Taka snúning á risasvartholi með hjálp skruggufljótrar stjörnu

Aðeins tæpir 1,8 milljarða kílómetra skilja að stjörnuna S301 og risasvartholið Sagittarius A* í miðju Vetrarbrautarinnar okkar. Það er aðeins um fimmtungi lengra en vegalengdin á milli sólarinnar okkar og Satúrnusar og tólfföld fjarlægðin frá jörðu til sólar. Aldrei áður hefur stjarna fundist svo nálægt risasvartholi.

Stjarnan nær um 25.000 kílómetra hraða á klukkustund þegar hún gengur hring eftir hring um svartholið á 8,7 ára fresti. Það er mesti hraði sem stjarna hefur mælst á í Vetrarbrautinni okkar, að því er segir í tilkynningu frá Evrópsku stjörnustöðinni á suðurhveli (ESO).

Nálægð S301 við svartholið opnar spennandi möguleika fyrir stjörnufræðinga. Þeir geta reiknað út snúning svartholsins um sjálft sig út frá áhrifum hans á sporbraut stjörnunnar. Tiltölulega skammur umferðartími stjörnunnar um svartholið þýðir að þeir gætu lokið mælingunum á næstu tíu árum í stað þess að bíða í áratugi.

„Án þessarar stjörnu hefðum við þurft að mæla hreyfingar stjarna í nokkra áratugi í viðbót til þess að komast einu sinni nálægt því að mæla snúning svarthols,“ segir Juan Osorno, stjörnufræðingur við LIRA-athuganastöðuna í París í Frakklandi.

Almenna afstæðiskenning Alberts Einstein gerir ráð fyrir því að svarthol sem snýst dragi tímarúmið sjálft með sér og bjagi það. Beinar mælingar á snúningi svartholsins, sem er með massa á við um fjórar milljónir sóla, gætu reynt á kenninguna.

Næst verður S310 í svartholsnánd árið 2031. Vísindamennirnir telja sig þurfa að fylgjast með að minnsta kosti tveimur heilum umferðum stjörnunnar um svartholið til þess að þeir geti ákvarðað snúning svartholsins með nákvæmni.