Fönguðu kol­efni með sömu að­ferð og átti að nota í Hval­firði

Aðferðin sem vísindamennirnir frá Woods Hole-haffræðistofnuninni í Massachusetts beittu í tilrauninni í Maine-flóa í ágúst var sú sama og rannsóknafélagið Röst hugðist nota í Hvalfirði.

Um 65 þúsund lítrum af basískri vítissódalausn var veitt út í hafið og fylgst var með áhrifunum af skipum, með gervihnöttum, skynjurum og siglandi drónum. Litarefninu ródamíni var blandað út í lausninni til þess að fylgjast með dreifingu hennar líkt og til stóð að gera í tilraun Rastar.

Markmiðið var einnig það sama. Að rannsaka hvort hægt væri að auka kolefnisupptöku sjávar án þess að valda frekari súrnun hans með því að auka svonefnda basavirkni hans.

Leiðtogi hópsins segir vísindaritinu New Scientist að á bilinu tvö til tíu tonn af koltvísýringi hafi verið fjarlægð úr andrúmsloftinu dagana fjóra sem tilraunin stóð yfir samkvæmt bráðabirgðaniðurstöðum. Mögulega nái bindingin fimmtíu tonnum þegar uppi verður staðið.

Óljóst er hvort að tilraunin sem slík hafi verið kolefnishlutlaus þar sem losun við framleiðsluna á basanum og flutningur hans á tilraunastaðinn hefur ekki verið metin enn sem komið er.

Samráð við heimamenn lykilatriði

Fyrirhuguð tilraun Rastar mætti mótstöðu annars sveitarfélagsins við Hvalfjörð og hagsmunaðila í hval- og laxveiðum í firðinum. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utansríkisráðherra, hafnaði Röst um leyfi fyrir rannsókninni þar sem hún taldi lög skorta yfir tilraunir sem þessar. 

Bæði Hafrannsóknastofnun og Umhverfis- og orkustofnun höfðu veitt tilrauninni jákvæða umsögn og töldu ekki hættu á neikvæðum umhverfisáhrifum af henni. Þá hefði tilraunin mikið vísindalegt gildi.

Kristin Kleisner frá umhverfisverndarsamtökunum Environmental Defense Fund sem tók þátt í tilrauninni í Maine segir við New Scientist að það hafi verið lykilatriði að eiga í nánu samráði við heimamenn við flóann í ljósi þess hversu umdeildar tilraunir sem þessar eru.

Kolefnisföngun og förgun í einu skrefi

Höf jarðar hafa nú þegar tekið við um fjórðungi af þeim koltvísýringi sem menn hafa dælt út í lofthjúpinn frá upphafi iðnbyltingar og þannig komið í veg fyrir enn frekari hnattræna hlýnun en þegar hefur orðið.

Upptaka sjávar á koltvísýringi veldur súrnun hafsins sem hefur neikvæð áhrif á kalkmyndandi lífverur sem eru gjarnan undirstaðan í fæðukeðjum í hafinu. Þá takmarkar súrnunin getu hafsins til þess að taka við meira kolefni.

Tilraunin sem gerð var í Maine, og til stóð að gera í Hvalfirði, gengur út á að kanna hvort hægt sé að auka kolefnisupptöku sjávar án þess að það leiði til frekari súrnunar. Viðbótarkolefnið sem er tekið upp er sagt verða að uppleystum matarsóda sem gæti haldist í hafinu í þúsundir ára.

Adam Subhas, forsprakki tilraunarinnar í Maine, segir einn kostinn við þess aðferð kolefnisbindingar þá að hún fangi og fargi kolefni í einu skrefi. Með öðrum aðferðum þurfi fyrst að fanga koltvísýring úr lofti og svo farga honum varanlega á einhvern hátt.