Frádráttarbært dýraníð Jón Kaldal skrifar 19. mars 2026 12:02 Það var gott að hlusta á Hönnu Katrínu Friðriksson atvinnuvegaráðherra í kvöldfréttum RÚV í gærkvöldi. „Við þurfum einfaldlega að svara kalli tímans þegar kemur að því hvernig við umgöngumst dýr og það verður markmiðið með þessari endurskoðun,“ sagði Hanna Katrín. Það er frábært að ráðherra ætli að beita sér fyrir þessari endurskoðun. Hún hefði átt að fara fram fyrir löngu. Að segja og gera Nú þarf hins vegar að beina þeirri spurningu til ráðherra ⸺ og er hér með gert ⸺ hvort þessi endurskoðun eigi bara við um sum dýr og hvort það sé þá í lagi að fara illa með önnur dýr? Eldislax sem var fjarlægður úr Hrútafjarðará eftir að hafa sloppið úr sjókví á sunnanverðum Vestfjörðum. Áverkarnir eru að völdum ómeðhöndlaðs lúsasmits. Þegar lagt er mat á frammistöðu stjórnmálamanna borgar sig alltaf að líta til þess sem þeir gera frekar en að hlusta bara á hvað þeir segja. Og hvað hefur Hanna Katrín gert? Í desember lagði hún fram drög að nýjum lögum um lagareldi þar sem velferð eldislaxanna var veitt svo lítil athygli að samtök dýralækna sem starfa fyrir iðnaðinn sögðu í umsögn sinni: „Það vekur undrun okkar að svo lítil áhersla sé sett á velferð og heilbrigði eldisstofns í drögum að frumvarpi um lög um fiskeldi.“ Svona var ástandið á um 1,7 milljón eldislaxa í sjókvíum Arnarlax og Arctic Fish í Tálknafirði haustið 2023 eftir að fyrirtækin misstu tök á laxalús i kvíunum. Drög Hönnu Katrínar eru nú orðin að frumvarpi sem var dreift til þingmanna síðastliðinn mánudag, tveimur dögum áður en hún sagði í fréttum RÚV að það þyrfti „að svara kalli tímans þegar kemur að því hvernig við umgöngumst dýr.“ Því kalli er ekki svarað í frumvarpinu um lagareldi. Þvert á móti. „Affallagjald“ Ef frumvarp atvinnuvegaráðherra verður að lögum fá sjókvíaeldisfyrirtækin áfram að stunda sitt dýraníð á iðnaðarskala gegn því að greiða það sem ráðherra nefnir „affallagjald“. Það gjald má svo, samkvæmt frumvarpi hennar, telja fram sem rekstrarkostnað og er því frádráttarbært frá tekjuskatti fyrirtækja. Myndin sýnir austfirskan eldislax með vetrarsár. Sjókvíaeldisfyrirtækið Kaldvík starfar á Austjörðum. Matvælastofnun sektaði fyrirtækið í fyrra fyrir brot á dýravelferðarlögum og kærði það til lögreglu fyrir brot á sömu lögum í öðru mun umfangsmeira máli. Þeirri rannsókn er enn ólokið. Við hjá Íslenska náttúruverndarsjóðnum vonum innilega að Alþingi taki þetta frumvarp atvinnuvegaráðherra og geri á því grundvallarbreytingar. Útgáfan sem var skilað til þingsins er klæðskerasniðin að hagsmunum sjókvíeldisfyrirtækjanna á kostnað náttúru Íslands, lífríkisins, afkomu bændafjölskyldna sem treysta á tekjur af sjálfbærum stangveiðum og eldislaxanna sem þjást í kvíunum. Með öðrum orðum, fullkomin tímaskekkja. Þetta frumvarp má ekki verða að lögum í óbreyttri mynd. Höfundur er talsmaður Íslenska náttúruverndarsjóðsins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Kaldal Mest lesið Hætta á ferðum í fjölmiðlun á Íslandi Stefán Jón Hafstein Skoðun Lyftum arkitektúrnum upp Hulda Hallgrímsdóttir Skoðun Að byggja fyrir fólk eða… Magnús Jónsson Skoðun Börnin sem flytja oft Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir Skoðun Af hverju er verðbólga hjá okkur hærri en í nágrannalöndum? Halldór Jörgen Olesen Skoðun Regnbogavottun – andleg valdbeiting? Sigfús Aðalsteinsson ,Ágústa Árnadóttir Skoðun Hvar er menningarhús Hafnfirðinga? Karólína Helga Símonardóttir Skoðun Eru heimgreiðslur verkfæri djöfulsins? Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Víðistaðatún, lykill að öflugri vetrarútivist í Hafnarfirði Elísabet Rós Birgisdóttir Skoðun Til kennara og foreldra í Kópavogi María Ellen Steingrímsdóttir,Sigrún Ólöf Ingólfsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Vel tengd höfuðborg Birkir Ingibjartsson skrifar Skoðun Börnin sem flytja oft Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Hvar er menningarhús Hafnfirðinga? Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Víðistaðatún, lykill að öflugri vetrarútivist í Hafnarfirði Elísabet Rós Birgisdóttir skrifar Skoðun Lyftum arkitektúrnum upp Hulda Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Hætta á ferðum í fjölmiðlun á Íslandi Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun Að byggja fyrir fólk eða… Magnús Jónsson skrifar Skoðun Skynsemi, ábyrgð og fjölskylduvæn framtíð í Fjarðabyggð Baldur Marteinn Einarsson skrifar Skoðun Það er gott að eldast í Hveragerði og við ætlum að tryggja það Sæbjörg Lára Másdóttir,Berglind Rós Ragnarsdóttir skrifar Skoðun Lesblindir og skóli án aðgreiningar Guðmundur S. Johnsen skrifar Skoðun Þátttakendur – ekki áhorfendur Dagbjört Höskuldsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna spyr RÚV ekki um loftslagsmálin? Davíð Arnar Stefánsson skrifar Skoðun „En það er ekkert að þessu barni“ Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Framtíðin er þeirra! Steinar Bragi Sigurjónsson skrifar Skoðun Að búa til vettvanga fyrir samveru Sigurrós Elddís Huldudóttir skrifar Skoðun Popúlískar staðreyndir eða hvað! Einar Gísli Gunnarsson skrifar Skoðun Frelsið til að eiga heimili Guðný María Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Regnbogavottun – andleg valdbeiting? Sigfús Aðalsteinsson ,Ágústa Árnadóttir skrifar Skoðun Græna, græna byltingin Ómar H. Kristmundsson skrifar Skoðun Hafnarfjörður í sókn Árni Rúnar Árnason skrifar Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB: Hvað erum við að kjósa um? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Það sem sveitastjórnir geta gert gegn kynbundnu ofbeldi Drífa Snædal skrifar Skoðun Af hverju er verðbólga hjá okkur hærri en í nágrannalöndum? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Tímamót í uppbyggingarsögu Reykjavíkur Heiða Björg Hilmisdóttir skrifar Skoðun Uppbygging íþróttamannvirkja á Akureyri - hugsum lengra Sindri S. Kristjánsson skrifar Skoðun Gæði kennslu: Vandaðir kennsluhættir lykillinn að gæðum menntunar Anna Kristín Sigurðardóttir,Berglind Gísladóttir,Birna María B. Svanbjörnsdóttir,Guðmundur Engilbertsson,Hermína Gunnþórsdóttir,Jóhann Örn Sigurjónsson,Rúnar Sigþórsson,Sólveig Zophoníasdóttir skrifar Skoðun Skólinn á að rúma okkur öll Rakel Viggósdóttir ,Rósanna Andrésdóttir skrifar Skoðun Þurfum við nýtt kerfi í stað jafnlaunavottunar? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Viðreisn stendur með Reykvíkingum - strax Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Eru heimgreiðslur verkfæri djöfulsins? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Sjá meira
Það var gott að hlusta á Hönnu Katrínu Friðriksson atvinnuvegaráðherra í kvöldfréttum RÚV í gærkvöldi. „Við þurfum einfaldlega að svara kalli tímans þegar kemur að því hvernig við umgöngumst dýr og það verður markmiðið með þessari endurskoðun,“ sagði Hanna Katrín. Það er frábært að ráðherra ætli að beita sér fyrir þessari endurskoðun. Hún hefði átt að fara fram fyrir löngu. Að segja og gera Nú þarf hins vegar að beina þeirri spurningu til ráðherra ⸺ og er hér með gert ⸺ hvort þessi endurskoðun eigi bara við um sum dýr og hvort það sé þá í lagi að fara illa með önnur dýr? Eldislax sem var fjarlægður úr Hrútafjarðará eftir að hafa sloppið úr sjókví á sunnanverðum Vestfjörðum. Áverkarnir eru að völdum ómeðhöndlaðs lúsasmits. Þegar lagt er mat á frammistöðu stjórnmálamanna borgar sig alltaf að líta til þess sem þeir gera frekar en að hlusta bara á hvað þeir segja. Og hvað hefur Hanna Katrín gert? Í desember lagði hún fram drög að nýjum lögum um lagareldi þar sem velferð eldislaxanna var veitt svo lítil athygli að samtök dýralækna sem starfa fyrir iðnaðinn sögðu í umsögn sinni: „Það vekur undrun okkar að svo lítil áhersla sé sett á velferð og heilbrigði eldisstofns í drögum að frumvarpi um lög um fiskeldi.“ Svona var ástandið á um 1,7 milljón eldislaxa í sjókvíum Arnarlax og Arctic Fish í Tálknafirði haustið 2023 eftir að fyrirtækin misstu tök á laxalús i kvíunum. Drög Hönnu Katrínar eru nú orðin að frumvarpi sem var dreift til þingmanna síðastliðinn mánudag, tveimur dögum áður en hún sagði í fréttum RÚV að það þyrfti „að svara kalli tímans þegar kemur að því hvernig við umgöngumst dýr.“ Því kalli er ekki svarað í frumvarpinu um lagareldi. Þvert á móti. „Affallagjald“ Ef frumvarp atvinnuvegaráðherra verður að lögum fá sjókvíaeldisfyrirtækin áfram að stunda sitt dýraníð á iðnaðarskala gegn því að greiða það sem ráðherra nefnir „affallagjald“. Það gjald má svo, samkvæmt frumvarpi hennar, telja fram sem rekstrarkostnað og er því frádráttarbært frá tekjuskatti fyrirtækja. Myndin sýnir austfirskan eldislax með vetrarsár. Sjókvíaeldisfyrirtækið Kaldvík starfar á Austjörðum. Matvælastofnun sektaði fyrirtækið í fyrra fyrir brot á dýravelferðarlögum og kærði það til lögreglu fyrir brot á sömu lögum í öðru mun umfangsmeira máli. Þeirri rannsókn er enn ólokið. Við hjá Íslenska náttúruverndarsjóðnum vonum innilega að Alþingi taki þetta frumvarp atvinnuvegaráðherra og geri á því grundvallarbreytingar. Útgáfan sem var skilað til þingsins er klæðskerasniðin að hagsmunum sjókvíeldisfyrirtækjanna á kostnað náttúru Íslands, lífríkisins, afkomu bændafjölskyldna sem treysta á tekjur af sjálfbærum stangveiðum og eldislaxanna sem þjást í kvíunum. Með öðrum orðum, fullkomin tímaskekkja. Þetta frumvarp má ekki verða að lögum í óbreyttri mynd. Höfundur er talsmaður Íslenska náttúruverndarsjóðsins.
Skoðun Víðistaðatún, lykill að öflugri vetrarútivist í Hafnarfirði Elísabet Rós Birgisdóttir skrifar
Skoðun Það er gott að eldast í Hveragerði og við ætlum að tryggja það Sæbjörg Lára Másdóttir,Berglind Rós Ragnarsdóttir skrifar
Skoðun Gæði kennslu: Vandaðir kennsluhættir lykillinn að gæðum menntunar Anna Kristín Sigurðardóttir,Berglind Gísladóttir,Birna María B. Svanbjörnsdóttir,Guðmundur Engilbertsson,Hermína Gunnþórsdóttir,Jóhann Örn Sigurjónsson,Rúnar Sigþórsson,Sólveig Zophoníasdóttir skrifar