Stytting vinnuvikunnar í Reykjavík tekin út í umferðartöfum Ari Edwald skrifar 30. apríl 2026 12:16 Við stöndum því frammi fyrir þeirri stöðu að umferðartafir í Reykjavík eru orðnar sambærilegar við Kaupmannahöfn og litlu minni en í París og London. Þetta eru ekki bara óþægindi, þetta er gríðarlegt efnahagslegt tjón. Árlegur kostnaður vegna umferðartafa er metinn nálægt 100 milljörðum króna. Að óbreyttu er gert ráð fyrir að tafir aukist um 30–60% á næstu tíu árum. Þetta þýðir í reynd að stór hluti þeirra kjarabóta sem samið hefur verið um í styttingu vinnuvikunnar fer einfaldlega í súginn. Borgarlínan er dýr lausn sem leysir ekki vandann Þrátt fyrir þessa stöðu er haldið áfram með útfærslu Borgarlínunar í upplýsingaóreiðu og þvert á alla skynsemi. Samkvæmt nýjustu áætlunum kostar verkefnið um 136 milljarða króna, en þetta eru bara fyrstu tölur sem eiga eftir að hækka. Þær jafngilda samt um 16,3 milljónum króna á hvern notanda almenningssamgangna í dag. Hagfræðilegt mat bendir til neikvæðrar arðsemi upp á um 210 milljarða króna og það sem verra er að jafnvel með Borgarlínunni er gert ráð fyrir meiri umferðartöfum þegar framkvæmdum lýkur. Á sama tíma á að fækka almennum akreinum til að rýma fyrir sérakreinum sem þýðir einfaldlega meiri tafir fyrir meginþorra fólks með tilheyrandi samfélagslegri sóun. Hver borgar reikninginn? Fjármögnun verkefnisins er mjög óljós en ljóst að hún mun kalla á stóraukna skattheimtu, enda um að ræða eina stærstu opinberu framkvæmd í sögu landsins. Í raun er hér verið að leggja til að færa hundruð milljarða frá skattgreiðendum til tiltölulega lítils hóps notenda byggt á óraunhæfum forsendum um notkun. Komandi kynslóðir sitja svo uppi með himin háan rekstrarkostnað. Raunhæfari leið Ástæðan fyrir andstöðu Miðflokksins er einföld. Það er verið að verja hugmynd vegna þess að of miklu hefur þegar verið fórnað í hana en ekki vegna þess að hún sé góð. Við teljum vafalaust að hægt sé að ná betri árangri fyrir mun minna fé og á styttri tíma. Við leggjum til að: bæta núverandi strætókerfi með aukinni tíðni setja forgangsakreinar hægra megin við umferð veita strætó forgang með snjallljósastýringu Áætlaður kostnaður er fjórðungur til þriðjungur af Borgarlínunni. Að auki viljum við prófa tímabundið að fella niður fargjöld til að auka notkun og styðja við raunverulega hvata í stað þvingana. Horfa fram á veginn en ekki aftur í tímann Samgöngur eru að taka hröðum breytingum. Snjallstýring umferðar og sjálfkeyrandi ökutæki eru þegar orðin raunveruleiki víða erlendis og þróast mjög hratt. Í því ljósi er óábyrgt að festa höfuðborgarsvæðið í dýru og ósveigjanlegu kerfi sem byggir á forsendum gærdagsins. Það eru ekki rök að halda áfram á óbreyttri leið þó það sé búið að eyða 10 árum í glærukynningar. Við eigum að halda valkostum opnum, ekki þrengja að þeim. Val sem skiptir máli Við stöndum frammi fyrir skýru vali. Að halda áfram á sömu braut með auknum töfum, auknum kostnaði og minni lífsgæðum. Eða að velja skynsamari, hagkvæmari og sveigjanlegri lausnir. Það er ekki skortur á hugmyndum sem er vandamálið. Það er skortur á vilja til að endurskoða rangar ákvarðanir. Höfundur er oddviti Miðflokksins í Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Ari Edwald Mest lesið Alræmdur faðir stígur fram Atli Heiðar Gunnlaugsson Skoðun Lýðræðislegt, sanngjarnt, gott Alex Leó Kristinsson Skoðun Halldór 23.05.2026 Halldór Hvað myndir þú gera við auka milljón á ári? Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Dagur og Diljá - dómur er fallinn Halldór Jörgen Olesen Skoðun Það er gott að vera kristinn, en slæmt þegar fáfræðin fær að ráða för María Gunnarsdóttir Skoðun Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason Skoðun Galin skattheimta ríkisstjórnarinnar Bjarnheiður Hallsdóttir Skoðun Hundrað milljarða loforð Dags Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun Friður á Segulfirði Bjarni Karlsson Skoðun Skoðun Skoðun Friður á Segulfirði Bjarni Karlsson skrifar Skoðun Vindorkan – ný fjármálabóla í ríkjum ESB? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Skipulag, ábyrgð og meirihlutamyndun Marta Rut Ólafsdóttir,Lárus Jónsson skrifar Skoðun Enginn kaus Bjarna eða Brynjar Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Hvað myndir þú gera við auka milljón á ári? Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Galin skattheimta ríkisstjórnarinnar Bjarnheiður Hallsdóttir skrifar Skoðun Fyrst upplýsingar og stöðugleiki, svo má kjósa Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Króatar og ávextir ESB-aðildar Gunnar Hólmsteinn Ársælsson skrifar Skoðun Þegar hlutverkin deyja og sjálfið vaknar Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Dagur og Diljá - dómur er fallinn Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Styrkur í fjárfestingu í sjávarútvegi Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar Skoðun Það er gott að vera kristinn, en slæmt þegar fáfræðin fær að ráða för María Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Alþjóðasamstarf í umhverfismálum er ekki háð Evrópusambandsaðild Haraldur Ólafsson skrifar Skoðun Norður-Kórea, íslensk stjórnmál og raunveruleikinn Mía Marselína Alexa Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Stóreflum námsefnisgerð í íslenska skólakerfinu Magnús Þór Jónsson,Steinn Jóhannsson skrifar Skoðun Hundrað milljarða loforð Dags Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason skrifar Skoðun Nokkur orð um einföldun eftirlits Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fólkið fær að ráða för Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Alræmdur faðir stígur fram Atli Heiðar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Lýðræðislegt, sanngjarnt, gott Alex Leó Kristinsson skrifar Skoðun Nei, ég vil ekki vinna með þér! Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Þrefölda svipa verðtryggingar á Íslandi Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver borgar brúsann? Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hvaða áhrif hefði ESB-aðild á verðbólguna? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Er aithingi.is hættulegt lýðræðinu? Kristján Logason skrifar Skoðun Rafbyssugríman er fallin Þórhildur Sunna Ævarsdóttir skrifar Skoðun Af hverju upplifa sumir kjósendur fjarlægð frá Samfylkingunni? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Launastefna Seðlabankans: Hverjir sitja eftir? Ingvar Freyr Ingvarsson,Sigrún Brynjarsdóttir skrifar Skoðun Ár í eldlínunni Einar Bárðarson skrifar Sjá meira
Við stöndum því frammi fyrir þeirri stöðu að umferðartafir í Reykjavík eru orðnar sambærilegar við Kaupmannahöfn og litlu minni en í París og London. Þetta eru ekki bara óþægindi, þetta er gríðarlegt efnahagslegt tjón. Árlegur kostnaður vegna umferðartafa er metinn nálægt 100 milljörðum króna. Að óbreyttu er gert ráð fyrir að tafir aukist um 30–60% á næstu tíu árum. Þetta þýðir í reynd að stór hluti þeirra kjarabóta sem samið hefur verið um í styttingu vinnuvikunnar fer einfaldlega í súginn. Borgarlínan er dýr lausn sem leysir ekki vandann Þrátt fyrir þessa stöðu er haldið áfram með útfærslu Borgarlínunar í upplýsingaóreiðu og þvert á alla skynsemi. Samkvæmt nýjustu áætlunum kostar verkefnið um 136 milljarða króna, en þetta eru bara fyrstu tölur sem eiga eftir að hækka. Þær jafngilda samt um 16,3 milljónum króna á hvern notanda almenningssamgangna í dag. Hagfræðilegt mat bendir til neikvæðrar arðsemi upp á um 210 milljarða króna og það sem verra er að jafnvel með Borgarlínunni er gert ráð fyrir meiri umferðartöfum þegar framkvæmdum lýkur. Á sama tíma á að fækka almennum akreinum til að rýma fyrir sérakreinum sem þýðir einfaldlega meiri tafir fyrir meginþorra fólks með tilheyrandi samfélagslegri sóun. Hver borgar reikninginn? Fjármögnun verkefnisins er mjög óljós en ljóst að hún mun kalla á stóraukna skattheimtu, enda um að ræða eina stærstu opinberu framkvæmd í sögu landsins. Í raun er hér verið að leggja til að færa hundruð milljarða frá skattgreiðendum til tiltölulega lítils hóps notenda byggt á óraunhæfum forsendum um notkun. Komandi kynslóðir sitja svo uppi með himin háan rekstrarkostnað. Raunhæfari leið Ástæðan fyrir andstöðu Miðflokksins er einföld. Það er verið að verja hugmynd vegna þess að of miklu hefur þegar verið fórnað í hana en ekki vegna þess að hún sé góð. Við teljum vafalaust að hægt sé að ná betri árangri fyrir mun minna fé og á styttri tíma. Við leggjum til að: bæta núverandi strætókerfi með aukinni tíðni setja forgangsakreinar hægra megin við umferð veita strætó forgang með snjallljósastýringu Áætlaður kostnaður er fjórðungur til þriðjungur af Borgarlínunni. Að auki viljum við prófa tímabundið að fella niður fargjöld til að auka notkun og styðja við raunverulega hvata í stað þvingana. Horfa fram á veginn en ekki aftur í tímann Samgöngur eru að taka hröðum breytingum. Snjallstýring umferðar og sjálfkeyrandi ökutæki eru þegar orðin raunveruleiki víða erlendis og þróast mjög hratt. Í því ljósi er óábyrgt að festa höfuðborgarsvæðið í dýru og ósveigjanlegu kerfi sem byggir á forsendum gærdagsins. Það eru ekki rök að halda áfram á óbreyttri leið þó það sé búið að eyða 10 árum í glærukynningar. Við eigum að halda valkostum opnum, ekki þrengja að þeim. Val sem skiptir máli Við stöndum frammi fyrir skýru vali. Að halda áfram á sömu braut með auknum töfum, auknum kostnaði og minni lífsgæðum. Eða að velja skynsamari, hagkvæmari og sveigjanlegri lausnir. Það er ekki skortur á hugmyndum sem er vandamálið. Það er skortur á vilja til að endurskoða rangar ákvarðanir. Höfundur er oddviti Miðflokksins í Reykjavík.
Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason Skoðun
Skoðun Það er gott að vera kristinn, en slæmt þegar fáfræðin fær að ráða för María Gunnarsdóttir skrifar
Skoðun Norður-Kórea, íslensk stjórnmál og raunveruleikinn Mía Marselína Alexa Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Stóreflum námsefnisgerð í íslenska skólakerfinu Magnús Þór Jónsson,Steinn Jóhannsson skrifar
Skoðun Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason skrifar
Skoðun Nokkur orð um einföldun eftirlits Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Launastefna Seðlabankans: Hverjir sitja eftir? Ingvar Freyr Ingvarsson,Sigrún Brynjarsdóttir skrifar
Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason Skoðun