Ef við stöndum upp er leikurinn búinn! Geirdís Hanna Kristjánsdóttir skrifar 1. maí 2026 09:32 1.maí er mikilvægur dagur í kjarabaráttu verkafólks þar sem vakin er athygli á þeim kaupum og kjörum sem vinnandi fólk fær fyrir starfsframlag sitt. Fólkið sem í langflestum tilfella heldur samfélaginu gangandi með sínu, oft ósýnilega, vinnuframlagi. Hvernig sem dæmi væri umhorfs á sjúkrahúsunum ef enginn skúraði gólfin? Þvotturinn væri ekki þveginn? Salernin ekki þrifin? Og svo mætti lengi telja. Ég er ansi hrædd um að starfsemi sjúkrahússins myndi leggjast fljótt niður, því ekki er hægt að framkvæma skurðaðgerðir í skítugri skurðstofu. Ráðafólk og seðlabankastjóri tala iðulega um að stilla verði kröfum um launahækkanir í hóf til að verðbólgan blási ekki upp, því það er jú svo verðbólgumyndandi að fólk hafi í sig og á. Hvað þá að fólk geti leyft sér munað eins og að fara til tannlæknis, sérfræðilæknis, fara í klippingu/snyrtingu, bíó, leikhús eða tónleika. Eins má ekki gleyma fötluðu fólki og öldruðum í þessari baráttu. Öryrkjar voru vinnuafl áður en veikindi eða slys svipti þau heilsunni og getunni til að vera á vinnumarkaði, og margir hverjir eru þó engu að síður enn virkir á vinnumarkaði. Aldraðir eru fólkið sem byggði upp landið og vann baki brotnu frá unga aldri, því er skömm af því hve margir í þeim hópi eiga um sárt að binda. En af hverju er ástandið eins og það er? Jú, húsnæðiskostnaður er stjarnfræðilegur og stærsti útgjaldaliður heimilanna, húsnæðisstuðningur hrekkur skammt, sér í lagi þegar sá stuðningur rennur beina leið út í leiguverðið sem tekur hækkunum í hverjum mánuði. Leiguþak eða leigubremsa er eina leiðin til að stemma stigu við brjáluðum húsnæðismarkaði.Matarkarfan hækkar stöðugt svo matarkarfan verður rýrari hjá þeim sem þurfa að telja hverja krónu margsinnis áður en henni er ráðstafað. En hvað er til ráða? Betri kjör fela ekki alltaf í sér hækkun launa því hægt er að bæta líf og lífskjör fólks með ýmsum öðrum hætti, þar er húsnæðisliðurinn stærsta breytan, stytting vinnuvikunnar er önnur og lækkun matarkörfunnar skilar sér í hollari og betri mat á borð fólks. Hættum að bjóða tekjulægstu hópum samfélagsins að vera breiðu bökin og komum fram við þau af virðingu. Bætum lífsskilyrði fólks og komum í veg fyrir að þau bugist undan álaginu. Höfundur skipar 4.sæti á lista Sósíalistaflokks Íslands í borgarstjórnarkosningum. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Sósíalistaflokkurinn Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Verkalýðsdagurinn Mest lesið Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir Skoðun Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson Skoðun Að nota börn til að næra sitt eigið egó Helga Snædal Skoðun Fæðingarorlof fyrir ömmu og afa? Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Hamfarir í hversdagslegum kringumstæðum Sanna Magdalena Mörtudóttir Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson Skoðun Hver pantaði börn með þessu ADHD? Jóna Kristín Gunnarsdóttir Skoðun Skaðabætur frá síðustu öld Hópur lögmanna Skoðun Ætlum við að fækka bílum eða bara ökumönnum með sjálfkeyrandi bílum? Kristín Hrefna Halldórsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvar er karlmannadagurinn? Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Ekki orð um heimsins lengstu biðlista… Vilhjálmur Hjálmarsson skrifar Skoðun 75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson skrifar Skoðun Virkari eigandi og ný nálgun í stjórn Norðurorku Berglind Ósk Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hækkun matarverðs lífeyrisþega á undan innri úttekt Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Tengslarof ríkistjórnarinna við atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni Sonja Lind E. Eyglóardóttir skrifar Skoðun Hver pantaði börn með þessu ADHD? Jóna Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Sniglar á götunni Kristján Logason skrifar Skoðun Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir skrifar Skoðun Skipulagið grefur undan séreignarstefnunni – brött brekka fyrir fyrstu kaupendur Sigurður Stefánsson skrifar Skoðun Myrkraverk í Afríku Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Skaðabætur frá síðustu öld Hópur lögmanna skrifar Skoðun Að nota börn til að næra sitt eigið egó Helga Snædal skrifar Skoðun Veitingageiranum var hent undir vagninn Einar Bárðarson skrifar Skoðun Ætlum við að fækka bílum eða bara ökumönnum með sjálfkeyrandi bílum? Kristín Hrefna Halldórsdóttir skrifar Skoðun Úr öskunni í eldinn Ingveldur Anna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hamfarir í hversdagslegum kringumstæðum Sanna Magdalena Mörtudóttir skrifar Skoðun Heimilin eiga ekki alltaf að borga brúsann Alexander M. Árnason skrifar Skoðun Fleiri krónur taldar – fáar nýjar Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun „The Concert of Three“. Samráð stórveldanna þriggja – ný leið til heimsfriðar? Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Farsælt ferðalag fólks og fisks Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar Skoðun Orkan í ólgusjó efnahagsmála Tinna Traustadóttir skrifar Skoðun Fæðingarorlof fyrir ömmu og afa? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Loksins get ég notið þess að vera heima Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir skrifar Skoðun Sama fötlun en ólík réttindi - Aldurinn ræður úrslitum - Ásta Ólafsdóttir skrifar Skoðun Umskiptingar Flokks fólksins á Alþingi Júlíus Valsson skrifar Sjá meira
1.maí er mikilvægur dagur í kjarabaráttu verkafólks þar sem vakin er athygli á þeim kaupum og kjörum sem vinnandi fólk fær fyrir starfsframlag sitt. Fólkið sem í langflestum tilfella heldur samfélaginu gangandi með sínu, oft ósýnilega, vinnuframlagi. Hvernig sem dæmi væri umhorfs á sjúkrahúsunum ef enginn skúraði gólfin? Þvotturinn væri ekki þveginn? Salernin ekki þrifin? Og svo mætti lengi telja. Ég er ansi hrædd um að starfsemi sjúkrahússins myndi leggjast fljótt niður, því ekki er hægt að framkvæma skurðaðgerðir í skítugri skurðstofu. Ráðafólk og seðlabankastjóri tala iðulega um að stilla verði kröfum um launahækkanir í hóf til að verðbólgan blási ekki upp, því það er jú svo verðbólgumyndandi að fólk hafi í sig og á. Hvað þá að fólk geti leyft sér munað eins og að fara til tannlæknis, sérfræðilæknis, fara í klippingu/snyrtingu, bíó, leikhús eða tónleika. Eins má ekki gleyma fötluðu fólki og öldruðum í þessari baráttu. Öryrkjar voru vinnuafl áður en veikindi eða slys svipti þau heilsunni og getunni til að vera á vinnumarkaði, og margir hverjir eru þó engu að síður enn virkir á vinnumarkaði. Aldraðir eru fólkið sem byggði upp landið og vann baki brotnu frá unga aldri, því er skömm af því hve margir í þeim hópi eiga um sárt að binda. En af hverju er ástandið eins og það er? Jú, húsnæðiskostnaður er stjarnfræðilegur og stærsti útgjaldaliður heimilanna, húsnæðisstuðningur hrekkur skammt, sér í lagi þegar sá stuðningur rennur beina leið út í leiguverðið sem tekur hækkunum í hverjum mánuði. Leiguþak eða leigubremsa er eina leiðin til að stemma stigu við brjáluðum húsnæðismarkaði.Matarkarfan hækkar stöðugt svo matarkarfan verður rýrari hjá þeim sem þurfa að telja hverja krónu margsinnis áður en henni er ráðstafað. En hvað er til ráða? Betri kjör fela ekki alltaf í sér hækkun launa því hægt er að bæta líf og lífskjör fólks með ýmsum öðrum hætti, þar er húsnæðisliðurinn stærsta breytan, stytting vinnuvikunnar er önnur og lækkun matarkörfunnar skilar sér í hollari og betri mat á borð fólks. Hættum að bjóða tekjulægstu hópum samfélagsins að vera breiðu bökin og komum fram við þau af virðingu. Bætum lífsskilyrði fólks og komum í veg fyrir að þau bugist undan álaginu. Höfundur skipar 4.sæti á lista Sósíalistaflokks Íslands í borgarstjórnarkosningum.
Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir Skoðun
Ætlum við að fækka bílum eða bara ökumönnum með sjálfkeyrandi bílum? Kristín Hrefna Halldórsdóttir Skoðun
Skoðun 75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson skrifar
Skoðun Tengslarof ríkistjórnarinna við atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni Sonja Lind E. Eyglóardóttir skrifar
Skoðun Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir skrifar
Skoðun Skipulagið grefur undan séreignarstefnunni – brött brekka fyrir fyrstu kaupendur Sigurður Stefánsson skrifar
Skoðun Ætlum við að fækka bílum eða bara ökumönnum með sjálfkeyrandi bílum? Kristín Hrefna Halldórsdóttir skrifar
Skoðun „The Concert of Three“. Samráð stórveldanna þriggja – ný leið til heimsfriðar? Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar
Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar
Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir Skoðun
Ætlum við að fækka bílum eða bara ökumönnum með sjálfkeyrandi bílum? Kristín Hrefna Halldórsdóttir Skoðun