Bráðamóttakan megi ekki vera „forarpyttur sýkinga og hættu“ Hólmfríður Gísladóttir skrifar 20. febrúar 2026 07:40 Bráðalæknar mótmæla því að bráðamóttakan sitji ein uppi með vandann, til að vernda legudeildirnar. Vísir/Vilhelm Gunnarsson „Hvers vegna er álagi innan Landspítalans svona misskipt milli Bráðamóttöku og legudeilda Landspítala með tilheyrandi skaða fyrir sjúklinga og starfsfólk? Við viljum að Bráðamóttakan og hennar starf verði framvegis verndað, frekar en að hún sé gerð að forarpytti sýkinga og hættu.“ Þetta segir Félag bráðalækna í opnu bréfi til forsætisráðherra, heilbrigðisráðherra og fjármálaráðherra sem birt var í gær, um stöðu mála á bráðamóttöku Landspítalans. Félagið talar um „innviðaskuld“ í búsetuúrræðum og aðhlynningu aldraða, sem valdi því að Landspítalinn sé iðulega með um hundrað sjúklinga á legudeildum sem hafa lokið meðferð en fá ekki pláss á hjúkrunarheimili. Heildarfjöldi aldraða sem þarfnast aðhlynningar en fá hana ekki sé að minnsta kosti 700. Bráðalæknar mótmæla rökum sem Jón Magnús Kristjánsson, aðstoðarmaður heilbrigðisráðherra, setti fram í grein á dögunum og segjast óttast að viðhorf hans endurspegli skoðun ráðherra og misskilning á vanda bráðamóttökunnar. Þeir benda meðal annars á að rúmanýtingin á bráðamóttökunni sé oft langt yfir 150 prósent og að fjöldinn sem liggur þar inni jafngildi tveimur legudeildum. „Þetta leggur óhóflegt álag á hjúkrunarfræðinga, sjúkraliða og aðstoðarfólk bráðamóttöku, langt umfram það sem er á legudeildum spítalans,“ segir í yfirlýsingunni. Þau rök að ekki sé hægt að flytja sjúklinga á legudeildir án þess að mönnun fylgi eigi ekki síður við á bráðamóttökunni. Þá séu bráðalæknar hjartanlega sammála þeirri staðhæfingu að sjúklingar með sérhæfð og flókin vandamál þurfi að liggja á deild þar sem starfsfólk hefur viðeigandi menntun og reynslu. „Færa má rök fyrir því að sérmenntaður hjúkrunarfræðingur í meðferð einstaklinga með nýtt heilablóðfall sé betur til þess fallinn að sinna einum fleiri slíkum einstaklingi heldur en hjúkrunarfræðingur sérfróður um fyrstu meðferð og greiningu sem sinnir honum í langlegu sem þriðja eða fjórða umframsjúklingi á eftir öllum sínum bráðasjúklingum.“ Hvað varðar sýkingavarnir sinni starfsfólk bráðamóttöku sjúklingum með smitandi sjúkdóma við algjörlega óviðunandi aðstæður, með tilheyrandi áhættu fyrir eigin heilsu, heilsu sjúklinga og aðstandenda. „Nýlegar fréttir af starfsmönnum bráðamóttöku með jákvæð berklapróf undirstrika þetta og eru gríðarlegt áhyggjuefni. Hvort sem þessir starfsmenn fái smitandi berkla eða ekki þá liggur fyrir höndum löng fyrirbyggjandi meðferð hjá þeim og oft ótti og angist vegna eins alvarlegs sjúkdóms og berklar eru,“ segja bráðalæknar. Ef ekki megi leggja of mikið af sjúklingum inn á deildir eigi það ekki síður við á bráðamóttökunni. Bráðalæknar kalla eftir „menningarbreytingu“, þar sem legudeildir kalli til sín innlagða sjúklinga frekear en að bráðadeildin þurfi að „ýta þeim yfir“. „Til þess að þetta sé gerlegt þarf að opna strax hjúkrunarrými fyrir þá 100 einstaklinga sem hafa fengið færni- og heilsumat en liggja á deildum spítalans að bíða eftir nýju heimili. Til dæmis með því að opna deildir á lokuðum sjúkrahúsum eða hótelum. Svo þarf að byggja fyrir hina 600 sem enn eru heima hjá sér við illan leik. Aldraðir og hrumir eru þjóðfélagshópur sem á sér fáa málsvara. Það má benda hæstvirtum þingheimi á það að um þriðjungur þingheims muni þurfi á plássi á hjúkrunarheimili að halda innan 20 ára. Hvað þarf að gerast til að neyðarástandi sé lýst yfir og brugðist verði við? Við skorum á heilbrigðisyfirvöld að gera gangskör í þessum málum. Vandamálið sem við stöndum frammi fyrir í dag er skortur á framtíðarsýn og dugleysi heilbrigðisyfirvalda, fjármálaráðherra og annarra stjórnenda í heilbrigðiskerfinu síðastliðin 20 ár. Ekki bæta ykkar nöfnum á þann lista!“ Heilbrigðismál Landspítalinn Ástand á bráðamóttöku Landspítalans Berklar Mest lesið Óttast að börn með Downs muni ekki lengur fæðast á Íslandi Innlent Segja upp tveimur sérfræðingum Innlent Bannaði Trump að banna fjölmiðla Erlent Dagný Ósk látin Innlent Gervigreind hakkaði sig inn á vef stjórnvalda Erlent Veturinn verði Rússum erfiður Erlent Birtir skilaboð um uppsögn: „Kominn tími á að sannleikurinn komi í ljós“ Innlent Móðir lagði ríkið í Hæstarétti vegna vanrækslu á EES Innlent Færri þunganir í áhættuhópi með nýrri tegund fósturskimunar Innlent Barnið ekki í viðeigandi öryggisbúnaði Innlent Fleiri fréttir Birtir skilaboð um uppsögn: „Kominn tími á að sannleikurinn komi í ljós“ Bókun 35 og óveður setur strik í reikninginn Pallborð: Klukkan tifar og staðan sögð viðkvæm Rúta með skólabörn um borð fór út af veginum Þakplötur og trampólín á flugi Óttast að börn með Downs muni ekki lengur fæðast á Íslandi Borgarverk með lægsta boð í Þjórsárbrú og Búðafossveg Meint kynferðisbrot leikskólastarfsmanns til ákæranda Sjöfalt fleiri útköll en sami fjöldi sérsveitarmanna Færri þunganir í áhættuhópi með nýrri tegund fósturskimunar Barnið ekki í viðeigandi öryggisbúnaði „Mjög stór og mikilvæg niðurstaða fyrir okkur“ Segja upp tveimur sérfræðingum Stíflueyðir og gólfþrif ollu slysinu á Óseyri Móðir lagði ríkið í Hæstarétti vegna vanrækslu á EES Hollendingar hætta við Eurovision-sniðgöngu Þúsundir barna bíða mánuðum saman „Að mínu mati fyrsta alvöru haustlægðin“ Hjólreiðamaður slasaðist en reiðhjólið í lagi Efnaleki á Óseyri og fólk beðið um að halda sig fjarri Quang Lé frjáls sinna ferða „Grafalvarlegt ástand sem skapast“ Íslenskir stjörnukokkar meðal kokka sem mótmæla fiski úr sjókvíaeldi Bjartsýnn á að lausn náist innan fjögurra vikna Dagný Ósk látin Skora á atvinnurekendur og minna á rétt launafólks Kom til landsins með kafarabúninga og neðansjávarvespur Náttúrupassi kosti 4.500 krónur en bílastæðagjöld falli niður Bein útsending: Heimkoman ekki eins auðveld fyrir alla Drengurinn er fundinn Sjá meira
Þetta segir Félag bráðalækna í opnu bréfi til forsætisráðherra, heilbrigðisráðherra og fjármálaráðherra sem birt var í gær, um stöðu mála á bráðamóttöku Landspítalans. Félagið talar um „innviðaskuld“ í búsetuúrræðum og aðhlynningu aldraða, sem valdi því að Landspítalinn sé iðulega með um hundrað sjúklinga á legudeildum sem hafa lokið meðferð en fá ekki pláss á hjúkrunarheimili. Heildarfjöldi aldraða sem þarfnast aðhlynningar en fá hana ekki sé að minnsta kosti 700. Bráðalæknar mótmæla rökum sem Jón Magnús Kristjánsson, aðstoðarmaður heilbrigðisráðherra, setti fram í grein á dögunum og segjast óttast að viðhorf hans endurspegli skoðun ráðherra og misskilning á vanda bráðamóttökunnar. Þeir benda meðal annars á að rúmanýtingin á bráðamóttökunni sé oft langt yfir 150 prósent og að fjöldinn sem liggur þar inni jafngildi tveimur legudeildum. „Þetta leggur óhóflegt álag á hjúkrunarfræðinga, sjúkraliða og aðstoðarfólk bráðamóttöku, langt umfram það sem er á legudeildum spítalans,“ segir í yfirlýsingunni. Þau rök að ekki sé hægt að flytja sjúklinga á legudeildir án þess að mönnun fylgi eigi ekki síður við á bráðamóttökunni. Þá séu bráðalæknar hjartanlega sammála þeirri staðhæfingu að sjúklingar með sérhæfð og flókin vandamál þurfi að liggja á deild þar sem starfsfólk hefur viðeigandi menntun og reynslu. „Færa má rök fyrir því að sérmenntaður hjúkrunarfræðingur í meðferð einstaklinga með nýtt heilablóðfall sé betur til þess fallinn að sinna einum fleiri slíkum einstaklingi heldur en hjúkrunarfræðingur sérfróður um fyrstu meðferð og greiningu sem sinnir honum í langlegu sem þriðja eða fjórða umframsjúklingi á eftir öllum sínum bráðasjúklingum.“ Hvað varðar sýkingavarnir sinni starfsfólk bráðamóttöku sjúklingum með smitandi sjúkdóma við algjörlega óviðunandi aðstæður, með tilheyrandi áhættu fyrir eigin heilsu, heilsu sjúklinga og aðstandenda. „Nýlegar fréttir af starfsmönnum bráðamóttöku með jákvæð berklapróf undirstrika þetta og eru gríðarlegt áhyggjuefni. Hvort sem þessir starfsmenn fái smitandi berkla eða ekki þá liggur fyrir höndum löng fyrirbyggjandi meðferð hjá þeim og oft ótti og angist vegna eins alvarlegs sjúkdóms og berklar eru,“ segja bráðalæknar. Ef ekki megi leggja of mikið af sjúklingum inn á deildir eigi það ekki síður við á bráðamóttökunni. Bráðalæknar kalla eftir „menningarbreytingu“, þar sem legudeildir kalli til sín innlagða sjúklinga frekear en að bráðadeildin þurfi að „ýta þeim yfir“. „Til þess að þetta sé gerlegt þarf að opna strax hjúkrunarrými fyrir þá 100 einstaklinga sem hafa fengið færni- og heilsumat en liggja á deildum spítalans að bíða eftir nýju heimili. Til dæmis með því að opna deildir á lokuðum sjúkrahúsum eða hótelum. Svo þarf að byggja fyrir hina 600 sem enn eru heima hjá sér við illan leik. Aldraðir og hrumir eru þjóðfélagshópur sem á sér fáa málsvara. Það má benda hæstvirtum þingheimi á það að um þriðjungur þingheims muni þurfi á plássi á hjúkrunarheimili að halda innan 20 ára. Hvað þarf að gerast til að neyðarástandi sé lýst yfir og brugðist verði við? Við skorum á heilbrigðisyfirvöld að gera gangskör í þessum málum. Vandamálið sem við stöndum frammi fyrir í dag er skortur á framtíðarsýn og dugleysi heilbrigðisyfirvalda, fjármálaráðherra og annarra stjórnenda í heilbrigðiskerfinu síðastliðin 20 ár. Ekki bæta ykkar nöfnum á þann lista!“
Heilbrigðismál Landspítalinn Ástand á bráðamóttöku Landspítalans Berklar Mest lesið Óttast að börn með Downs muni ekki lengur fæðast á Íslandi Innlent Segja upp tveimur sérfræðingum Innlent Bannaði Trump að banna fjölmiðla Erlent Dagný Ósk látin Innlent Gervigreind hakkaði sig inn á vef stjórnvalda Erlent Veturinn verði Rússum erfiður Erlent Birtir skilaboð um uppsögn: „Kominn tími á að sannleikurinn komi í ljós“ Innlent Móðir lagði ríkið í Hæstarétti vegna vanrækslu á EES Innlent Færri þunganir í áhættuhópi með nýrri tegund fósturskimunar Innlent Barnið ekki í viðeigandi öryggisbúnaði Innlent Fleiri fréttir Birtir skilaboð um uppsögn: „Kominn tími á að sannleikurinn komi í ljós“ Bókun 35 og óveður setur strik í reikninginn Pallborð: Klukkan tifar og staðan sögð viðkvæm Rúta með skólabörn um borð fór út af veginum Þakplötur og trampólín á flugi Óttast að börn með Downs muni ekki lengur fæðast á Íslandi Borgarverk með lægsta boð í Þjórsárbrú og Búðafossveg Meint kynferðisbrot leikskólastarfsmanns til ákæranda Sjöfalt fleiri útköll en sami fjöldi sérsveitarmanna Færri þunganir í áhættuhópi með nýrri tegund fósturskimunar Barnið ekki í viðeigandi öryggisbúnaði „Mjög stór og mikilvæg niðurstaða fyrir okkur“ Segja upp tveimur sérfræðingum Stíflueyðir og gólfþrif ollu slysinu á Óseyri Móðir lagði ríkið í Hæstarétti vegna vanrækslu á EES Hollendingar hætta við Eurovision-sniðgöngu Þúsundir barna bíða mánuðum saman „Að mínu mati fyrsta alvöru haustlægðin“ Hjólreiðamaður slasaðist en reiðhjólið í lagi Efnaleki á Óseyri og fólk beðið um að halda sig fjarri Quang Lé frjáls sinna ferða „Grafalvarlegt ástand sem skapast“ Íslenskir stjörnukokkar meðal kokka sem mótmæla fiski úr sjókvíaeldi Bjartsýnn á að lausn náist innan fjögurra vikna Dagný Ósk látin Skora á atvinnurekendur og minna á rétt launafólks Kom til landsins með kafarabúninga og neðansjávarvespur Náttúrupassi kosti 4.500 krónur en bílastæðagjöld falli niður Bein útsending: Heimkoman ekki eins auðveld fyrir alla Drengurinn er fundinn Sjá meira