Ár í eld­línunni

Um þessar mundir er ár síðan ég tók við starfi framkvæmdastjóra Sveitar. Það hefur verið sérstakt ár — ekki bara fyrir mig persónulega heldur fyrir veitingageirann allan.

Á þessum tólf mánuðum hef ég séð rekstrarumhverfi greinarinnar harðna með hraða sem fáir hefðu trúað fyrir aðeins nokkrum árum. Aðföng hafa hækkað linnulaust, rafmagn og hiti sömuleiðis, leiga hefur hækkað og launakostnaður þyngst. Á sama tíma hefur þolmörkum neytenda verið náð. Þegar verð á pylsu og Coke hækkar verður til þjóðarumræða um græðgi.

Það er auðvelt að gleyma því að á bak við hvern veitingastað eru eigendur og starfsfólk sem reyna einfaldlega að halda rekstri gangandi í umhverfi þar sem nánast allur kostnaður hækkar samtímis.

En verkefni Sveitar hafa á þessu ári snúist um meira en verðhækkanir og kjaramál.

Stærstu verkefnin hafa oft verið þau sem sjást minnst, þar sem fyrirtæki standa berskjölduð gagnvart kerfum sem geta beitt miklu afli með litlum fyrirvara. Ég hef á þessu ári unnið með fyrirtækjum sem hafa upplifað það sem ég tel vera stofnanaofbeldi — þar sem meðalhóf, samhengi og raunveruleg áhrif aðgerða virðast stundum gleymast.

Það er erfitt fyrir veitingamann að stíga fram opinberlega og ræða til dæmis skattaskuldir sem þegar eru í greiðsluferli eða rekstrarerfiðleika sem allir í greininni þekkja. Fólk vill eðlilega ekki bera slíkt á borð. Þar þurfa samtök eins og Sveit að geta staðið með fólki af festu, án upphrópana en líka án undanlátssemi.

Ég tel að það sé einmitt hlutverk samtakanna á komandi árum að vera rödd greinar sem hefur oft fáa málsvara þegar á móti blæs.

Á sama tíma höfum við staðið í sérkennilegri stöðu gagnvart stéttarfélögum. Stór hluti starfsfólks í veitingageiranum á suðvesturhorninu vinnur samkvæmt samningum sem Sveit á enga aðkomu að, þrátt fyrir að fyrirtækin sjálf beri kostnaðinn og ábyrgðina sem af þeim leiðir. Samtalið hefur oft reynst erfitt og stundum nánast ekkert.

Þrátt fyrir það held ég að flestir sem starfa í greininni vilji í grunninn það sama: stöðugleika, fyrirsjáanleika og rekstrarumhverfi þar sem bæði fyrirtæki og starfsfólk geta byggt sér framtíð.

Veitingageirinn er ekki jaðargrein í íslensku atvinnulífi. Hann er stór atvinnuveitandi, mikilvægur hluti ferðaþjónustunnar og ómissandi þáttur í borgarlífi og menningu landsins. En greinin hefur of lengi verið vanmetin sem hagsmunaafl.

Það eru krefjandi tímar fram undan. Vaxtahækkanir halda áfram, óvissa á vinnumarkaði eykst og flest bendir til þess að átök um rekstrarskilyrði muni harðna frekar en hitt.

Hlutverk Sveit er að verja rekstrarskilyrði, tala fyrir greininni og standa með fyrirtækjum þegar á reynir.

Það er verkefnið sem bíður okkar næstu ár.

Höfundur er framkvæmdastjóri SVEIT.