Skilvirkir ferlar, betri reglur Einar Bárðarson skrifar 9. mars 2026 11:02 Einföldun regluverks var rauði þráðurinn á nýliðnu Iðnþingi Samtaka iðnaðarins, þar sem lögð var áhersla á að þótt regluverk sé nauðsynlegt til að tryggja öryggi og gæði geti of flókið og íþyngjandi kerfi dregið úr verðmætasköpun, sérstaklega hjá litlum og meðalstórum fyrirtækjum. Markmiðið ætti því ekki endilega að vera færri reglur heldur betri reglur: skilvirkari ferlar, samræmdar kröfur og betri stjórnsýsla sem gerir frumkvöðlum og fyrirtækjum kleift að verja meiri tíma í nýsköpun, vöxt og þjónustu við viðskiptavini.Í kjölfar þess þegar svokallað Hygge-mál náði hámarki í umræðunni síðastliðið haust og Samtök fyrirtækja í veitingarekstri (SVEIT) birtu viðhorfskönnun meðal félagsmanna um starfsemi heilbrigðiseftirlita landsins varð ljóst að margir rekstraraðilar upplifa regluverkið sem þungt og óskilvirkt. Í framhaldinu tók ráðherra, Jóhann Páll Jóhannsson, mikilvægt skref þegar hann afnam kröfu um fjögurra vikna auglýsingatíma vegna starfsleyfa í veitingarekstri sem hafði þá nýverið tekið gildi og olli öllu meira tjóni en henni var ætlað að fyrirbyggja.Með þeirri breytingu var stigið skref í átt að einfaldara og skynsamlegra regluverki fyrir íslenskt atvinnulíf.Um árabil hafa lítil og meðalstór fyrirtæki þurft að starfa innan regluverks sem í mörgum tilfellum hefur orðið flóknara og meira íþyngjandi en þörf er fyrir. Fjögurra vikna auglýsingaskylda vegna starfsleyfa var eitt dæmi um slíkt fyrirkomulag. Hún olli óþarfa töfum í rekstri án þess að ljóst væri að raunveruleg þörf væri fyrir slíkt ferli. Raunar virðist sem fáir hafi kallað eftir þessari skyldu – og síst þau heilbrigðiseftirlit sem sinna framkvæmd reglnanna.Það er því ánægjulegt þegar stjórnvöld taka skref til að einfalda ferla og draga úr óþarfa skriffinnsku. Fyrirtæki þurfa að geta einbeitt sér að því sem skiptir mestu máli: að skapa verðmæti, þjónustu og störf. Þegar stjórnsýslan er einföld og skilvirk nýtist tími og orka betur bæði hjá fyrirtækjum og hjá hinu opinbera.Nú er mikilvægt að halda áfram á þessari vegferð og taka fleiri skref í átt að einfaldara og skilvirkara regluverki fyrir lítil og meðalstór fyrirtæki. Slíkar umbætur eru ekki aðeins til hagsbóta fyrir atvinnulífið, heldur fyrir samfélagið allt. Ég heyrði Jóhann Pál boða það í erindinu sínu á Iðnþinginu að hann ætlaði að leita frekari leiða til einföldunar og við hjá Sveit styðjum alla slíka leit.Höfundur er framkvæmdastjóri Sveit, samtaka fyrirtækja á veitingamarkaði. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Einar Bárðarson Mest lesið Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun Einungis tvö kyn Helgi Hrafn Gunnarsson Skoðun Læsisáætlun án bóka Álfhildur Leifsdóttir,Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Aðförin gegn landsbyggðinni Fjóla St. Kristinsdóttir Skoðun Fyrir hvern erum við að pósta? Skoðun Er þetta ekki nóg? Sigurður Líndal Þórisson Skoðun Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Það er kominn tími á löggjöf um dánaraðstoð á Íslandi Ingrid Kuhlman Skoðun I'm simply the best, better than all the rest...: Skýrt markmið, óskýr framkvæmd og enn ein útgáfan Hjálmar Bogi Hafliðason Skoðun Mannréttindi eru ekki góðvild — þau eru góð stefna Björn Leví Gunnarsson Skoðun Skoðun Skoðun Þegar báðir græða Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Opið bréf til innviðaráðherra og atvinnuvegaráðherra Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Hver króna skilar sér margfalt tilbaka! Nokkur dæmi um ráðdeild í rekstri Borgarbókasafnsins Guðrún Dís Jónatansdóttir skrifar Skoðun Bókaklúbbur borgarstjórans Michelle Spinei skrifar Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Fyrir hvern erum við að pósta? skrifar Skoðun Nýi kaflinn í iðnsögunni Tinna Traustadóttir skrifar Skoðun Loftbrú: Ráðherra í 0% tengingu við landsbyggðina Ásta Kristín Pjetursdóttir skrifar Skoðun Er þetta ekki nóg? Sigurður Líndal Þórisson skrifar Skoðun Hver á takkana? Þegar aðrir snerta gömul sálræn sár Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Orð eru ekki heldur stefna – opið bréf til bæjarstjóra Ölfuss Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Aðeins annar hluti jöfnunnar er ekki nóg Sveinn Ólafsson skrifar Skoðun Einungis tvö kyn Helgi Hrafn Gunnarsson skrifar Skoðun Hvernig viljum við eldast? Janus Guðlaugsson skrifar Skoðun Þekkingin hefur aukist en hvað með þjónustuna? Hanna Birna Valdimarsdóttir skrifar Skoðun Læsisáætlun án bóka Álfhildur Leifsdóttir,Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Það er kominn tími á löggjöf um dánaraðstoð á Íslandi Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Aðförin gegn landsbyggðinni Fjóla St. Kristinsdóttir skrifar Skoðun Protocol 35: Could Iceland be right after all? Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Nei nú stækkar nefið þitt Gosi.. sönn frásögn Sonja Lind Eyglóardóttir skrifar Skoðun Við getum ekki mælt okkur út úr vandanum Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Fjölskyldulíf á eigin ábyrgð Svanfríður Bergvinsdóttir,Elsa Hrönn Gray Auðunsdóttir skrifar Skoðun Loftbrúin er fjárfesting í landsbyggðunum Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Loftbrúin á að jafna aðstöðumun – ekki auka hann Jóhanna Lilja Eiríksdóttir skrifar Skoðun Bruninn á Stuðlum og ábyrgð ríkisins Salvör Nordal skrifar Skoðun Af hverju er ríkisstjórninni svona illa við landsbyggðina… Sigríður Ólafsdóttir skrifar Skoðun Mannréttindi eru ekki góðvild — þau eru góð stefna Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir skrifar Skoðun Börn bíða eftir hjálp á meðan stjórnvöld ræða einkunnir Kristín Kjartansdóttir skrifar Sjá meira
Einföldun regluverks var rauði þráðurinn á nýliðnu Iðnþingi Samtaka iðnaðarins, þar sem lögð var áhersla á að þótt regluverk sé nauðsynlegt til að tryggja öryggi og gæði geti of flókið og íþyngjandi kerfi dregið úr verðmætasköpun, sérstaklega hjá litlum og meðalstórum fyrirtækjum. Markmiðið ætti því ekki endilega að vera færri reglur heldur betri reglur: skilvirkari ferlar, samræmdar kröfur og betri stjórnsýsla sem gerir frumkvöðlum og fyrirtækjum kleift að verja meiri tíma í nýsköpun, vöxt og þjónustu við viðskiptavini.Í kjölfar þess þegar svokallað Hygge-mál náði hámarki í umræðunni síðastliðið haust og Samtök fyrirtækja í veitingarekstri (SVEIT) birtu viðhorfskönnun meðal félagsmanna um starfsemi heilbrigðiseftirlita landsins varð ljóst að margir rekstraraðilar upplifa regluverkið sem þungt og óskilvirkt. Í framhaldinu tók ráðherra, Jóhann Páll Jóhannsson, mikilvægt skref þegar hann afnam kröfu um fjögurra vikna auglýsingatíma vegna starfsleyfa í veitingarekstri sem hafði þá nýverið tekið gildi og olli öllu meira tjóni en henni var ætlað að fyrirbyggja.Með þeirri breytingu var stigið skref í átt að einfaldara og skynsamlegra regluverki fyrir íslenskt atvinnulíf.Um árabil hafa lítil og meðalstór fyrirtæki þurft að starfa innan regluverks sem í mörgum tilfellum hefur orðið flóknara og meira íþyngjandi en þörf er fyrir. Fjögurra vikna auglýsingaskylda vegna starfsleyfa var eitt dæmi um slíkt fyrirkomulag. Hún olli óþarfa töfum í rekstri án þess að ljóst væri að raunveruleg þörf væri fyrir slíkt ferli. Raunar virðist sem fáir hafi kallað eftir þessari skyldu – og síst þau heilbrigðiseftirlit sem sinna framkvæmd reglnanna.Það er því ánægjulegt þegar stjórnvöld taka skref til að einfalda ferla og draga úr óþarfa skriffinnsku. Fyrirtæki þurfa að geta einbeitt sér að því sem skiptir mestu máli: að skapa verðmæti, þjónustu og störf. Þegar stjórnsýslan er einföld og skilvirk nýtist tími og orka betur bæði hjá fyrirtækjum og hjá hinu opinbera.Nú er mikilvægt að halda áfram á þessari vegferð og taka fleiri skref í átt að einfaldara og skilvirkara regluverki fyrir lítil og meðalstór fyrirtæki. Slíkar umbætur eru ekki aðeins til hagsbóta fyrir atvinnulífið, heldur fyrir samfélagið allt. Ég heyrði Jóhann Pál boða það í erindinu sínu á Iðnþinginu að hann ætlaði að leita frekari leiða til einföldunar og við hjá Sveit styðjum alla slíka leit.Höfundur er framkvæmdastjóri Sveit, samtaka fyrirtækja á veitingamarkaði.
Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun
Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
I'm simply the best, better than all the rest...: Skýrt markmið, óskýr framkvæmd og enn ein útgáfan Hjálmar Bogi Hafliðason Skoðun
Skoðun Hver króna skilar sér margfalt tilbaka! Nokkur dæmi um ráðdeild í rekstri Borgarbókasafnsins Guðrún Dís Jónatansdóttir skrifar
Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Fjölskyldulíf á eigin ábyrgð Svanfríður Bergvinsdóttir,Elsa Hrönn Gray Auðunsdóttir skrifar
Skoðun Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir skrifar
Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun
Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
I'm simply the best, better than all the rest...: Skýrt markmið, óskýr framkvæmd og enn ein útgáfan Hjálmar Bogi Hafliðason Skoðun