Hin leiðin í umferðarmálum

Gunnar Einarsson skrifar 3. maí 2026 17:33

Ég dvaldi í Ástralíu tvö ár fyrir 50 árum síðan. Ég fór nokkrum sinnum eftir veginum frá Bláufjöllum, sem eru vestan við Sydney inn í miðborgina. Það var oftast þung umferð og oft miklar tafir. Gatnakerfið réð ekki við umferðina. Ég fór aftur þessa sömu leið fyrir skömmu síðan. Íbúum hefur fjölgað mikið, en núna er komin hraðbraut, með þremur til fjórum akgreinum í hvora átt, engin ljós, samfeldur straumur umferðarinnar á góðum hraða, engin stopp, engar tafir. Þegar við nálguðumst miðborgina fórum við niður í göng. Þaðan greindist umferðin í allar áttir. Hraðbrautin heldur síðan áfram og tengist annarri hraðbraut sem liggur sunnar og í sömu átt. Þessar tvær hraðbrautir sameinast síðan aftur nokkru vestan við miðborgina. Þær mynda þannig hring. Það geta án efa orðið tafir, en umferðarmannvirkin ráða við mjög mikla umferð. Í Sydney eru líka neðanjarðarlestir og sporvagnar fyrir utan strætisvagna enda er Sydney milljónaborg. Það var greinilegt að strætó notar göngin. Það eru merktar útgönguleiðir, sem eru aðeins fyrir strætó. Ofanjarðar eru langar göngugötur í miðbænum. Sydney er geðþekk borg þó hún sé stórborg.

Það er búið að staðsetja Landspítalann, stærsta vinnustað landsins og þrjá háskóla fyrir utan allt hitt í miðbænum. Ef við hugsum til lengri tíma þurfum við áætlun, sem gerði Hringbraut, Miklubraut og síðar alla leiðina í Mosfellsbæ að hraðbraut. Vitanlega þarf líka Sundabraut. Sæbrautin og í framhaldi hennar, gegnum Hafnafjörð, til Keflavíkur yrði hraðbraut eða ígildi hennar. Þessar tvær leiðir yrðu að tengjast fyrir vestan miðbæinn og mynduðu hring. Það er líklegt að það verði að byrja nálægt miðbænum til að kerfið þar geti melt umferðina nógu hratt, þegar fólk streymir í bæinn.

Það yrði vitanlega að gera eitthvað af göngum og bílastæðahúsum. Áætlunin yrði til 40 ára. Það er nauðsynlegt strax í upphafi að hafa heildarsýn og ef byrjað er á réttum enda, létti hver áfangi álagið og umferðin getur orðið þokkalega greið, löngu áður en öll áætlunin verður orðin að veruleika. Flæði umferðarinnar yrði stöðugt batnandi og að lokum mjög gott. Þessar framkvæmdir yrðu ekki síður góðar fyrir strætó og gerðu hann að góðum kosti fyrir marga. Það væri sjálfsagt að hafa bílastæðahús meðfram hraðbrautunum. Það er víða þannig erlendis að fólk hjólar eða keyrir að stoppustöðum almenningssamgangna og tekur svo lest eða í þessu tilfelli hraðbússinn í bæinn.

Það eru sífellt fleiri farnir að sjá að borgarlínan er hugsuð frá vitlausum enda. Það þarf allt aðra hugsun, en að leitast við tefja fyrir almennri umferð og skapa skort á bílastæðum til reyna að neyða fólk í strætó. Að ímynda sér að það leysi umferðarvanda Stór Reykjavíkur er afar sérkennilegt.

Mig undrar að engin stjórnmálaflokkur berjist fyrir raunhæfri langtíma sýn fyrir umferðina í Reykjavík og nágrenni.

Einhver gæti bent á að þetta kostaði nú eitthvað. Ríkisstjórnin ætlar okkur að borga 70 milljarða í herinn á ári og enn meira til að fá að vera með í ESB. Við eigum að hætta við þessi og ýmis önnur útgjöld, og byggja upp innviði í staðin.

Hvað skyldu tafirnar kosta íbúana?

Höfundur er fyrrverandi bóndi.