Menn sem hata konur Guðný S. Bjarnadóttir skrifar 8. mars 2026 09:01 Það er með stolti en líka trega sem ég lít til baka á alla þá baráttu sem konur hafa háð í gegn um tíðina fyrir kvenfrelsi og femínisma. Það er óeigingirni og fórnfýsi kvenna að þakka að við höfum komist nær jafnara samfélagi. Vegna þeirra kvenna sem á undan mér komu hef ég rödd í dag og fyrir það verð ég ævinlega þakklát. Á þeim fjórum árum sem ég hef opinberlega tekið þátt í baráttunni hef ég alltaf orðið jafn reið og vonsvikin þegar ég sé menn tjá sig um femíníska baráttu á hátt sem ekki er hægt að skilja öðruvísi en sem þöggunartilburði. Þessir menn virðast ekki skilja að kynbundið ofbeldi er raunveruleiki, óþægilegur og vondur raunveruleiki, sem þarf að breytast. Við erum væntanlega öll sammála um að við viljum ekki ofbeldi í samfélaginu okkar, í hvaða mynd sem það birtist. Hvers vegna mæta konur þá svona mikilli andstöðu ákveðins hóps karlmanna? Vitað er að öll kyn geta beitt eða verið beitt ofbeldi, eitt útilokar ekki annað. Hins vegar er það staðreynd að ofbeldi karla gegn konum er verulegt vandamál, ekki bara á Íslandi heldur á heimsvísu. Það er hægt að véfengja alla tölfræði, tala femínisma í kaf eða hneykslast á orðræðu kvenna en það breytir ekki veruleikanum sem konur búa við. Við erum alltof margar sem verðum fyrir ofbeldi og þegar við látum í okkur heyra erum við sagðar of reiðar, ekki nægilega kurteisar og jafnvel sakaðar um ofstæki. Barátta kvenna er ekki árás á karla Konur verða að getað tala um sinn veruleika án þess að umræðan sé alltaf afvegaleidd. Staðreyndin er sú að samkvæmt nýjustu tölum um ofbeldi og kynferðisofbeldi gegn konum eru 81% gerenda karlmenn. Þetta er ekki hægt að hunsa. Það er ekki hægt að krefja konur um að tala um ofbeldi án þess að tala um hver beitir því. Ofbeldi er beitt af geranda. Barátta kvenna fyrir öryggi, virðingu og jöfnum réttindum er ekki árás á karla heldur krafa um réttlæti. Þöggun, útúrsnúningar og varnarviðbrögð breyta ekki þeirri staðreynd sem konur sífellt benda á að ofbeldi karla gegn konum er samfélagsmein. Kynbundið ofbeldi er ekki skoðun heldur staðreynd sem krefst heiðarlegrar umræðu og raunverulegra aðgerða. Á meðan við lifum í heimi þar sem eru til menn sem hata konur er ekki í boði að líta undan eða gefast upp. Þú getur valið þögnina eða þú getur valið að horfast í augu við veruleikann og hafnað ofbeldi. Barátta kvenna er neyðaróp. Spurningin er ekki hvort konur megi tala. Spurningin er hvort menn ætli loksins að hlusta. Höfundur er stjórnarformaður Vitundar - samtaka gegn kynbundnu ofbeldi Greinin er skrifuð í tilefni Alþjóðlegs baráttudags kvenna, 8. mars. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðný S. Bjarnadóttir Mannréttindi Jafnréttismál Mest lesið Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson Skoðun Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson skrifar Skoðun Bjórinn sem slapp við suðurferðina Elís Pétur Elísson skrifar Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason skrifar Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þjóðarsjúkrahúsið seinkar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Er gervigreindin spegill mannkyns Kristján Logason skrifar Skoðun Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir skrifar Skoðun Tólf ára ákvað ég að gera bíó Arnar Benjamín Kristjánsson skrifar Skoðun Hvað segja gögnin í raun um ásakanir á hendur séra Friðriki Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson skrifar Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun KEMUR TÓLFAN? Hilmar Jökull Stefánsson skrifar Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson skrifar Sjá meira
Það er með stolti en líka trega sem ég lít til baka á alla þá baráttu sem konur hafa háð í gegn um tíðina fyrir kvenfrelsi og femínisma. Það er óeigingirni og fórnfýsi kvenna að þakka að við höfum komist nær jafnara samfélagi. Vegna þeirra kvenna sem á undan mér komu hef ég rödd í dag og fyrir það verð ég ævinlega þakklát. Á þeim fjórum árum sem ég hef opinberlega tekið þátt í baráttunni hef ég alltaf orðið jafn reið og vonsvikin þegar ég sé menn tjá sig um femíníska baráttu á hátt sem ekki er hægt að skilja öðruvísi en sem þöggunartilburði. Þessir menn virðast ekki skilja að kynbundið ofbeldi er raunveruleiki, óþægilegur og vondur raunveruleiki, sem þarf að breytast. Við erum væntanlega öll sammála um að við viljum ekki ofbeldi í samfélaginu okkar, í hvaða mynd sem það birtist. Hvers vegna mæta konur þá svona mikilli andstöðu ákveðins hóps karlmanna? Vitað er að öll kyn geta beitt eða verið beitt ofbeldi, eitt útilokar ekki annað. Hins vegar er það staðreynd að ofbeldi karla gegn konum er verulegt vandamál, ekki bara á Íslandi heldur á heimsvísu. Það er hægt að véfengja alla tölfræði, tala femínisma í kaf eða hneykslast á orðræðu kvenna en það breytir ekki veruleikanum sem konur búa við. Við erum alltof margar sem verðum fyrir ofbeldi og þegar við látum í okkur heyra erum við sagðar of reiðar, ekki nægilega kurteisar og jafnvel sakaðar um ofstæki. Barátta kvenna er ekki árás á karla Konur verða að getað tala um sinn veruleika án þess að umræðan sé alltaf afvegaleidd. Staðreyndin er sú að samkvæmt nýjustu tölum um ofbeldi og kynferðisofbeldi gegn konum eru 81% gerenda karlmenn. Þetta er ekki hægt að hunsa. Það er ekki hægt að krefja konur um að tala um ofbeldi án þess að tala um hver beitir því. Ofbeldi er beitt af geranda. Barátta kvenna fyrir öryggi, virðingu og jöfnum réttindum er ekki árás á karla heldur krafa um réttlæti. Þöggun, útúrsnúningar og varnarviðbrögð breyta ekki þeirri staðreynd sem konur sífellt benda á að ofbeldi karla gegn konum er samfélagsmein. Kynbundið ofbeldi er ekki skoðun heldur staðreynd sem krefst heiðarlegrar umræðu og raunverulegra aðgerða. Á meðan við lifum í heimi þar sem eru til menn sem hata konur er ekki í boði að líta undan eða gefast upp. Þú getur valið þögnina eða þú getur valið að horfast í augu við veruleikann og hafnað ofbeldi. Barátta kvenna er neyðaróp. Spurningin er ekki hvort konur megi tala. Spurningin er hvort menn ætli loksins að hlusta. Höfundur er stjórnarformaður Vitundar - samtaka gegn kynbundnu ofbeldi Greinin er skrifuð í tilefni Alþjóðlegs baráttudags kvenna, 8. mars.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar