Eru huldufólk enn til eða höfum við hætt að sjá það? Valerio Gargiulo skrifar 30. apríl 2026 09:10 Ég hef oft heyrt sögur af huldufólki á Íslandi. Ekki sem þjóðsögur sem tilheyra fjarlægri fortíð, heldur sem minningar. Eldra fólk hefur sagt mér frá bernsku sinni þar sem það lék sér úti í náttúrunni og upplifði hluti sem erfitt er að útskýra í dag. Sumir sögðust hafa séð huldufólk.Aðrir sögðust hafa talað við það.Og margir lýstu þessu ekki sem einhverju óvenjulegu, heldur einfaldlega sem hluta af heiminum. Það sem vakti athygli mína var ekki aðeins sögurnar sjálfar, heldur hvernig þær voru sagðar. Án efa.Án dramatíkur.Eins og eitthvað sem þurfti ekki að sanna. Í dag heyri ég sjaldnar slíkar frásagnir frá yngra fólki. Ekki endilega vegna þess að það trúir minna, heldur kannski vegna þess að það upplifir heiminn á annan hátt. Við eyðum minni tíma úti í náttúrunni.Minni tíma í kyrrð.Og kannski minni tíma í að hlusta. Ég hef oft velt því fyrir mér hvort huldufólkið hafi horfið. Eða hvort við höfum einfaldlega hætt að taka eftir því. Einu sinni stóð ég á biðstöð í Grafarholti og beið eftir strætó. Í fjarska sá ég það sem virtust vera tveir krakkar á hjólabrettum.Þeir hreyfðu sig á móti vindinum, sem fannst mér strax skrýtið. Ég horfði aðeins lengur. Þá tók ég eftir því að landslagið var grýtt og óslétt,ekki staður þar sem krakkar væru líklegir til að hjóla. Og samt hreyfðust þessar verur áfram. Augnabliki síðar var eins og myndin breyttist. Þetta voru ekki krakkar. Ég get ekki útskýrt það nákvæmlega,en mér fannst eins og ég sæi smávaxnar verur,nánast eins og dvergar. Kannski var þetta bara sjónvilla.Kannski leikur ljósið sér stundum við skynjun okkar. En þessi stund sat eftir. Þessi hugsun minnir mig á annað. Ég kem frá Napólí, þar sem einnig eru til sögur sem eru ekki alltaf sýnilegar. Sögur af nærveru sem ekki sést.Af röddum, táknum og tengingu við staði. Þær eru ekki eins og á Íslandi, en tilfinningin er svipuð. Að heimurinn sé stærri en það sem við sjáum. Að eitthvað geti verið til án þess að vera mælanlegt. Kannski er þetta það sem við höfum misst að einhverju leyti. Ekki endilega huldufólkið sjálft,heldur hæfileikann til að skynja það sem er ekki strax sýnilegt. Kannski hefur nútíminn, með hraða sínum og stöðugu áreiti,fært okkur fjær náttúrunni. Fjær kyrrðinni.Og þar með fjær þeim heimi sem ekki þarf alltaf skýringar. Ég veit ekki hvort huldufólk er enn til. En ég veit að sögurnar um það segja eitthvað mikilvægt. Ekki bara um fortíðina,heldur um hvernig við upplifum heiminn í dag. Og kannski er spurningin ekki hvort það sé enn til. Heldur hvort við séum enn fær um að sjá það. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Valerio Gargiulo Mest lesið „Eigðu sjálfur þinn helvítis tjakk!“ Ólafur Hauksson Skoðun Hræðslubandalag elítunnar í fílabeinsturninum Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Prófessorinn, hagfræðingurinn og fullveldið Gunnar Ármannsson Skoðun Reyndi að hindra að Ísland nyti réttlætis Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Eilífðar smáblóm... Móheiður Hlíf Geirlaugsdóttir Skoðun Reikningsdæmi handa Ögmundi Arnar Sigurðsson Skoðun Upptaka evru áhættusöm fyrir lítil hagkerfi Kristinn Sv. Helgason Skoðun Þegar allt verður forgangsmál Hjálmar Bogi Hafliðason Skoðun Komið með skólabörnin í heimsókn á gamla leikskólann Elína Hallgrímsdóttir Skoðun Takk, en NEI takk Jón Pétur Zimsen Skoðun Skoðun Skoðun Er Ísland að undirbúa nemendur fyrir framtíðina? Íris Þóra Birgisdóttir skrifar Skoðun Laugavegur 1: Húsvernd á villigötum Þórður Magnússon skrifar Skoðun Hræðslubandalag elítunnar í fílabeinsturninum Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Mikilvægi Fjarðarheiðarganga Steinar Björgvinsson skrifar Skoðun Prófessorinn, hagfræðingurinn og fullveldið Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Varnarsamningurinn og fullveldið Jóhannes Hraunfjörð Karlsson skrifar Skoðun Já, áfram Ísland! Óli Rúnar Ástþórsson skrifar Skoðun Þegar allt verður forgangsmál Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Sjálfstætt Grænland hefði bæði víðtækari rétt og meiri möguleika en Ísland innan ESB Júlíus Valsson skrifar Skoðun Takk, en NEI takk Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Reyndi að hindra að Ísland nyti réttlætis Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Upptaka evru áhættusöm fyrir lítil hagkerfi Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Reikningsdæmi handa Ögmundi Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Eilífðar smáblóm... Móheiður Hlíf Geirlaugsdóttir skrifar Skoðun „Eigðu sjálfur þinn helvítis tjakk!“ Ólafur Hauksson skrifar Skoðun Komið með skólabörnin í heimsókn á gamla leikskólann Elína Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Að tala tungum tveim Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hver á íslenska fánann? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Huh eða ro? Freyja Rut Emilsdóttir skrifar Skoðun Vaðlaheiðargöng: greiðsluvilji er allt sem þarf Hilmar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Við erum öll í sama liði: mikilvægi þess að ræða við börn um virðingu í samskiptum Arna Hrönn Aradóttir skrifar Skoðun Verum JÁ-kvæð í ágúst Kristján Kristinsson skrifar Skoðun Nágranninn Ingibjörg Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Virðing fyrir menntun leikskólakennara er virðing fyrir börnum Ingibjörg Ósk Sigurðardóttir,Sara Margrét Ólafsdóttir skrifar Skoðun Er ESB að grafa undan eigin hagsmunum? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Landhelgisgæslan til taks - í heila öld Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Þegar ,,ríkið” yfirgaf byggðina Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Húsnæðispakkinn Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Varðskipið Þór: Frá samtakamætti til upphafs Landhelgisgæslu Íslands Íris Róbertsdóttir skrifar Skoðun Lýðræðisveislan í ágúst - Upplýsingar, fullveldi og framtíðarsýn fullvalda þjóðar Sigurður Sigurðsson skrifar Sjá meira
Ég hef oft heyrt sögur af huldufólki á Íslandi. Ekki sem þjóðsögur sem tilheyra fjarlægri fortíð, heldur sem minningar. Eldra fólk hefur sagt mér frá bernsku sinni þar sem það lék sér úti í náttúrunni og upplifði hluti sem erfitt er að útskýra í dag. Sumir sögðust hafa séð huldufólk.Aðrir sögðust hafa talað við það.Og margir lýstu þessu ekki sem einhverju óvenjulegu, heldur einfaldlega sem hluta af heiminum. Það sem vakti athygli mína var ekki aðeins sögurnar sjálfar, heldur hvernig þær voru sagðar. Án efa.Án dramatíkur.Eins og eitthvað sem þurfti ekki að sanna. Í dag heyri ég sjaldnar slíkar frásagnir frá yngra fólki. Ekki endilega vegna þess að það trúir minna, heldur kannski vegna þess að það upplifir heiminn á annan hátt. Við eyðum minni tíma úti í náttúrunni.Minni tíma í kyrrð.Og kannski minni tíma í að hlusta. Ég hef oft velt því fyrir mér hvort huldufólkið hafi horfið. Eða hvort við höfum einfaldlega hætt að taka eftir því. Einu sinni stóð ég á biðstöð í Grafarholti og beið eftir strætó. Í fjarska sá ég það sem virtust vera tveir krakkar á hjólabrettum.Þeir hreyfðu sig á móti vindinum, sem fannst mér strax skrýtið. Ég horfði aðeins lengur. Þá tók ég eftir því að landslagið var grýtt og óslétt,ekki staður þar sem krakkar væru líklegir til að hjóla. Og samt hreyfðust þessar verur áfram. Augnabliki síðar var eins og myndin breyttist. Þetta voru ekki krakkar. Ég get ekki útskýrt það nákvæmlega,en mér fannst eins og ég sæi smávaxnar verur,nánast eins og dvergar. Kannski var þetta bara sjónvilla.Kannski leikur ljósið sér stundum við skynjun okkar. En þessi stund sat eftir. Þessi hugsun minnir mig á annað. Ég kem frá Napólí, þar sem einnig eru til sögur sem eru ekki alltaf sýnilegar. Sögur af nærveru sem ekki sést.Af röddum, táknum og tengingu við staði. Þær eru ekki eins og á Íslandi, en tilfinningin er svipuð. Að heimurinn sé stærri en það sem við sjáum. Að eitthvað geti verið til án þess að vera mælanlegt. Kannski er þetta það sem við höfum misst að einhverju leyti. Ekki endilega huldufólkið sjálft,heldur hæfileikann til að skynja það sem er ekki strax sýnilegt. Kannski hefur nútíminn, með hraða sínum og stöðugu áreiti,fært okkur fjær náttúrunni. Fjær kyrrðinni.Og þar með fjær þeim heimi sem ekki þarf alltaf skýringar. Ég veit ekki hvort huldufólk er enn til. En ég veit að sögurnar um það segja eitthvað mikilvægt. Ekki bara um fortíðina,heldur um hvernig við upplifum heiminn í dag. Og kannski er spurningin ekki hvort það sé enn til. Heldur hvort við séum enn fær um að sjá það. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.
Skoðun Sjálfstætt Grænland hefði bæði víðtækari rétt og meiri möguleika en Ísland innan ESB Júlíus Valsson skrifar
Skoðun Við erum öll í sama liði: mikilvægi þess að ræða við börn um virðingu í samskiptum Arna Hrönn Aradóttir skrifar
Skoðun Virðing fyrir menntun leikskólakennara er virðing fyrir börnum Ingibjörg Ósk Sigurðardóttir,Sara Margrét Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Varðskipið Þór: Frá samtakamætti til upphafs Landhelgisgæslu Íslands Íris Róbertsdóttir skrifar
Skoðun Lýðræðisveislan í ágúst - Upplýsingar, fullveldi og framtíðarsýn fullvalda þjóðar Sigurður Sigurðsson skrifar