Skolfið á beinunum? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar 28. febrúar 2026 11:30 Merkileg grein birtist í gær á Vísi eftir Sverri Pál Einarsson, forseta ungliðahreyfingar Viðreisnar, þar sem hann sagði andstæðinga inngöngu í Evrópusambandið skjálfa á beinunum vegna fyrirhugaðs þjóðaratkvæðis um Evrópumálin á sama tíma og hann kaus sjálfur að grípa til þess örþrifaráðs að uppnefna þá og saka um annarlegar hvatir í stað þess að færa efnisleg rök fyrir eigin málstað. Seint verður þannig sagt að greinaskrifin séu til marks um mikla yfirvegun. Við Sverrir hittumst síðasta haust í Spursmálum á mbl.is þar sem við tókumst á um það hvort rétt væri fyrir Ísland að ganga í Evrópusambandið. Vel fór á með okkur, bæði fyrir þáttinn og eftir hann sem og þegar við skiptumst á rökum á meðan á upptökunni stóð. Kom hann mér fyrir sjónir sem yfirvegaður og málefnalegur ungur maður og hafði ég það á orði við hann eftir þáttinn. Tók hann því hrósi vel. Greinin í gær er hins vegar algerlega í mótsögn við þá upplifun, Fyrir það fyrsta kallaði Sverrir þá sem ekki vilja ganga í Evrópusambandið einangrunarsinna. Á sama tíma vill hann loka Ísland inni í áhrifaleysi í gamaldags tollabandalagi, andstöðuna við frjáls milliríkjaviðskipti, sem stefnir að því að verða sambandsríki eins og forystumenn innan sambandsins hafa ítrekað bent á í gegnum tíðina. Kæmi til inngöngu í Evrópusambandið færi vægi landsins við ákvarðanatöku aðallega eftir íbúafjölda þess í samræmi við reglur sambandsins. Sakaði Sverrir pólitíska andstæðinga sína enn fremur um að vera leigupennar án alls rökstuðnings. Fylgir hann þar forskrift flokksformanns síns Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur sem sakaði mig um slíkt síðasta haust á mbl.is eftir að hafa neitað að bregðast efnislega við tilteknum skrifum mínum á Stjórnmálin.is. Ég hef aldrei fengið greitt fyrir umrædd skrif en eins og ágætur vinur minn benti á þýddi það auðvitað ekki að ég hefði rangt fyrir mér jafnvel þó svo væri. Sverrir sagði andstæðinga inngöngu í Evrópusambandið ekki vilja þjóðaratkvæðið vegna þess að þeir vissu að samningur við sambandið yrði góður. Því fer hins vegar fjarri. Til dæmis er alveg ljóst að engar varanlegar undanþágur frá yfirstjórn Evrópusambandsins, til dæmis í sjávarútvegsmálum, yrðu í boði og ekki yrði samið sig frá því að sömu reglur giltu um vægi landsins innan sambandsins og annarra ríkja þess. Það er að miðað væri einkum við íbúafjölda. Hins vegar var rúsínan í pylsuendanum fullyrðing Sverris um að þjóðin myndi samþykkja inngöngusamning kæmi til hans. Eða eins og hann orðaði það: „Þjóðin mun því vilja ganga í Evrópusambandið þegar samningurinn liggur fyrir. Það er staðreynd sem leigupennarnir vilja ekki horfast í augu við.“ Staðreynd já? Væri nú ekki nær að þjóðin einfaldlega fengi að taka sínar ákvarðanir í þessum efnum í stað þess að verið sé að ákveðið fyrir fram hver niðurstaða hennar verður? Með framgöngu sem þessari er vitanlega verið að reyna að vega ómaklega að trúverðugleika fólks vegna þess að málefnalegum rökum er ekki fyrir að fara. Ef þeim væri til að dreifa þyrfti auðvitað ekki að grípa til slíkra óyndisúrræða í örvæntingu sinni. Sem pólitískur andstæðingur Sverris í Evrópumálunum hvet ég hann og skoðanasystkini hans eindregið til þess að skrifa fleiri slíkar greinar. Sem einhver sem kann vel við hann ráðlegg ég honum að gera það ekki Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum með áherzlu á Evrópufræði og öryggis- og varnarmál). Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hjörtur J. Guðmundsson Mest lesið Má þjóðin aðeins fá að anda? Margrét Högnadóttir Skoðun Háskólamenntun á útsölu! Tombóluprís – allt á að seljast. Hrafnkell Tumi Kolbeinsson Skoðun Áður en við greinum barn þurfum við að skilja allt barnið Tara Khoshkhoo Skoðun EES er ekki eina leiðin og kannski ekki sú skynsamlegasta lengur Eggert Guðmundsson Skoðun Hvað gætum við gert fyrir 112 milljarða? Dagur B. Eggertsson Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun Þegar tengsl geta skipt sköpum Steinunn Bergmann,María Björk Ingvadóttir Skoðun Samfélagslegt samtal er forsenda inngildingar í skólastarfi Helga Þórey Júlíudóttir,Sædís Ósk Harðardóttir Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Sögulegt skref fyrir dýr í Danmörku Linda Karen Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Áður en við greinum barn þurfum við að skilja allt barnið Tara Khoshkhoo skrifar Skoðun Samfélagslegt samtal er forsenda inngildingar í skólastarfi Helga Þórey Júlíudóttir,Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun Þegar tengsl geta skipt sköpum Steinunn Bergmann,María Björk Ingvadóttir skrifar Skoðun Háskólamenntun á útsölu! Tombóluprís – allt á að seljast. Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Má þjóðin aðeins fá að anda? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun EES er ekki eina leiðin og kannski ekki sú skynsamlegasta lengur Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Hver fær að skilgreina hvað þjóðin sagði? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Fjórfrelsið og EES fyrir Ísland Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar Skoðun Öldungaráð Reykjavíkurborgar tekið úr sambandi Viðar Eggertsson skrifar Skoðun Stöðugleiki á leigumarkaði Benedikt S. Benediktsson skrifar Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar Skoðun 5,2% gjaldahækkanir – skýr skilaboðin inn á vinnumarkaðinn Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Hvað gætum við gert fyrir 112 milljarða? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hamingjuóskir til allra sem sögðu nei Einar Helgason skrifar Skoðun Þegar allt fer aftur á fullt – munum eftir fólkinu Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson skrifar Skoðun Læsi er sameiginleg ábyrgð og fjárfesting til framtíðar Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun PISA - Viljum við árangur án erfiðisins? Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers eiga fatlaðir og foreldrar þeirra að gjalda? Margrét Össurardóttir skrifar Skoðun Alvöru eða sérhæfðir kennarar Svava Björg Mörk skrifar Skoðun Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson skrifar Skoðun Gulur september – styðjum hvert annað Soffía Magnúsdóttir skrifar Skoðun Hatur í garð gyðinga Árni Már Jensson skrifar Skoðun Samtal getur bjargað lífi Alma D. Möller skrifar Skoðun Erum við Íslendingar hópheimskir? Ragnar Thorarensen skrifar Sjá meira
Merkileg grein birtist í gær á Vísi eftir Sverri Pál Einarsson, forseta ungliðahreyfingar Viðreisnar, þar sem hann sagði andstæðinga inngöngu í Evrópusambandið skjálfa á beinunum vegna fyrirhugaðs þjóðaratkvæðis um Evrópumálin á sama tíma og hann kaus sjálfur að grípa til þess örþrifaráðs að uppnefna þá og saka um annarlegar hvatir í stað þess að færa efnisleg rök fyrir eigin málstað. Seint verður þannig sagt að greinaskrifin séu til marks um mikla yfirvegun. Við Sverrir hittumst síðasta haust í Spursmálum á mbl.is þar sem við tókumst á um það hvort rétt væri fyrir Ísland að ganga í Evrópusambandið. Vel fór á með okkur, bæði fyrir þáttinn og eftir hann sem og þegar við skiptumst á rökum á meðan á upptökunni stóð. Kom hann mér fyrir sjónir sem yfirvegaður og málefnalegur ungur maður og hafði ég það á orði við hann eftir þáttinn. Tók hann því hrósi vel. Greinin í gær er hins vegar algerlega í mótsögn við þá upplifun, Fyrir það fyrsta kallaði Sverrir þá sem ekki vilja ganga í Evrópusambandið einangrunarsinna. Á sama tíma vill hann loka Ísland inni í áhrifaleysi í gamaldags tollabandalagi, andstöðuna við frjáls milliríkjaviðskipti, sem stefnir að því að verða sambandsríki eins og forystumenn innan sambandsins hafa ítrekað bent á í gegnum tíðina. Kæmi til inngöngu í Evrópusambandið færi vægi landsins við ákvarðanatöku aðallega eftir íbúafjölda þess í samræmi við reglur sambandsins. Sakaði Sverrir pólitíska andstæðinga sína enn fremur um að vera leigupennar án alls rökstuðnings. Fylgir hann þar forskrift flokksformanns síns Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur sem sakaði mig um slíkt síðasta haust á mbl.is eftir að hafa neitað að bregðast efnislega við tilteknum skrifum mínum á Stjórnmálin.is. Ég hef aldrei fengið greitt fyrir umrædd skrif en eins og ágætur vinur minn benti á þýddi það auðvitað ekki að ég hefði rangt fyrir mér jafnvel þó svo væri. Sverrir sagði andstæðinga inngöngu í Evrópusambandið ekki vilja þjóðaratkvæðið vegna þess að þeir vissu að samningur við sambandið yrði góður. Því fer hins vegar fjarri. Til dæmis er alveg ljóst að engar varanlegar undanþágur frá yfirstjórn Evrópusambandsins, til dæmis í sjávarútvegsmálum, yrðu í boði og ekki yrði samið sig frá því að sömu reglur giltu um vægi landsins innan sambandsins og annarra ríkja þess. Það er að miðað væri einkum við íbúafjölda. Hins vegar var rúsínan í pylsuendanum fullyrðing Sverris um að þjóðin myndi samþykkja inngöngusamning kæmi til hans. Eða eins og hann orðaði það: „Þjóðin mun því vilja ganga í Evrópusambandið þegar samningurinn liggur fyrir. Það er staðreynd sem leigupennarnir vilja ekki horfast í augu við.“ Staðreynd já? Væri nú ekki nær að þjóðin einfaldlega fengi að taka sínar ákvarðanir í þessum efnum í stað þess að verið sé að ákveðið fyrir fram hver niðurstaða hennar verður? Með framgöngu sem þessari er vitanlega verið að reyna að vega ómaklega að trúverðugleika fólks vegna þess að málefnalegum rökum er ekki fyrir að fara. Ef þeim væri til að dreifa þyrfti auðvitað ekki að grípa til slíkra óyndisúrræða í örvæntingu sinni. Sem pólitískur andstæðingur Sverris í Evrópumálunum hvet ég hann og skoðanasystkini hans eindregið til þess að skrifa fleiri slíkar greinar. Sem einhver sem kann vel við hann ráðlegg ég honum að gera það ekki Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum með áherzlu á Evrópufræði og öryggis- og varnarmál).
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun
Samfélagslegt samtal er forsenda inngildingar í skólastarfi Helga Þórey Júlíudóttir,Sædís Ósk Harðardóttir Skoðun
Skoðun Samfélagslegt samtal er forsenda inngildingar í skólastarfi Helga Þórey Júlíudóttir,Sædís Ósk Harðardóttir skrifar
Skoðun Háskólamenntun á útsölu! Tombóluprís – allt á að seljast. Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar
Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar
Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar
Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar
Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun
Samfélagslegt samtal er forsenda inngildingar í skólastarfi Helga Þórey Júlíudóttir,Sædís Ósk Harðardóttir Skoðun