Geisp Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar 26. júní 2026 12:30 Nýlega kom til samráðs aðgerðaáætlun stjórnvalda til verndar líffræðilegrar fjölbreytni. Aðgerðaáætlunin er stutt og hnitmiðuð að sögn höfunda og því fær grasrótin þrjár vikur til þess að skrifa athugasemdir. Náttúruverndarsamtök hafa ekki haft neina aðkomu að mótun aðgerðaráætlunarinnar fyrr en nú og eiga að láta sér nægja þessar þrjár vikur í júní. Ráðherra umhverfis- orku-, og loftslagsmála státar sig iðulega af því að setja fram þessa aðgerðaáætlun, að hafa afgreitt 6 svæði á náttúruminjaskrá og margt annað sem eru vissulega góð mál en blikna í samanburði við lagabreytingar sem sami ráðherra flytur með bros á vör og segist ryðja úr vegi hindrunum til meiri nýtingar. Á sama tíma talar hann um hina vandasömu jafnvægislist milli hagvaxtar og náttúruverndar. Mér hefur þótt málaflokkur náttúruverndar vega létt í þessari umtöluðu jafnvægislist. Á sama tíma og frumvörp eru lögð fram um að ávallt verði að taka tillit til orkunýtingarvilja stjórnvalda við ákvarðanir og hindrunum er rutt úr vegi fáum við í hendurnar aðgerðaáætlun sem hljóma að miklu leyti eins og hálfkláraðar hugsanir. Aðgerðin felur í sér að kortleggja vænlegar leiðir til að… Gerð verði greining á því regluverki sem atvinnulífinu ber að fylgja… Aðgerðin felur í sér að meta umfang… Þróuð verða verkfæri, verklag og dæmi um góðar lausnir til að styðja sveitarfélög… Aðgerðin felur í sér að ákvarða vegvísi fyrir vinnu íslenskra stjórnvalda… Aðgerðin felur í sér að greiða úr óvissu um hvaða svæði á Íslandi geta fallið undir skilgreiningu… Sett verði af stað samráð við að móta tillögur að fyrirkomulagi… Það er vissulega mikilvægt og gott að greina stöðuna og athuga ýmsa físileika áður en farið er í markvissar aðgerðir en eitt og sér er lítið í það varið og alltaf hætta á að slík vinna endi ofan í skúffu. Svo eru til gögn um ýmislegt og til dæmis hefur Hafró nú þegar lagt til að stór svæði suður af Íslandi verði friðuð í hafi. Upplýsingarnar liggja fyrir og lagagrundvöllurinn til staðar í náttúruverndarlögum. Fyrirstaðan er engin. KOMASVO! Þó að einhverjar aðgerðir eins og endurheimt votlendis á ríkisjörðum og aðgerð sem byggir á reglugerð um um hvata- og stuðningsverkefni í landgræðslu og skógrækt séu vissulega til góða, þá eiga þær það sameiginlegt að hafa þegar komið fram og eru nú þegar í öðrum áætlunum. Nýlundan í þessari aðgerðaáætlun er þess vegna eins og hver annar geispi og kaffibolli á mánudagsmorgni. Ég velti fyrir mér hvort að stórir hagaðilar myndu sætta sig við álíka fyrirslátt í þeim málaflokkum sem koma þeim beint við. Sett verður af stað samráð við að móta tillögur að fyrirkomulagi að því að auka ferðaþjónustu á Íslandi. Aðgerðin felur í sér að ákvarða vegvísi fyrir vinnu íslenskra stjórnvalda við að bæta ferli við aukna orkuöflun. Ég er viss um að atvinnulífið myndi ekki láta bjóða sér slíkar aðgerðir einar og sér sem einhverskonar loforð um að unnið sé hörðum höndum að því að bæta stöðu þeirra. Einhverra hluta vegna hafa stjórnmálamenn það í sér að halda slíkum aðgerðum um almannahagsmuni eins og náttúruvernd hátt á lofti eins og um gífurlega metnaðarfulla áætlun sé að ræða. Við sjáum vel að svo er ekki og ef þið lesið umsagnir við aðgerðaáætlunina sjáið þið að fagstofnanir okkar eru sammála þessu. Höfundur er formaður Landverndar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Þorgerður María Þorbjarnardóttir Mest lesið Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Samningaviðræður um Evrópusambandsaðild, já eða nei? Magnús Tumi Guðmundsson Skoðun Því er ekki betur vandað til verka? Fanný Gunnarsdóttir Skoðun Hvaða samningsrammi gildir? Erna Bjarnadóttir Skoðun SFS, hagsmunir og sannleikurinn Þórólfur Matthíasson Skoðun Daði í baði Bjarnheiður Hallsdóttir Skoðun Hégómi Haukur Eggertsson Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson Skoðun Gullasninn Guðjón Þórir Sigfússon Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Því er ekki betur vandað til verka? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Hvaða samningsrammi gildir? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gullasninn Guðjón Þórir Sigfússon skrifar Skoðun Samningaviðræður um Evrópusambandsaðild, já eða nei? Magnús Tumi Guðmundsson skrifar Skoðun SFS, hagsmunir og sannleikurinn Þórólfur Matthíasson skrifar Skoðun Daði í baði Bjarnheiður Hallsdóttir skrifar Skoðun Hégómi Haukur Eggertsson skrifar Skoðun Við getum þetta sjálf – en hver græðir á því? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Þarf fimm háskólagráður til að segja já? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Já, já eða nei Þorsteinn Bergsson skrifar Skoðun Hvar má sleppa taumnum? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Um sameiginleg verðmæti og veikleika stjórnkerfisins Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Nei við hindrunum - Ákvarðanir um Ísland á Íslandi Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lífeyrissjóðirnir og aðalfundur Icelandair Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ísland og Færeyjar, yfirráð yfir auðlindum og fullveldi Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun Evrópskir hægrimenn eru Evrópusinnar Svavar Halldórsson skrifar Skoðun Evrópa - frá velferð til vígvæðingar Ólöf Benediktsdóttir skrifar Skoðun Ekki láta plata þig þann 29. ágúst Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Hver á fiskinn – og hvar verða verðmætin til? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Gögnin sýna að Evrópa er langmikilvægasta markaðssvæði Íslands Gísli Hjálmtýsson skrifar Skoðun Grænland – áttu við Ísland? Damien Degeorges skrifar Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Vextir, verðbólga, verðtrygging og íslenska veðráttan Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Já til að sjá – áhættuspil? Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson skrifar Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson skrifar Skoðun ESB hefur styrkt gróðahyggju á kostnað félagshyggju Ögmundur Jónasson skrifar Sjá meira
Nýlega kom til samráðs aðgerðaáætlun stjórnvalda til verndar líffræðilegrar fjölbreytni. Aðgerðaáætlunin er stutt og hnitmiðuð að sögn höfunda og því fær grasrótin þrjár vikur til þess að skrifa athugasemdir. Náttúruverndarsamtök hafa ekki haft neina aðkomu að mótun aðgerðaráætlunarinnar fyrr en nú og eiga að láta sér nægja þessar þrjár vikur í júní. Ráðherra umhverfis- orku-, og loftslagsmála státar sig iðulega af því að setja fram þessa aðgerðaáætlun, að hafa afgreitt 6 svæði á náttúruminjaskrá og margt annað sem eru vissulega góð mál en blikna í samanburði við lagabreytingar sem sami ráðherra flytur með bros á vör og segist ryðja úr vegi hindrunum til meiri nýtingar. Á sama tíma talar hann um hina vandasömu jafnvægislist milli hagvaxtar og náttúruverndar. Mér hefur þótt málaflokkur náttúruverndar vega létt í þessari umtöluðu jafnvægislist. Á sama tíma og frumvörp eru lögð fram um að ávallt verði að taka tillit til orkunýtingarvilja stjórnvalda við ákvarðanir og hindrunum er rutt úr vegi fáum við í hendurnar aðgerðaáætlun sem hljóma að miklu leyti eins og hálfkláraðar hugsanir. Aðgerðin felur í sér að kortleggja vænlegar leiðir til að… Gerð verði greining á því regluverki sem atvinnulífinu ber að fylgja… Aðgerðin felur í sér að meta umfang… Þróuð verða verkfæri, verklag og dæmi um góðar lausnir til að styðja sveitarfélög… Aðgerðin felur í sér að ákvarða vegvísi fyrir vinnu íslenskra stjórnvalda… Aðgerðin felur í sér að greiða úr óvissu um hvaða svæði á Íslandi geta fallið undir skilgreiningu… Sett verði af stað samráð við að móta tillögur að fyrirkomulagi… Það er vissulega mikilvægt og gott að greina stöðuna og athuga ýmsa físileika áður en farið er í markvissar aðgerðir en eitt og sér er lítið í það varið og alltaf hætta á að slík vinna endi ofan í skúffu. Svo eru til gögn um ýmislegt og til dæmis hefur Hafró nú þegar lagt til að stór svæði suður af Íslandi verði friðuð í hafi. Upplýsingarnar liggja fyrir og lagagrundvöllurinn til staðar í náttúruverndarlögum. Fyrirstaðan er engin. KOMASVO! Þó að einhverjar aðgerðir eins og endurheimt votlendis á ríkisjörðum og aðgerð sem byggir á reglugerð um um hvata- og stuðningsverkefni í landgræðslu og skógrækt séu vissulega til góða, þá eiga þær það sameiginlegt að hafa þegar komið fram og eru nú þegar í öðrum áætlunum. Nýlundan í þessari aðgerðaáætlun er þess vegna eins og hver annar geispi og kaffibolli á mánudagsmorgni. Ég velti fyrir mér hvort að stórir hagaðilar myndu sætta sig við álíka fyrirslátt í þeim málaflokkum sem koma þeim beint við. Sett verður af stað samráð við að móta tillögur að fyrirkomulagi að því að auka ferðaþjónustu á Íslandi. Aðgerðin felur í sér að ákvarða vegvísi fyrir vinnu íslenskra stjórnvalda við að bæta ferli við aukna orkuöflun. Ég er viss um að atvinnulífið myndi ekki láta bjóða sér slíkar aðgerðir einar og sér sem einhverskonar loforð um að unnið sé hörðum höndum að því að bæta stöðu þeirra. Einhverra hluta vegna hafa stjórnmálamenn það í sér að halda slíkum aðgerðum um almannahagsmuni eins og náttúruvernd hátt á lofti eins og um gífurlega metnaðarfulla áætlun sé að ræða. Við sjáum vel að svo er ekki og ef þið lesið umsagnir við aðgerðaáætlunina sjáið þið að fagstofnanir okkar eru sammála þessu. Höfundur er formaður Landverndar.
Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar