Foreldrar eigi alls ekki að vera vinir barna sinna Dóra Júlía Agnarsdóttir skrifar 2. september 2026 10:51 Ársæll Arnarsson, prófessor við Menntavísindasvið Háskóla Íslands, ræddi við Ísland í dag. Skjáskot „Mín upplifun af foreldrum nú til dags er sú að þeir eru rosalega hræddir við að vera leiðinlegir. Ég man eftir þessum leiðinlegu foreldrum úr minni æsku sem voru bara góðir foreldrar sem settu mörk og voru að reyna að leiðbeina börnunum sínum,“ segir Ársæll Arnarsson, prófessor við Menntavísindasvið Háskóla Íslands. Ársæll hefur í gegnum tíðina unnið mikið með börnum og samhliða prófessorastarfinu heldur hann námskeið í uppeldisráðum og er sömuleiðis að skrifa bók. Hann kennir foreldrum meðal annars að vera leiðinlegir, sem hann segir gríðarlega mikilvægan part af uppeldishlutverkinu. „Leiðin að því að vera skemmtilegt foreldri er að vera tilbúið að vera leiðinlegt þegar það þarf á því að halda,“ segir Ársæll og bætir við að þegar hann var fyrst að verða foreldri hafi hann séð fyrir sér stanslaust valhopp og gleði. „Svo komst ég fljótlega að því að það orð sem ég notaði mest var nei og orðið sem ég notaði næstmest var ekki. Það voru ákveðin vonbrigði en ég held að þetta sé samt mjög lýsandi fyrir það sem ég er að reyna að segja. Þegar maður er að ala upp ung börn þarf að hjálpa þeim að finna rammann á því hvað má. Stundum gera þau hluti sem eru algjörlega óviðeigandi eins og að meiða yngri systkini. Þá þarf að senda skýr skilaboð sem þau skilja. Ég heyri oft um yngri foreldra sem reyna að útskýra rosa mikið djúpsálarlegar greiningar á því af hverju þú átt ekki að gera þetta en barnið skilur ekkert sem þú ert að segja, þetta verður bara eitthvað orðasalat fyrir því.“ Hann segir því einfaldar og skýrar skipanir þær mikilvægustu og að víkja ekki frá þeim grunnreglum sem barninu eru settar. Ársæll ræddi við Ísland í dag en viðtalið í heild sinni má sjá í spilaranum hér að neðan: Ársæll segir jafnframt að það sé einfaldlega lækkun í tign að vera vinur barnanna sinna. „Foreldrar sem eru vinir barna sinna eru fyrst og fremst að deila alltof miklu úr sínu lífi, öllum sínum raunum og veseni, og mér finnst það ekki við hæfi þegar maður er foreldri. Þá finnst mér þetta vera að slappast, tökin verða linari vegna þess að vinur er allt annað dæmi en foreldri. Það er stórkostlegt að vera foreldri.“ Ísland í dag Börn og uppeldi Háskólar Mest lesið „Bjóða upp á einhverja díla sem meika engan sens og undirbjóða allt“ Lífið Margot Robbie ekki lengur Margot Robbie Lífið Gugga í gúmmíbát handtekin á frumsýningu Bíó og sjónvarp Svín út um allt í fallegu einbýli Björns Braga Lífið Taka upp Netflix þætti í miðbænum og Tina Fey óvæntur gestur Lífið „Það voru margir með tár á hvarmi“ Lífið Léleg lokasena skemmir ágætt leikrit Menning Laug um að Jay-Z hefði nauðgað henni Lífið „Ég hef svo margar spurningar fyrir Georg Bjarnfreðarson!“ Lífið samstarf Hvað veistu um… kvikmyndahátíðir? Lífið Fleiri fréttir Segir stjórnendur Ungfrú Ísland hafa gert upp á milli keppenda Taka upp Netflix þætti í miðbænum og Tina Fey óvæntur gestur Laug um að Jay-Z hefði nauðgað henni „Bjóða upp á einhverja díla sem meika engan sens og undirbjóða allt“ „Það voru margir með tár á hvarmi“ Svín út um allt í fallegu einbýli Björns Braga Margot Robbie ekki lengur Margot Robbie Hvað veistu um… kvikmyndahátíðir? Kærasta Love Island stjörnunnar Davide í fangelsi Birgitta mætti sem fimleikakona, markmaður, leikmaður og þjálfari Taylor og Taylor nefndu barnið Taylor Þú trúir ekki hvað lögreglan gerði við sönnunargagnið Greiðir sér hálfan milljarð í arð Bandarísk sjónvarpsstjarna spókaði sig um í miðbænum „Rosalegt brot á mínu einkalífi“ Edda með tárin í augunum Fyrrverandi maður Clancy á von á barni Kynlífsstunur og sjálfsfróun á tískusýningu Veltir fyrir sér hvers vegna hún sé alltaf gröð í flugvél Arnaldur græddi 113 milljónir og Yrsa tuttugu Í kossaflensi á listasýningu Sneri vörn í sókn í vinaleysinu Misstu sig þegar sigurinn var í höfn Systkinin kítast: „Mættir alveg mæta meira upp í bústað og vinna“ Diljá Mist skikkuð í smá hvíld Cindy Crawford óhuggandi eftir andlátið „Mjög óraunveruleg og full af ást“ Hvað veistu um… Djúpavog? Gjörningur til heiðurs pabba sem féll fyrir eigin hendi Ein heitasta leikkona landsins á lausu Sjá meira
Ársæll hefur í gegnum tíðina unnið mikið með börnum og samhliða prófessorastarfinu heldur hann námskeið í uppeldisráðum og er sömuleiðis að skrifa bók. Hann kennir foreldrum meðal annars að vera leiðinlegir, sem hann segir gríðarlega mikilvægan part af uppeldishlutverkinu. „Leiðin að því að vera skemmtilegt foreldri er að vera tilbúið að vera leiðinlegt þegar það þarf á því að halda,“ segir Ársæll og bætir við að þegar hann var fyrst að verða foreldri hafi hann séð fyrir sér stanslaust valhopp og gleði. „Svo komst ég fljótlega að því að það orð sem ég notaði mest var nei og orðið sem ég notaði næstmest var ekki. Það voru ákveðin vonbrigði en ég held að þetta sé samt mjög lýsandi fyrir það sem ég er að reyna að segja. Þegar maður er að ala upp ung börn þarf að hjálpa þeim að finna rammann á því hvað má. Stundum gera þau hluti sem eru algjörlega óviðeigandi eins og að meiða yngri systkini. Þá þarf að senda skýr skilaboð sem þau skilja. Ég heyri oft um yngri foreldra sem reyna að útskýra rosa mikið djúpsálarlegar greiningar á því af hverju þú átt ekki að gera þetta en barnið skilur ekkert sem þú ert að segja, þetta verður bara eitthvað orðasalat fyrir því.“ Hann segir því einfaldar og skýrar skipanir þær mikilvægustu og að víkja ekki frá þeim grunnreglum sem barninu eru settar. Ársæll ræddi við Ísland í dag en viðtalið í heild sinni má sjá í spilaranum hér að neðan: Ársæll segir jafnframt að það sé einfaldlega lækkun í tign að vera vinur barnanna sinna. „Foreldrar sem eru vinir barna sinna eru fyrst og fremst að deila alltof miklu úr sínu lífi, öllum sínum raunum og veseni, og mér finnst það ekki við hæfi þegar maður er foreldri. Þá finnst mér þetta vera að slappast, tökin verða linari vegna þess að vinur er allt annað dæmi en foreldri. Það er stórkostlegt að vera foreldri.“
Ísland í dag Börn og uppeldi Háskólar Mest lesið „Bjóða upp á einhverja díla sem meika engan sens og undirbjóða allt“ Lífið Margot Robbie ekki lengur Margot Robbie Lífið Gugga í gúmmíbát handtekin á frumsýningu Bíó og sjónvarp Svín út um allt í fallegu einbýli Björns Braga Lífið Taka upp Netflix þætti í miðbænum og Tina Fey óvæntur gestur Lífið „Það voru margir með tár á hvarmi“ Lífið Léleg lokasena skemmir ágætt leikrit Menning Laug um að Jay-Z hefði nauðgað henni Lífið „Ég hef svo margar spurningar fyrir Georg Bjarnfreðarson!“ Lífið samstarf Hvað veistu um… kvikmyndahátíðir? Lífið Fleiri fréttir Segir stjórnendur Ungfrú Ísland hafa gert upp á milli keppenda Taka upp Netflix þætti í miðbænum og Tina Fey óvæntur gestur Laug um að Jay-Z hefði nauðgað henni „Bjóða upp á einhverja díla sem meika engan sens og undirbjóða allt“ „Það voru margir með tár á hvarmi“ Svín út um allt í fallegu einbýli Björns Braga Margot Robbie ekki lengur Margot Robbie Hvað veistu um… kvikmyndahátíðir? Kærasta Love Island stjörnunnar Davide í fangelsi Birgitta mætti sem fimleikakona, markmaður, leikmaður og þjálfari Taylor og Taylor nefndu barnið Taylor Þú trúir ekki hvað lögreglan gerði við sönnunargagnið Greiðir sér hálfan milljarð í arð Bandarísk sjónvarpsstjarna spókaði sig um í miðbænum „Rosalegt brot á mínu einkalífi“ Edda með tárin í augunum Fyrrverandi maður Clancy á von á barni Kynlífsstunur og sjálfsfróun á tískusýningu Veltir fyrir sér hvers vegna hún sé alltaf gröð í flugvél Arnaldur græddi 113 milljónir og Yrsa tuttugu Í kossaflensi á listasýningu Sneri vörn í sókn í vinaleysinu Misstu sig þegar sigurinn var í höfn Systkinin kítast: „Mættir alveg mæta meira upp í bústað og vinna“ Diljá Mist skikkuð í smá hvíld Cindy Crawford óhuggandi eftir andlátið „Mjög óraunveruleg og full af ást“ Hvað veistu um… Djúpavog? Gjörningur til heiðurs pabba sem féll fyrir eigin hendi Ein heitasta leikkona landsins á lausu Sjá meira