun friðlands við Gróttu og Seltjörn Fjórtán ný félög flytja í Mannréttindahúsið Sjá meira