Borgarlínan - hvað hefði Guð­jón Samúels­son sagt?

Fáir vita að Guðjón Samúelsson teiknaði á sínum tíma lestarstöð við Hlemm fyrir lest sem átti að fara yfir Þrengslin og um suðurland. Hugmyndin um öflugar almenningssamgöngur á Íslandi er því ekki ný af nálinni.

Borgarlínan sem internet borgarinnar

Borgarlínunni má líkja við slagæðakerfi borgarinnar þar sem hraðvagnar á sérleiðum eru meginæðarnar, á meðan strætó, göngu- og hjólaleiðir eru háræðarnar sem tengja fólk við kerfið. Enginn heldur því fram að allir eigi að nota Borgarlínu, málið snýst um valfrelsi.

Samgöngur eru líka lýðheilsu- og samfélagsmál

Samfélag sem byggist nær eingöngu á einkabílnum skapar ekki bara umferð heldur getur líka aukið einangrun. Fólk fer úr bílageymslu í vinnu og aftur heim án þess að hitta nokkurn mann. Öflugar almenningssamgöngur, góðir göngu- og hjólastígar stuðla að daglegri hreyfingu sem styrkir bæði líkamlega og andlega heilsu.

Þétting byggðar eða meiri dreifing

Með tugþúsunda fjölgun íbúa á höfuðborgarsvæðinu á næstu árum skiptir miklu hvernig við byggjum. Meiri dreifing byggðar þýðir meiri umferð og lakari þjónustu í nærumhverfinu. Þétting meðfram Borgarlínu gefur möguleika á þjónustu í göngufæri og öflugri rekstrargrundvöll fyrir verslun og þjónustu. Svæði eins og Suðurlandsbraut, Skeifan, Vogabyggð, Ártúnshöfði, Keldur og Blikastaðir verða lykilsvæði í þessari þróun.

Lærdómurinn af nágrannaþjóðum

Hér á landi heyrast stundum raddir að Borgarlína geti lækkað fasteignaverð, en sú fullyrðing stenst illa reynslu nágrannaþjóða. Í Kaupmannahöfn kepptust hverfi um að fá Metro-stöðvar vegna þess að þær juku verðmæti, þjónustu og lífsgæði.

Valkostir - samnýting

Borgarlínan snýst um að bæta við valkostum í samgöngumálum. Samgöngur á höfuðborgarsvæðið byggja mikið á bílnum og um helmingur svæðisins fer undir

umferðarmannvirki. Markmiðið hlýtur að vera að fólk geti valið það sem hentar hverju sinni, bíl, Borgarlínu, hjól eða göngu.

Sérrými Borgarlínu geta jafnframt nýst slökkviliði, sjúkrabílum og lögreglu, Með þróun sjálfkeyrandi vagna gæti skilvirkni almenningssamgangna aukist enn frekar á næstu árum. Borgarlínan snýst líka um, minni loftmengun, minna slit á vegakerfi, og hagkvæmari framtíð.

Ferðamenn, Keflavík og framtíðin

Tvær milljónir ferðamanna koma hingað árlega og margir þeirra eru vanir öflugum almenningssamgöngum. Það mun tvímælalaust styrkja rekstrargrundvöll kerfisins.

Í verðlaunatillögu um Reykjanesbraut í stokk og svæðiskjarna í Smára er gert ráð fyrir Fluglest til Keflavíkur sem tengist í göngum, Borgarlínustöð við Smáralind.

Framtíðarsýn sem skiptir máli

Kjarni málsins er að Borgarlínan er ekki bara samgönguverkefni heldur framtíðarsýn um heilsusamlegra, skilvirkara og mannlegra samfélag. Nú þarf að hugsa stórt með fjölbreytni í samgöngumátum að leiðarljósi og ekki festa höfuðborgarsvæðið um of í einsleitum umferðarlausnum.

Við værum kannski stödd á öðrum stað í samgöngumálum ef hugmynd Guðjóns Samúelssonar um lestarstöð við Hlemm, hefði orðið að veruleika.

Höfundur er arkitekt og myndlistarmaður.