„Af­leiðingarnar muni vara í ein­hver ár jafn­vel“

Í gær greindi forsætisráðherra Pakistans frá því að lokaorðalag friðarsáttmála hefði verið samþykkt af forsvarsmönnum beggja þjóða. Í nýlegri færslu á X segir hann friðarsamkomulag nærri en aldrei fyrr. Samkomulagið verði undirritað á næsta sólarhrning.

Meðal ákvæða í fyrirliggjandi friðarsamkomulagi er fyrirvaralaus opnun fyrir skipaumferð um Hormússund og aflétting hafnarbanns Bandaríkjanna í Íran.

Vilborg Ása Guðjónsdóttir alþjóðastjórnmálafræðingur segir að ekkert sé fast í hendi.

„Nú er þetta ekki eiginlegt friðarsamkomulag heldur viljayfirlýsing sem á að gilda í 60 daga og á að leggja grunninn að mögulegu friðarsamkomulagi. Þar að auki er Ísrael ekki aðili að þessari viljayfirlýsingu. Þannig að það er ákveðinn stór áhættuþáttur, hvort þeir muni virða skilmálana sem þarna eru gefnir, annars vegar þegar kemur að áframhaldandi árásum Ísraela á Íran og svo hins vegar Líbanon. Það er alls óvíst hvort að þessir aðilar muni fylgja viljayfirlýsingunni.“

Ísraelar hafa haldið úti loftárásum á Líbanon í dag og skipað íbúum í suðurhluta landsins að yfirgefa heimkynni sín samkvæmt umfjöllun Breska ríkisútvarpsins. Minnst einn er látinn.

Hún bætir við að ástandið hafi nú þegar haft áhrif á samband Bandaríkjanna og Ísraela sem hafa verið nánir bandamenn til þessa. Spennan hafi aukist gífurlega þar á milli. Hún segir stríðið skila litlu sem engu.

„Þarna er verið að semja um að opna aftur Hormússund sem var náttúrulega einfaldlega lokað út af árásum Ísraela og Bandaríkjanna á Íran. Svo á einhvern veginn á næstu 60 dögum ef þessi yfirlýsing verður samþykkt á að semja um kjarnorkuáætlun Írana. En það er ekkert í hendi þar.“

Hún segir að mögulega sé búið að veikja stöðu Írana vegna loftárása og eyðileggingar á innviðum.

„Það er ekkert sem til lengri tíma litið er endilega að fara að skila einhverri gjörbreyttri stöðu og mögulega bara hið gagnstæða. Það er erfitt að sjá hvaða tilgangi þetta stríð átti að þjóna og hefur þjónað. Ég meina það er ekkert sem hefur skilað sér jákvætt til Bandaríkjanna hvað þetta varðar.“

Málið muni draga dilk á eftir sér fyrir Bandaríkjaforseta enda mikil óánægja meðal almennings vegna átakanna.

„Almenningur í Bandaríkjunum hefur engan sérstakan áhuga á þessu stríði. Það eru miðkjörtímabilskosningar fram undan í Bandaríkjunum og þetta er eitthvað sem Repúblikanaflokkurinn kann að hafa áhyggjur af. Þetta hefur skapað mjög slæma stöðu fyrir allan heiminn hvað varðar eldsneytisverð. Sömuleiðis hvað varðar landbúnað, ræktun og áburð. Það er eitthvað sem mun ekki ganga til baka bara um leið og það er búið að ná einhvers konar samkomulagi. Það eru líkur á að afleiðingarnar muni vara í einhver ár jafnvel. Það má búast við einhverjum lækkunum ef að þessi viljayfirlýsing verður undirrituð. Afleiðingarnar eru það miklar að þetta gengur ekki til baka bara um leið. Það eru engar líkur á því.“