Tilfinningar sem okkar hærri leiðbeinendur Matthildur Björnsdóttir skrifar 16. mars 2026 18:02 Ég er nógu gömul til að muna að það var sagt við mig. Að það að sýna öðrum á almannafæri að þú hefðir tilfinningar væri aumingjaháttur. Enginn ætti að láta aðra sjá sig tárast. Að það væru bara leiðinlegar væmiltýtur sem leyfðu sér slíkt. Mér fannst það viðhorf mjög ómannúðlegt og ískalt. Og sem betur fer er það að breytast á landinu. Eitt það fyrsta sem mér var sagt hér í Ástralíu fyrir 38 árum síðan, var að það væri betra, æskilegra og hollara, að létta á, og tjá erfiða lífsreynslu. Þau orð voru auðvitað mikil og ný frelsun, og léttir að heyra, í mínu nýja landi hinum megin á hnettinum. Gæti ástæðan verið þessi? Á þessari stóru Eyju sem er Ástralía. Eyja þar sem er dagsbirta alla vinnudaga daga ársins, og bara fjórir tímar á milli lengsta og stysta dags. Ekki sagt að þegja, bæla og halda inni, eins og hinni Íslensku þjóð hafði verið skipað í langan tíma af mörgum á landi íss og elda, og það í langan tíma. Ég er nýbúin að tala við Íslenskan mann nær sjötugu sem man það líka. Svo er það líka hugsanleg spurning hvort að fámennið og skammdegið hafi skapað þau viðhorf? Hér í Ástralíu er það í fáum orðum svona: Það verður dimmt um fimmleytið þegar sumarið er á Íslandi. En bjart til níu þegar veturinn er á Íslandi. Slíkt hefur auðvitað áhrif inn í hugi, hjörtu og annað í lífi mannvera. Hvernig þau áhrif virki eru hugsanlega þau, að það sé birtan sem setji lífsreynslu kannski í önnur hólf í mannverum, en það sem gerist í löngu skammdegi eins og er á Íslandi og fleiri norrænum löndum. Blöðin á okkar tímum sýna að æ fleiri Íslendingar eru að færa sig í sól yfir veturna. Og sumir hafa hreinlega flutt í burtu og eru líka fegin að vera laus við snjó. Svo að það er eitt og annað sem virkilega hittir í hjartað hér, miðað við hvernig viðhorfin til tilfinningasemi á Íslandi minna tíma voru. Það er að það kemur fram á ótal vegu í tjáskiptum á sjónvarpi sem sýnir allt annað mynstur og viðhorf um „feelings“ tilfinninga hér í Ástralíu en ég vitnaði í fjölmiðlum á Íslandi. Það er svo ljúft að upplifa að rökhyggjan er ekki nærri alltaf í hæsta sæti tilverunnar. En situr auðvitað oft sem góður félagi tilfinninga í sögunum. Hlaðborð af ást sem er upplifuð við að horfa á þættina Píanó Sem mjög svo ljúft dæmi um það, er nýtt efni sem ABC sjónvarpsstöðin fór að hafa í fyrra og hefur titilinn Píanó, sem við nutum í fyrra og nú er ný sería byrjuð í dag sunnudaginn 15.mars. Stjórn ABC sjónvarpsstöðvarinnar fékk þá meiriháttar hugmynd að setja píanó upp á almannafæri í járnbrautar og á öðrum almennings stöðum. Þau höfðu sett út boð á einhvern hátt í gegn um fjölmiðla, til að láta þau sem spiluðu á píanó heima hjá sér vita. Að þau gætu komið á þann stað járnbrautar stöðvar í hverri borg fyrir sig, og spilað tónlist sína fyrir vegfarendur þann dag. Það er meiriháttar unaður að upplifa ástina sem flæddi á staðnum og sjá þann þverskurð af mannverum á öllum aldri frá ótal þjóðernum jarðar, og í allskonar mismunandi líkamlegu ástandi. Píanó leikendur eru allt frá börnum til hundrað ára einstaklinga frá ótal löndum setjast við það og spila. Þau sýna og deila því út til heimsins, þeirra sem ná að sjá þá. Það voru blindir einstaklingar. Ungur maður sem hafði fengið heilablóðfall og það skemmt annan handlegg hans. En hann gafst ekki upp, heldur ákvað að endur þjálfa sig til að geta haldið áfram að nota píanóið og spilar einhentur á það. Einstaklingar sem nota hjólastóla settust við það, og þannig mætti lengi telja dæmi um heilunar leið þess að nota tónlist. Einstaklingarnir segja frá tengingu sinni við píanóið, og tala um hvernig tónlistin frá að spila á píanóið, hefur bætt heilsu þeirra. Sem þau fóru að nota eftir að hafa upplifað sínar litríku áskoranir. Það er svo hjartnæmt að vita og upplifa samtölin, viðbrögðin, og hinar litríku lífsreynslusögur einstaklinganna. Þessir þættir voru líka settir í Bretlandi, og sýndir hér, svo að við höfum notið þess að upplifa tvöfaldan skammt af þeim unaði sem er ríkjandi í öllu andrúmslofti bygginga þá daga sem spilað er. Áströlsku útgáfuna og þá Bresku. Einstaklingarnir eru allra kynslóða og aldurs frá ungum börnum til gamalmenna um hundrað ára gömlum. Ástin er svo uppi í því öllu. Við að horfa á þessa þætti í dag sem voru endurteknir, áður en þeir næstu níu fara af stað á morgum. Það er líka unaðslegt að sjá áhorfendur sem hlustendur dansa og hreyfa sig og litlu börnin elska líka að dilla sér í takt við tónlistina. Börn sem sýna í áhuga og hreyfingum, að þau hugsi sér að spila á píanó þar einn daginn. Þau haga sér alltaf vel þar. Þeir hundar sem sumir hafa með sér haga sér líka fullkomlega vel, engir hundar barka. Það er alger hjartaveisla að njóta og upplifa í hvert skipti sem ég horfi á þá. Höfundur er Íslendingur sem hefur búið til lengri tíma í Ástralíu. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Matthildur Björnsdóttir Mest lesið Hér eru sex veigamikil rök gegn inngöngu Íslands í Evrópusambandið Eggert Sigurbergsson Skoðun Leiðrétting vegna greinar um Kristrúnar í breskum hlaðvarpsþætti Guðmundur Edgarsson Skoðun Vextir á villigötum Agnar Tómas Möller Skoðun Hver lygi skapar skuld við sannleikann Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Heimurinn bíður ekki eftir Íslandi Birgir Orri Ásgrímsson Skoðun Rangfærslurnar standa enn og ekkert að þeim vikið Konráð S. Guðjónsson Skoðun Herskylduhrakspár Haraldar skekkja raunhæfa sýn á varnarmál Svanur Sigurbjörnsson Skoðun Kristrún Frostadóttir sammála nei-sinnum Guðmundur Edgarsson Skoðun Sigmar Guðmundsson, Bandaríkin og öryggi Íslands Hjörvar Sigurðsson Skoðun Þegar gögn verða að upplýsingaóreiðu: Nokkrum staðleysum Halldórs Jörgens Olesen svarað Kristinn Sv. Helgason Skoðun Skoðun Skoðun Heimurinn bíður ekki eftir Íslandi Birgir Orri Ásgrímsson skrifar Skoðun Leiðrétting vegna greinar um Kristrúnar í breskum hlaðvarpsþætti Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Vextir á villigötum Agnar Tómas Möller skrifar Skoðun Rangfærslurnar standa enn og ekkert að þeim vikið Konráð S. Guðjónsson skrifar Skoðun Hver lygi skapar skuld við sannleikann Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hér eru sex veigamikil rök gegn inngöngu Íslands í Evrópusambandið Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Herskylduhrakspár Haraldar skekkja raunhæfa sýn á varnarmál Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Þegar gögn verða að upplýsingaóreiðu: Nokkrum staðleysum Halldórs Jörgens Olesen svarað Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Sigmar Guðmundsson, Bandaríkin og öryggi Íslands Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Sex ástæður fyrir JÁ-i í ágúst Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Heilbrigt starfsumhverfi Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Ísland í nýrri heimsmynd Dagur Jónsson skrifar Skoðun Fullyrðingar og raunveruleikinn Jón Frímann Jónsson skrifar Skoðun Kristrún Frostadóttir sammála nei-sinnum Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Brestur í manngæsku - ESB og flóttafólk Ari Orrason skrifar Skoðun Þegar líðan stúlkna verður aukaatriði Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Evra eða króna? Grímur Grímsson skrifar Skoðun Auðvaldinu best borgið í Brussel - ekki þjóðinni Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Er hið gamla alltaf gott? Ebba Margrèt Magnúsdóttir skrifar Skoðun RKV- eða ESB-ranglætið? Benedikt V Warén skrifar Skoðun „Nei“ er ekki lok málsins, - það er frestun þess Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Hvernig varð gervigreindin til og hvernig virkar hún? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Af hverju er svona erfitt að vera heiðarlegur við sjálfan sig? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Það sem Ísland mun berjast fyrir í samningaviðræðum við ESB Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Hvar eru góðu mennirnir? Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Slagorð í stað gagna: Grein Snorra Mássonar um ESB-aðild Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Stór orð, lítil rök og ekkert dæmi um ranga tölu – Svar til Konráðs S. Guðjónssonar Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Hættulegasti tími ársins í umferðinni Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Að neita að leita Kristrún Ágústsdóttir skrifar Skoðun ESB umræðan og gervigreindin Ólafur Hannesson skrifar Sjá meira
Ég er nógu gömul til að muna að það var sagt við mig. Að það að sýna öðrum á almannafæri að þú hefðir tilfinningar væri aumingjaháttur. Enginn ætti að láta aðra sjá sig tárast. Að það væru bara leiðinlegar væmiltýtur sem leyfðu sér slíkt. Mér fannst það viðhorf mjög ómannúðlegt og ískalt. Og sem betur fer er það að breytast á landinu. Eitt það fyrsta sem mér var sagt hér í Ástralíu fyrir 38 árum síðan, var að það væri betra, æskilegra og hollara, að létta á, og tjá erfiða lífsreynslu. Þau orð voru auðvitað mikil og ný frelsun, og léttir að heyra, í mínu nýja landi hinum megin á hnettinum. Gæti ástæðan verið þessi? Á þessari stóru Eyju sem er Ástralía. Eyja þar sem er dagsbirta alla vinnudaga daga ársins, og bara fjórir tímar á milli lengsta og stysta dags. Ekki sagt að þegja, bæla og halda inni, eins og hinni Íslensku þjóð hafði verið skipað í langan tíma af mörgum á landi íss og elda, og það í langan tíma. Ég er nýbúin að tala við Íslenskan mann nær sjötugu sem man það líka. Svo er það líka hugsanleg spurning hvort að fámennið og skammdegið hafi skapað þau viðhorf? Hér í Ástralíu er það í fáum orðum svona: Það verður dimmt um fimmleytið þegar sumarið er á Íslandi. En bjart til níu þegar veturinn er á Íslandi. Slíkt hefur auðvitað áhrif inn í hugi, hjörtu og annað í lífi mannvera. Hvernig þau áhrif virki eru hugsanlega þau, að það sé birtan sem setji lífsreynslu kannski í önnur hólf í mannverum, en það sem gerist í löngu skammdegi eins og er á Íslandi og fleiri norrænum löndum. Blöðin á okkar tímum sýna að æ fleiri Íslendingar eru að færa sig í sól yfir veturna. Og sumir hafa hreinlega flutt í burtu og eru líka fegin að vera laus við snjó. Svo að það er eitt og annað sem virkilega hittir í hjartað hér, miðað við hvernig viðhorfin til tilfinningasemi á Íslandi minna tíma voru. Það er að það kemur fram á ótal vegu í tjáskiptum á sjónvarpi sem sýnir allt annað mynstur og viðhorf um „feelings“ tilfinninga hér í Ástralíu en ég vitnaði í fjölmiðlum á Íslandi. Það er svo ljúft að upplifa að rökhyggjan er ekki nærri alltaf í hæsta sæti tilverunnar. En situr auðvitað oft sem góður félagi tilfinninga í sögunum. Hlaðborð af ást sem er upplifuð við að horfa á þættina Píanó Sem mjög svo ljúft dæmi um það, er nýtt efni sem ABC sjónvarpsstöðin fór að hafa í fyrra og hefur titilinn Píanó, sem við nutum í fyrra og nú er ný sería byrjuð í dag sunnudaginn 15.mars. Stjórn ABC sjónvarpsstöðvarinnar fékk þá meiriháttar hugmynd að setja píanó upp á almannafæri í járnbrautar og á öðrum almennings stöðum. Þau höfðu sett út boð á einhvern hátt í gegn um fjölmiðla, til að láta þau sem spiluðu á píanó heima hjá sér vita. Að þau gætu komið á þann stað járnbrautar stöðvar í hverri borg fyrir sig, og spilað tónlist sína fyrir vegfarendur þann dag. Það er meiriháttar unaður að upplifa ástina sem flæddi á staðnum og sjá þann þverskurð af mannverum á öllum aldri frá ótal þjóðernum jarðar, og í allskonar mismunandi líkamlegu ástandi. Píanó leikendur eru allt frá börnum til hundrað ára einstaklinga frá ótal löndum setjast við það og spila. Þau sýna og deila því út til heimsins, þeirra sem ná að sjá þá. Það voru blindir einstaklingar. Ungur maður sem hafði fengið heilablóðfall og það skemmt annan handlegg hans. En hann gafst ekki upp, heldur ákvað að endur þjálfa sig til að geta haldið áfram að nota píanóið og spilar einhentur á það. Einstaklingar sem nota hjólastóla settust við það, og þannig mætti lengi telja dæmi um heilunar leið þess að nota tónlist. Einstaklingarnir segja frá tengingu sinni við píanóið, og tala um hvernig tónlistin frá að spila á píanóið, hefur bætt heilsu þeirra. Sem þau fóru að nota eftir að hafa upplifað sínar litríku áskoranir. Það er svo hjartnæmt að vita og upplifa samtölin, viðbrögðin, og hinar litríku lífsreynslusögur einstaklinganna. Þessir þættir voru líka settir í Bretlandi, og sýndir hér, svo að við höfum notið þess að upplifa tvöfaldan skammt af þeim unaði sem er ríkjandi í öllu andrúmslofti bygginga þá daga sem spilað er. Áströlsku útgáfuna og þá Bresku. Einstaklingarnir eru allra kynslóða og aldurs frá ungum börnum til gamalmenna um hundrað ára gömlum. Ástin er svo uppi í því öllu. Við að horfa á þessa þætti í dag sem voru endurteknir, áður en þeir næstu níu fara af stað á morgum. Það er líka unaðslegt að sjá áhorfendur sem hlustendur dansa og hreyfa sig og litlu börnin elska líka að dilla sér í takt við tónlistina. Börn sem sýna í áhuga og hreyfingum, að þau hugsi sér að spila á píanó þar einn daginn. Þau haga sér alltaf vel þar. Þeir hundar sem sumir hafa með sér haga sér líka fullkomlega vel, engir hundar barka. Það er alger hjartaveisla að njóta og upplifa í hvert skipti sem ég horfi á þá. Höfundur er Íslendingur sem hefur búið til lengri tíma í Ástralíu.
Þegar gögn verða að upplýsingaóreiðu: Nokkrum staðleysum Halldórs Jörgens Olesen svarað Kristinn Sv. Helgason Skoðun
Skoðun Leiðrétting vegna greinar um Kristrúnar í breskum hlaðvarpsþætti Guðmundur Edgarsson skrifar
Skoðun Hér eru sex veigamikil rök gegn inngöngu Íslands í Evrópusambandið Eggert Sigurbergsson skrifar
Skoðun Þegar gögn verða að upplýsingaóreiðu: Nokkrum staðleysum Halldórs Jörgens Olesen svarað Kristinn Sv. Helgason skrifar
Skoðun Af hverju er svona erfitt að vera heiðarlegur við sjálfan sig? Sigurður Árni Reynisson skrifar
Skoðun Stór orð, lítil rök og ekkert dæmi um ranga tölu – Svar til Konráðs S. Guðjónssonar Gauti B. Eggertsson skrifar
Þegar gögn verða að upplýsingaóreiðu: Nokkrum staðleysum Halldórs Jörgens Olesen svarað Kristinn Sv. Helgason Skoðun