Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar 24. ágúst 2026 07:17 Ég hef þegar greitt atkvæði í þjóðaratkvæðagreiðslunni um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið og mitt svar var já. Það þýðir ekki að ég hafi ákveðið að ég telji að Ísland eigi að ganga í Evrópusambandið. Ég hef einfaldlega ekki forsendur til að taka þá ákvörðun fyrr en ég sé hvað okkur stendur raunverulega til boða. Hvort nægjanlegt tillit verði tekið til sérstöðu okkar sem auðlindadrifinnar þjóðar og þess að við erum harðbýl eyja sem býr við allt aðrar áskoranir en flest ríki á meginlandinu. Fyrir mér er þetta einfalt Fáum samninginn á borðið, skoðum hann og tökum síðan ákvörðun. Við búum í frábæru landi og eigum að ganga að samningaborðinu með sjálfstraust. Að mínu mati höfum við engu að tapa á því að kanna hvort góður samningur geti gert sterkt samfélag enn sterkara. Við höfum í áratugi talað um mikilvægi þess að efla byggð um allt land. Samt hefur safnast upp gríðarleg innviðaskuld á landsbyggðinni sem er fyrir löngu komin á gjalddaga. Stöðugt þarf að berjast fyrir fjárfestingu í samgöngum, atvinnuuppbyggingu, nýsköpun og þjónustu. Mín skoðun er sú að landsbyggðirnar eigi ekki alltaf að þurfa að vera í varnarbaráttu. Við eigum að vera í stöðu til að sækja fram. Þess vegna finnst mér áhugavert að skoða hvaða tækifæri gætu falist í byggðastefnu Evrópusambandsins og hvort í henni séu leiðir sem gætu hjálpað okkur að byggja upp sterkari landsbyggð til framtíðar. Þar sé ég tækifæri sem vert er að skoða en líka stór mál sem við verðum að fá svör við. Við eigum að semja Við eigum að ganga til viðræðna með sérstöðu Íslands að leiðarljósi. Þar skipta fiskveiðiauðlindin, íslenskur landbúnaður og fæðuöryggi, strjálbýli, miklar vegalengdir og öflugar sjávarbyggðir um allt land gríðarlega miklu. Þetta eru hagsmunir sem við eigum að standa vörð um og leggja ríka áherslu á í samningaviðræðum. Síðan skulum við sjá hvaða niðurstöðu við getum náð og taka afstöðu til hennar á eigin forsendum. Fyrir mér eru þessi stóru hagsmunamál því ekki ástæða til að hætta áður en við byrjum. Þau eru ástæða til að fara vel undirbúin að borðinu og kanna hvað hægt er að semja um. Sama á við um efnahagsmálin. Ég vil vita hvort við getum skapað meiri stöðugleika, fengið lægri vexti og betri kjör fyrir heimilin með inngöngu og upptöku á öðrum gjaldmiðli. Hvaða áhrif gæti evran haft á íslenskt efnahagslíf? Gæti meiri samkeppni lækkað verð á vörum og matarkörfunni? Gætu íslensk fyrirtæki orðið samkeppnishæfari og fengið fleiri tækifæri á stærri markaði? Gæti erlend fjárfesting aukist? Þetta skiptir landsbyggðirnar ekki síður máli. Háir vextir, kostnaðarsamar samgöngur og lítill heimamarkaður geta haft mikil áhrif á fólk og fyrirtæki um allt land. Ég veit ekki svörin við öllum þessum spurningum og það er einmitt ástæðan fyrir því að ég vil viðræður. Ég ber fulla virðingu fyrir því að fólk komist að ólíkum niðurstöðum í þessu máli. Sumir eru sannfærðir um að framtíð Íslands sé betur borgið utan Evrópusambandsins. Aðrir telja að tækifærin séu meiri innan þess. Sjálf er ég ekki tilbúin að taka lokaákvörðun fyrr en ég veit hvað okkur stendur raunverulega til boða. Ég vil að við göngum sjálfsörugg að borðinu, sem sterk og sjálfstæð þjóð, og reynum að ná besta mögulega samningi fyrir allt Ísland. Síðan fær þjóðin samninginn í hendurnar. Þá ræðum við kosti hans og galla. Þá metum við það sem við fáum á móti því sem við þurfum að gefa eftir og þá tökum við lokaákvörðunina. Kannski segi ég þá já. Kannski segi ég nei. En fyrst vil ég fá að sjá. Það er það sem mitt já þýðir. Höfundur er þingmaður Samfylkingarinnar í Norðausturkjördæmi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Samfylkingin Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Eydís Ásbjörnsdóttir Mest lesið Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Hlakkarðu til að fara í skólann? Hulda Dögg Proppé Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson Skoðun Umsóknarferlið útskýrt fyrir kjána Elísabet Kjárr Skoðun Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun Þegar stjórnvöld og stórfyrirtæki standa ekki við orð sín Jóhann Helgi Stefánsson,Jón Helgi Björnsson Skoðun Raunverulegt sjálfstæði Sandra Sigurðardóttir Skoðun Íslenski hesturinn og ESB: Hræðsluáróður eða raunveruleg hætta? Begga Rist Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson Skoðun Skoðun Skoðun Brexit rútan mætt til Íslands! Andrés Pétursson skrifar Skoðun Að gera illt verra - Verðbólgan og ábyrgð stjórnvalda Jón Ferdínand Estherarson skrifar Skoðun Íslenski hesturinn og ESB: Hræðsluáróður eða raunveruleg hætta? Begga Rist skrifar Skoðun Landbúnaður og matvælaverð – Framtíðar þróun Guðjón Sigurbjartsson skrifar Skoðun Þegar stjórnvöld og stórfyrirtæki standa ekki við orð sín Jóhann Helgi Stefánsson,Jón Helgi Björnsson skrifar Skoðun Umsóknarferlið útskýrt fyrir kjána Elísabet Kjárr skrifar Skoðun Hlakkarðu til að fara í skólann? Hulda Dögg Proppé skrifar Skoðun Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Ræður Ísland eitt við heilbrigðisverkefni framtíðarinnar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Já við fleiri verkfærum fyrir byggðir landsins Arna Lára Jónsdóttir skrifar Skoðun Ábyrg stefna í alþjóðamálum Gísli Garðarsson skrifar Skoðun Raunverulegt sjálfstæði Sandra Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson skrifar Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson skrifar Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Síli veidd í skólpi Jónas Már Torfason ,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson skrifar Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Sjá meira
Ég hef þegar greitt atkvæði í þjóðaratkvæðagreiðslunni um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið og mitt svar var já. Það þýðir ekki að ég hafi ákveðið að ég telji að Ísland eigi að ganga í Evrópusambandið. Ég hef einfaldlega ekki forsendur til að taka þá ákvörðun fyrr en ég sé hvað okkur stendur raunverulega til boða. Hvort nægjanlegt tillit verði tekið til sérstöðu okkar sem auðlindadrifinnar þjóðar og þess að við erum harðbýl eyja sem býr við allt aðrar áskoranir en flest ríki á meginlandinu. Fyrir mér er þetta einfalt Fáum samninginn á borðið, skoðum hann og tökum síðan ákvörðun. Við búum í frábæru landi og eigum að ganga að samningaborðinu með sjálfstraust. Að mínu mati höfum við engu að tapa á því að kanna hvort góður samningur geti gert sterkt samfélag enn sterkara. Við höfum í áratugi talað um mikilvægi þess að efla byggð um allt land. Samt hefur safnast upp gríðarleg innviðaskuld á landsbyggðinni sem er fyrir löngu komin á gjalddaga. Stöðugt þarf að berjast fyrir fjárfestingu í samgöngum, atvinnuuppbyggingu, nýsköpun og þjónustu. Mín skoðun er sú að landsbyggðirnar eigi ekki alltaf að þurfa að vera í varnarbaráttu. Við eigum að vera í stöðu til að sækja fram. Þess vegna finnst mér áhugavert að skoða hvaða tækifæri gætu falist í byggðastefnu Evrópusambandsins og hvort í henni séu leiðir sem gætu hjálpað okkur að byggja upp sterkari landsbyggð til framtíðar. Þar sé ég tækifæri sem vert er að skoða en líka stór mál sem við verðum að fá svör við. Við eigum að semja Við eigum að ganga til viðræðna með sérstöðu Íslands að leiðarljósi. Þar skipta fiskveiðiauðlindin, íslenskur landbúnaður og fæðuöryggi, strjálbýli, miklar vegalengdir og öflugar sjávarbyggðir um allt land gríðarlega miklu. Þetta eru hagsmunir sem við eigum að standa vörð um og leggja ríka áherslu á í samningaviðræðum. Síðan skulum við sjá hvaða niðurstöðu við getum náð og taka afstöðu til hennar á eigin forsendum. Fyrir mér eru þessi stóru hagsmunamál því ekki ástæða til að hætta áður en við byrjum. Þau eru ástæða til að fara vel undirbúin að borðinu og kanna hvað hægt er að semja um. Sama á við um efnahagsmálin. Ég vil vita hvort við getum skapað meiri stöðugleika, fengið lægri vexti og betri kjör fyrir heimilin með inngöngu og upptöku á öðrum gjaldmiðli. Hvaða áhrif gæti evran haft á íslenskt efnahagslíf? Gæti meiri samkeppni lækkað verð á vörum og matarkörfunni? Gætu íslensk fyrirtæki orðið samkeppnishæfari og fengið fleiri tækifæri á stærri markaði? Gæti erlend fjárfesting aukist? Þetta skiptir landsbyggðirnar ekki síður máli. Háir vextir, kostnaðarsamar samgöngur og lítill heimamarkaður geta haft mikil áhrif á fólk og fyrirtæki um allt land. Ég veit ekki svörin við öllum þessum spurningum og það er einmitt ástæðan fyrir því að ég vil viðræður. Ég ber fulla virðingu fyrir því að fólk komist að ólíkum niðurstöðum í þessu máli. Sumir eru sannfærðir um að framtíð Íslands sé betur borgið utan Evrópusambandsins. Aðrir telja að tækifærin séu meiri innan þess. Sjálf er ég ekki tilbúin að taka lokaákvörðun fyrr en ég veit hvað okkur stendur raunverulega til boða. Ég vil að við göngum sjálfsörugg að borðinu, sem sterk og sjálfstæð þjóð, og reynum að ná besta mögulega samningi fyrir allt Ísland. Síðan fær þjóðin samninginn í hendurnar. Þá ræðum við kosti hans og galla. Þá metum við það sem við fáum á móti því sem við þurfum að gefa eftir og þá tökum við lokaákvörðunina. Kannski segi ég þá já. Kannski segi ég nei. En fyrst vil ég fá að sjá. Það er það sem mitt já þýðir. Höfundur er þingmaður Samfylkingarinnar í Norðausturkjördæmi.
Þegar stjórnvöld og stórfyrirtæki standa ekki við orð sín Jóhann Helgi Stefánsson,Jón Helgi Björnsson Skoðun
Skoðun Þegar stjórnvöld og stórfyrirtæki standa ekki við orð sín Jóhann Helgi Stefánsson,Jón Helgi Björnsson skrifar
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Þegar stjórnvöld og stórfyrirtæki standa ekki við orð sín Jóhann Helgi Stefánsson,Jón Helgi Björnsson Skoðun