Skipulag, ábyrgð og meirihlutamyndun Marta Rut Ólafsdóttir og Lárus Jónsson skrifa 23. maí 2026 16:30 Í meirihlutaviðræðum eftir kosningar reynir á meira en pólitísk slagorð. Þá kemur í ljós hvernig þau framboð sem í kjöri voru hyggjast raunverulega stjórna sveitarfélagi, hvaða áherslur þeir setja í forgang og hvernig þeir meta ábyrgð sína gagnvart samfélaginu til lengri tíma. Undanfarna viku hafa skipulagsmál verið fyrirferðarmikil í þeim viðræðum sem átt hafa sér stað í Hveragerði. Það er í sjálfu sér ekkert óeðlilegt. Skipulagsmál eru meðal stærstu og mikilvægustu verkefna sveitarfélaga. Þau móta þróun bæjarins, hafa áhrif á þjónustu, innviði og fjárhag sveitarfélagsins um ókomin ár. En einmitt þess vegna þurfa slíkar ákvarðanir að byggjast á ábyrgð, festu og faglegum vinnubrögðum. Í óformlegum viðræðum Framsóknar, Okkar Hveragerðis og Samfylkingarinnar kom skýrt fram að Samfylkingin lagði ríka áherslu á breytingar á skipulagsmálum. Framsókn og Okkar Hveragerði voru tilbúin til samtals og tilbúin að ræða málin af yfirvegun og á faglegum grunni. Hins vegar lögðum við jafnframt áherslu á að sveitarfélagið yrði að gæta að ábyrgri stjórnsýslu, fyrirsjáanleika og þeim skuldbindingum sem felast í samþykktu skipulagi. Það varð að lokum meginástæða þess að þessi framboð náðu ekki saman um meirihluta. Ákvörðun um skipulagsmál snýst nefnilega ekki eingöngu um pólitíska sýn hverju sinni. Hún snýst líka um traust, um það hvort sveitarfélagið standi við eigin samþykktir og hvort íbúar, landeigendur og atvinnulíf geti treyst því að leikreglur breytist ekki skyndilega eftir að ákvarðanir hafa verið teknar. Ef sveitarfélög skapa þá mynd að samþykkt skipulag sé alltaf opið fyrir pólitískum vendingum eftir kosningar getur það haft víðtæk áhrif. Það getur tafið uppbyggingu, skapað fjárhagslega óvissu og í sumum tilfellum aukið áhættu sveitarfélagsins sjálfs. Þess vegna vekur það athygli að Samfylkingin hefur nú hafið formlegar meirihlutaviðræður við D-listann. Eðlilegt er að draga þá ályktun að D-listinn sé tilbúinn að ganga lengra til móts við þær kröfur sem settar voru fram í þessum viðræðum en Framsókn og Okkar Hveragerði töldu ábyrgt að gera. Það er áhugavert í ljósi þess að D-listinn lagði mikla áherslu á það í kosningabaráttunni að standa fyrir ábyrgum rekstri og festu í fjármálum sveitarfélagsins. Ábyrg fjármálastjórn snýst hins vegar ekki aðeins um rekstrartölur á blaði. Hún snýst líka um stöðugleika í stjórnsýslu, trúverðugleika sveitarfélagsins og getu þess til að standa við eigin ákvarðanir. Hveragerði stendur frammi fyrir stórum verkefnum á næstu árum. Til að mæta þeim þarf bæði skýra framtíðarsýn og ábyrg vinnubrögð. Það krefst þess að ákvarðanir séu teknar af festu, yfirvegun og með heildarhagsmuni bæjarins að leiðarljósi - líka þegar pólitískur þrýstingur er mikill. Marta Rut Ólafsdóttir, oddviti Framsóknar í Hveragerði og Lárus Jónsson, oddviti Okkar Hveragerðis. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hveragerði Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Þetta hjólar sig ekki sjálft Birgir Birgisson Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun Vefsíðan er dauð! Lengi lifi amma dreki! Geir Sigurður Jónsson Skoðun Hvað er svona sérstakt við börn fædd í apríl? Nanna Kristín Tryggvadóttir Skoðun Nýtum betur gagnreyndar aðferðir í skólum Skúli Helgason Skoðun Spjall við Guð Atli Sævar Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Skoðun Nýtum betur gagnreyndar aðferðir í skólum Skúli Helgason skrifar Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lögfræði er engin eðlisfræði – fullveldi er ekki þyngdarkraftur Bergur Hauksson skrifar Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þetta hjólar sig ekki sjálft Birgir Birgisson skrifar Skoðun Vefsíðan er dauð! Lengi lifi amma dreki! Geir Sigurður Jónsson skrifar Skoðun Öflugasta endurhæfingarstofnun Íslands verður að fá slagkraft á ný Halldór Víglundsson skrifar Skoðun Spjall við Guð Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað er svona sérstakt við börn fædd í apríl? Nanna Kristín Tryggvadóttir skrifar Skoðun Dauðalæsi: Þegar samtalið skiptir mestu máli Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir. skrifar Skoðun ÁTVR, Ölgerðin og breyttir tímar Jón Páll Haraldsson skrifar Skoðun Gilda engin lög um óvígða sambúð? Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin sker niður þjónustu við börn Lilja Dögg Alfreðsdóttir skrifar Skoðun Vill fólk að allir leikir skipti máli? Jón Fannar Árnason skrifar Skoðun Bannað að gagnrýna konur – það er kvenfyrirlitning Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Mannleg reisn á ekki að vera munaður – um aðstæður fólks sem leitar eftir mataraðstoð Sunna Lind Adessa skrifar Skoðun Styðjum Kúbu, verjum byltinguna, Bandaríkin burt með krumlurnar! Gylfi Páll Hersir skrifar Skoðun Þjóðaröryggi, fæðuöryggi og almannahagsmunir Ingibjörg Davíðsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna starfa 632 starfsmenn ríkisins við að selja áfengi fyrir Ölgerðina? Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun Darwin og samkynhneigðin Ásgeir M Rudolfsson skrifar Skoðun Upprætum fátækt á Íslandi! Anna Margrét Bjarnadóttir,Steinunn Þóra Árnadóttir skrifar Skoðun Uppnám í Uppsveitum Sigurður Ingi Jóhannsson skrifar Skoðun Bætur fyrir lögregluaðgerðir lítið kynntar Bjarni Þór Sigurbjörnsson skrifar Sjá meira
Í meirihlutaviðræðum eftir kosningar reynir á meira en pólitísk slagorð. Þá kemur í ljós hvernig þau framboð sem í kjöri voru hyggjast raunverulega stjórna sveitarfélagi, hvaða áherslur þeir setja í forgang og hvernig þeir meta ábyrgð sína gagnvart samfélaginu til lengri tíma. Undanfarna viku hafa skipulagsmál verið fyrirferðarmikil í þeim viðræðum sem átt hafa sér stað í Hveragerði. Það er í sjálfu sér ekkert óeðlilegt. Skipulagsmál eru meðal stærstu og mikilvægustu verkefna sveitarfélaga. Þau móta þróun bæjarins, hafa áhrif á þjónustu, innviði og fjárhag sveitarfélagsins um ókomin ár. En einmitt þess vegna þurfa slíkar ákvarðanir að byggjast á ábyrgð, festu og faglegum vinnubrögðum. Í óformlegum viðræðum Framsóknar, Okkar Hveragerðis og Samfylkingarinnar kom skýrt fram að Samfylkingin lagði ríka áherslu á breytingar á skipulagsmálum. Framsókn og Okkar Hveragerði voru tilbúin til samtals og tilbúin að ræða málin af yfirvegun og á faglegum grunni. Hins vegar lögðum við jafnframt áherslu á að sveitarfélagið yrði að gæta að ábyrgri stjórnsýslu, fyrirsjáanleika og þeim skuldbindingum sem felast í samþykktu skipulagi. Það varð að lokum meginástæða þess að þessi framboð náðu ekki saman um meirihluta. Ákvörðun um skipulagsmál snýst nefnilega ekki eingöngu um pólitíska sýn hverju sinni. Hún snýst líka um traust, um það hvort sveitarfélagið standi við eigin samþykktir og hvort íbúar, landeigendur og atvinnulíf geti treyst því að leikreglur breytist ekki skyndilega eftir að ákvarðanir hafa verið teknar. Ef sveitarfélög skapa þá mynd að samþykkt skipulag sé alltaf opið fyrir pólitískum vendingum eftir kosningar getur það haft víðtæk áhrif. Það getur tafið uppbyggingu, skapað fjárhagslega óvissu og í sumum tilfellum aukið áhættu sveitarfélagsins sjálfs. Þess vegna vekur það athygli að Samfylkingin hefur nú hafið formlegar meirihlutaviðræður við D-listann. Eðlilegt er að draga þá ályktun að D-listinn sé tilbúinn að ganga lengra til móts við þær kröfur sem settar voru fram í þessum viðræðum en Framsókn og Okkar Hveragerði töldu ábyrgt að gera. Það er áhugavert í ljósi þess að D-listinn lagði mikla áherslu á það í kosningabaráttunni að standa fyrir ábyrgum rekstri og festu í fjármálum sveitarfélagsins. Ábyrg fjármálastjórn snýst hins vegar ekki aðeins um rekstrartölur á blaði. Hún snýst líka um stöðugleika í stjórnsýslu, trúverðugleika sveitarfélagsins og getu þess til að standa við eigin ákvarðanir. Hveragerði stendur frammi fyrir stórum verkefnum á næstu árum. Til að mæta þeim þarf bæði skýra framtíðarsýn og ábyrg vinnubrögð. Það krefst þess að ákvarðanir séu teknar af festu, yfirvegun og með heildarhagsmuni bæjarins að leiðarljósi - líka þegar pólitískur þrýstingur er mikill. Marta Rut Ólafsdóttir, oddviti Framsóknar í Hveragerði og Lárus Jónsson, oddviti Okkar Hveragerðis.
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar
Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar
Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Öflugasta endurhæfingarstofnun Íslands verður að fá slagkraft á ný Halldór Víglundsson skrifar
Skoðun Mannleg reisn á ekki að vera munaður – um aðstæður fólks sem leitar eftir mataraðstoð Sunna Lind Adessa skrifar
Skoðun Hvers vegna starfa 632 starfsmenn ríkisins við að selja áfengi fyrir Ölgerðina? Lúðvík Bergvinsson skrifar
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun