Sam­fé­lag sem velur fram­þróun yfir stöðnun

Samfélög breytast, hvort sem við viljum það eða ekki. Spurningin er ekki hvort breytingar eigi sér stað, heldur hvort við viljum hafa áhrif á þær. Veljum við að móta þróunina eða leyfum við henni einfaldlega að gerast?

Í sveitarfélagi eins og okkar skiptir þetta máli. Við finnum það í fólksfjölda, í atvinnulífi, í þjónustu og tækifærum. Saga ófárra byggða, sem eiga margt sameiginlegt með okkur í Norðurþingi, kennir okkur að stærsta hættan er sjaldnast einangruð atvik, heldur hæg og nær ósýnileg stöðnun. Þegar við grípum ekki tækifæri sem bjóðast, þegar hugmyndir fá ekki rými til að dafna og þegar varfærni breytist smám saman í kyrrstöðu.

Það þýðir ekki að allar nýjungar séu sjálfkrafa góðar en samfélag sem lokar sig af fyrir nýjum hugmyndum tekur jafnframt ákvörðun, ákvörðun um að hægja á eigin þróun. Framtíðin byggist ekki á því að varðveita fortíðina, heldur að byggja ofan á hana.

Við þurfum því að rækta ákveðna hugsun, að vera opin fyrir nýjum leiðum í atvinnulífi, tækniframförum og verkefnum sem geta styrkt svæðið til lengri tíma. Að spyrja ekki aðeins „hvað gæti farið úrskeiðis?“ heldur líka „hvað gæti tekist vel ef við gerum þetta rétt?“

Ný tækni og nýjar atvinnugreinar kalla á umræðu, gagnrýna hugsun og vandaðar ákvarðanir. En þær kalla líka á hugrekki. Hugrekki til að skoða möguleika sem passa kannski ekki fullkomlega við það sem við þekkjum en gætu skapað störf, aukið fjölbreytni og eflt samfélagið.

Undanfarnar vikur höfum við átt slíkar umræður. Þær sýna vel hversu mikilvægt er að geta rætt breytingar af yfirvegun, virðingu og framtíðarsýn. Ekki út frá hræðslu eða skiptingu fylkingar, heldur spurningunni: Hvað þjónar samfélaginu best til framtíðar?

Því í grunninn snýst þetta ekki um einstök verkefni. Þetta snýst um viðhorf. Hvort við viljum vera samfélag sem þróast, lærir og nýtir tækifæri eða samfélag sem bíður eftir að aðstæður breytist af sjálfu sér.

Sterk samfélög velja því ekki að standa í stað heldur að halda jafnvægi. Þau virða rætur sínar en eru samt opin fyrir nýjum greinum. Þau vernda það sem skiptir máli en skapa um leið rými fyrir það sem getur orðið næsta skref í þróun svæðisins.

Framtíð sveitarfélaga ræðst sjaldnast af einni stórri ákvörðun, hún mótast af mörgum litlum. Hvernig við tökum á móti hugmyndum, hvernig við tölum um breytingar og hvort við veljum framþróun yfir stöðnun.

Það er val sem við stöndum frammi fyrir aftur og aftur og það er val sem skiptir máli.

Höfundur er oddviti Samfylkingarinnar í Norðurþingi.