Leyndinni loks aflétt Jón Pétur Zimsen skrifar 23. október 2026 08:00 Eftir 10 ára leynd fá skólar og minni sveitarfélög loksins aðgang að eigin PISA-niðurstöðum. Höfum það í huga að niðurstöðurnar geta gefið ágætar vísbendingar um stöðu þeirra mikilvægu þátta sem PISA mælir og að niðurstöður fámennra skóla eru háðar meiri tölfræðilegri óvissu en niðurstöður fjölmennari skóla. Í skýrslu OECD um PISA frá 2022 segir: „Þar sem PISA-rannsóknin nær til alls þýðisins (allra nemenda) er hægt að fylgjast með PISA-niðurstöðum einstakra skóla yfir tíma.“ Allir nemendur taka prófið hér á Íslandi sökum fámennis, en í langflestum öðrum ríkjum eru tekin úrtök, oft um 42 nemendur í hverjum skóla. Þess vegna hefði verið hægt að fylgjast með niðurstöðum einstakra skóla á Íslandi undanfarin 10 ár. Önnur ríki hafa árum saman veitt skólum sínum aðgang að þessum niðurstöðum og þannig sýnt þeim þakklæti og aukið tilgang prófanna fyrir nemendur og foreldra. Þá hafa skólar þessara ríkja getað nýtt sér niðurstöðurnar til umbóta í þágu nemenda sinna. En ekki er sopið kálið þótt í ausuna sé komið. Síðast þegar skólar gátu sótt eigin niðurstöður til yfirvalda, eftir PISA-prófið 2015, ákvað mikill meirihluti skólastjóra að sækja ekki niðurstöður sinna skóla. Þeir kusu því miður að lifa í myrkrinu. Vonandi munu foreldrar hvetja stjórnendur skóla barna sinna til að sækja niðurstöðurnar og nýta sér að leyndinni hefur verið aflétt. Allar upplýsingar um árangur í skólastarfi eru mikilvægar og okkur ber skylda til að nýta þær í þágu barna. Það á ekki að fela veikleikana heldur vinna með þá og bæta úr þeim. Leynd á ekki að bitna á börnum. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Pétur Zimsen Skóla- og menntamál Börn og uppeldi Grunnskólar Sjálfstæðisflokkurinn Mest lesið Ættarnöfn í nýju ljósi: álit umboðsmanns Alþingis Marteinn Jónasson Skoðun Gíraffaheilkennið þvert á flokka Bjarni Karlsson Skoðun Góðvild er ekki stefna Elliði Vignisson Skoðun Verstfirðir eða Bestfirðir? Erna Lea Bergsteinsdóttir Skoðun Hefur eftirlitsstofnun ríkisins misst sjónar á velferð barna? Anna Margrét Hrólfsdóttir,Elsa Dögg Benjamínsdóttir,Fríður Pétursdóttir,Guðlaugur Kristmundsson,María Dröfn Egilsdóttir,Sigurgeir B. Þórisson Skoðun Hugrenningar í kjölfar sýknudóms í Landsrétti Helgi Gunnlaugsson Skoðun Hvar var rannsóknarblaðamennskan? Theódór S. Halldórsson Skoðun Hvenær varð uppruni að skýringu á öllu? Jasmina Vajzović Crnac Skoðun Þegar konur komast ekki upp á skoðunarbekkinn Þuríður Harpa Sigurðardóttir Skoðun Ísland þarf að breyta um takt í netöryggismálum Unnur Kristín Sveinbjarnardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Leyndinni loks aflétt Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Vaxtabætur hverfa þegar vextirnir bíta mest Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hugrenningar í kjölfar sýknudóms í Landsrétti Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Þegar unga kynslóðin missir trúna á framtíðina Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Ættarnöfn í nýju ljósi: álit umboðsmanns Alþingis Marteinn Jónasson skrifar Skoðun Hvar var rannsóknarblaðamennskan? Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Er náttúrupassinn áhættunnar virði? Valdís María Smáradóttir skrifar Skoðun Keisarinn er ekki í fötum! Hjördís Guðný Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Gíraffaheilkennið þvert á flokka Bjarni Karlsson skrifar Skoðun Verstfirðir eða Bestfirðir? Erna Lea Bergsteinsdóttir skrifar Skoðun Íslenskunám í starfi er sameiginleg ábyrgð Rebekka Levin,Heiða Björk Vignisdóttir skrifar Skoðun Hversu marga dökka sérðu á myndinni? Óskar Steinn Ómarsson skrifar Skoðun Ritskoðun fjölmiðlanefndar? Hallmundur Albertsson skrifar Skoðun Hefur eftirlitsstofnun ríkisins misst sjónar á velferð barna? Anna Margrét Hrólfsdóttir,Elsa Dögg Benjamínsdóttir,Fríður Pétursdóttir,Guðlaugur Kristmundsson,María Dröfn Egilsdóttir,Sigurgeir B. Þórisson skrifar Skoðun Fleyg ummæli á Alþingi! Steingrímur Jónsson skrifar Skoðun Leikskóli á að vera réttur allra barna Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Ísland þarf að breyta um takt í netöryggismálum Unnur Kristín Sveinbjarnardóttir skrifar Skoðun Hvenær varð uppruni að skýringu á öllu? Jasmina Vajzović Crnac skrifar Skoðun Heilbrigðisvottorð fyrir nýtt samband? Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Þegar enginn veit hvað er til í ísskápnum Elín Anna Baldursdóttir skrifar Skoðun Unga fólkið borgar tvisvar – efnahagur foreldra skiptir sköpum Sigurður Stefánsson skrifar Skoðun Stærsta gjöfin gæti verið líffæragjöf Sunna G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Málþroskaþjófar og misskilin góðmennska Hallfríður Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Þegar konur komast ekki upp á skoðunarbekkinn Þuríður Harpa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Góðvild er ekki stefna Elliði Vignisson skrifar Skoðun Frumkvöðlar dagsins eru skattgreiðendur framtíðarinnar Arnar Bjarnason skrifar Skoðun Verða íslenskar afurðir „Made in Europe“? Hallgrímur Oddsson skrifar Skoðun Hvernig samfélagi viltu búa í? Jóna Björk Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Endurgreiðsla vegna viðhalds er fjárfesting til framtíðar Jóhannes Unnar Barkarson skrifar Skoðun Þegar íslenskt auglýsingafé leitar til erlendra tæknirisa Hólmgeir Baldursson skrifar Sjá meira
Eftir 10 ára leynd fá skólar og minni sveitarfélög loksins aðgang að eigin PISA-niðurstöðum. Höfum það í huga að niðurstöðurnar geta gefið ágætar vísbendingar um stöðu þeirra mikilvægu þátta sem PISA mælir og að niðurstöður fámennra skóla eru háðar meiri tölfræðilegri óvissu en niðurstöður fjölmennari skóla. Í skýrslu OECD um PISA frá 2022 segir: „Þar sem PISA-rannsóknin nær til alls þýðisins (allra nemenda) er hægt að fylgjast með PISA-niðurstöðum einstakra skóla yfir tíma.“ Allir nemendur taka prófið hér á Íslandi sökum fámennis, en í langflestum öðrum ríkjum eru tekin úrtök, oft um 42 nemendur í hverjum skóla. Þess vegna hefði verið hægt að fylgjast með niðurstöðum einstakra skóla á Íslandi undanfarin 10 ár. Önnur ríki hafa árum saman veitt skólum sínum aðgang að þessum niðurstöðum og þannig sýnt þeim þakklæti og aukið tilgang prófanna fyrir nemendur og foreldra. Þá hafa skólar þessara ríkja getað nýtt sér niðurstöðurnar til umbóta í þágu nemenda sinna. En ekki er sopið kálið þótt í ausuna sé komið. Síðast þegar skólar gátu sótt eigin niðurstöður til yfirvalda, eftir PISA-prófið 2015, ákvað mikill meirihluti skólastjóra að sækja ekki niðurstöður sinna skóla. Þeir kusu því miður að lifa í myrkrinu. Vonandi munu foreldrar hvetja stjórnendur skóla barna sinna til að sækja niðurstöðurnar og nýta sér að leyndinni hefur verið aflétt. Allar upplýsingar um árangur í skólastarfi eru mikilvægar og okkur ber skylda til að nýta þær í þágu barna. Það á ekki að fela veikleikana heldur vinna með þá og bæta úr þeim. Leynd á ekki að bitna á börnum. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Hefur eftirlitsstofnun ríkisins misst sjónar á velferð barna? Anna Margrét Hrólfsdóttir,Elsa Dögg Benjamínsdóttir,Fríður Pétursdóttir,Guðlaugur Kristmundsson,María Dröfn Egilsdóttir,Sigurgeir B. Þórisson Skoðun
Skoðun Íslenskunám í starfi er sameiginleg ábyrgð Rebekka Levin,Heiða Björk Vignisdóttir skrifar
Skoðun Hefur eftirlitsstofnun ríkisins misst sjónar á velferð barna? Anna Margrét Hrólfsdóttir,Elsa Dögg Benjamínsdóttir,Fríður Pétursdóttir,Guðlaugur Kristmundsson,María Dröfn Egilsdóttir,Sigurgeir B. Þórisson skrifar
Skoðun Endurgreiðsla vegna viðhalds er fjárfesting til framtíðar Jóhannes Unnar Barkarson skrifar
Hefur eftirlitsstofnun ríkisins misst sjónar á velferð barna? Anna Margrét Hrólfsdóttir,Elsa Dögg Benjamínsdóttir,Fríður Pétursdóttir,Guðlaugur Kristmundsson,María Dröfn Egilsdóttir,Sigurgeir B. Þórisson Skoðun