„Lofts­lags­málin eru efst á dag­skrá þegar kemur að því að verja fjár­magn“

Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfis- og auðlindaráðherra, segir það sinn vilja að verja það fjármagn sem eyrnamerkt er í loftslagsmál á næstu árum eins og hann mögulega getur þrátt fyrir aðhaldskröfu í ríkisfjármálum sem nær til allra ráðuneyta.

Þetta kom fram í óundirbúnum fyrirspurnatíma á Alþingi í dag þar sem Smári McCarthy, þingmaður Pírata, spurði ráðherrann út í það hvort hann hefði einhverja tryggingu fyrir því að árangri Íslands í loftslagsmálum yrði ekki teflt í tvísýnu með niðurskurði þar sem samdráttur í ríkisrekstrinum væri boðaður samhliða fyrirséðum samdrætti í hagkerfinu.

„Við vitum líka að ákveðin hefð er fyrir því að þegar skera þarf niður eru umhverfismál oft meðal þess sem mest er skorið niður. Það er kannski skiljanlegt að einhverju leyti þar sem loftslagsvá er illa áþreifanlegt og flókið vandamál og fólk vill kannski leggja meiri áherslu á að einbeita sér að því að viðhalda framlögum til velferðarmála og annað,“ sagði Smári.

Guðmundur svaraði því til að aðhaldskrafa væri á öll ráðuneyti og það hefði komið fram í fjármálaáætlun þegar hún var lögð fram í fyrsta sinn fyrr í vor. Hver og einn ráðherra þyrfti að takast á við þá aðhaldskröfu innan síns ráðuneytis.

„Sú leið sem ég hef ákveðið að fara er að reyna að verja loftslagsmálin eins og mögulegt er og auðvitað er það eitthvað sem er alltaf til skoðunar þegar aðhaldskrafa er uppi hvar á að láta hana koma niður,“ sagði umhverfisráðherra.

Hægt að taka til í rekstri ráðuneyta og stofnana

Hann benti á að ein leið sem hægt væri að fara væri að bæði stofnanir og ráðuneyti myndu taka til í rekstrinum hjá sér.

Óhjákvæmilega gæti þá komið til þess að draga þyrfti úr einhverjum verkefnum eða fresta þeim og væri það allt til skoðunar hjá öllum ráðuneytum þessa dagana.

„En ég get fullvissað háttvirtan þingmann um að loftslagsmálin eru efst á dagskrá þegar kemur að því að verja fjármagn og tryggja árangur eins og háttvirtur þingmaður nefndi áðan,“ sagði Guðmundur.

Í seinni spurningu sinni velti Smári því fyrir sér hvort ekki gætu komið upp einhver vandamál. Nefndi hann til dæmis að enginn árangursmælikvarði væri tengdur aðgerðum ríkisstjórnarinnar samkvæmt loftslagsáætlun.

„Ég hef kallað eftir því nokkrum sinnum að það verði gert og ég á von á því að það komi í uppfærðri áætlun. En í ljósi þess að við vitum ekki hversu árangursríkar þessar aðgerðir eru þá vitum við heldur ekki hversu vel þeim fjármunum er varið sem þó er ráðstafað. Að auki erum við með fjármálaáætlun sem er vissulega með aðhaldskröfu en aðhaldskrafan hlýtur að aukast þegar ný fjármálastefna tekur gildi. Hvernig spilast þetta allt saman?“ spurði Smári og bætti við að þótt hann vissi að ráðherrann hefði mikinn metnað þá yrði peningahliðin að ganga upp.

Guðmundur tók undir með Smára að vissulega gætu alltaf komið upp vandamál.

„En ég held að við eigum að einbeita okkur að því að nálgast þessi mál sem verkefni. Þetta er stór áskorun sem við þurfum að takast á við í sameiningu og við leysum þau vandamál sem koma upp. Hér er spurt: Hversu árangursríkar eru aðgerðirnar? Það er rétt að núna fer fram mat á því en ég vil benda á skýrslu Umhverfisstofnunar sem kom út í apríl eða maí sem bendir til þess að þrátt fyrir að ekki sé búið að taka tillit til nærri því allra aðgerða í skoðunum þeirra á aðgerðaáætluninni er samt að nást umtalsverður árangur árið 2030 miðað við það sem útreikningar þeirra sýna,“ sagði ráðherrann og ítrekaði svo í lok ræðu sinnar að vilji hans stæði til þess að verja loftslagsfjármagnið eins og hann mögulega gæti.