Minni hluti stjórnarmála lagður fram

Stjórnmál Hátt í sjötíu mál sem ráðherrar hugðust leggja fram á haustþingi ef marka má þingmálaskrá ríkisstjórnarinnar hafa enn ekki verið lögð fram á Alþingi en samkvæmt starfsáætlun Alþingis rennur frestur til að leggja fram mál á haustþingi út á morgun. Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra segir að nokkur mál verði afgreidd úr ríkis­stjórn í dag og að hún muni óska eftir framlagningarfundi á Alþingi áður en fresturinn rennur út.

Meðal boðaðra mála sem ekki hafa verið lögð fram eru frumvarp mennta- og menningarmálaráðherra um stuðning við einkarekna fjölmiðla sem áætlað var að leggja fram í september og frumvarp fjármálaráðherra um breytingar á erfðafjárskatti sem leggja átti fram í október.

Tvísýnt um styrki til fjölmiðla

Lengi hefur legið fyrir að fjölmiðlafrumvarpið hefur mælst misjafnlega fyrir, sérstaklega í þingflokki Sjálfstæðisflokksins. Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra, hefur nú kynnt ný frumvarpsdrög í þingflokkum stjórnarmeirihlutans þar sem lagt er til að styrkirnir verði lægri en fyrri drög gerðu ráð fyrir. Í frumvarpinu er gert ráð fyrir styrkjum fyrir rekstrarárið 2019 og í fjárlögum sem samþykkt voru síðastliðinn miðvikudag er gert ráð fyrir 400 milljónum til að styrkja einkarekna fjölmiðla á grundvelli boðaðra laga.

Frumvarpið hefur hins vegar ekki verið samþykkt í öllum þingflokkum meirihlutans og mjög óvíst hvort það verður lagt fram á þessu þingi. „Það er ekki búið að afgreiða þetta út úr þingflokknum,“ segir Bryndís Haraldsdóttir, þingkona Sjálfstæðisflokksins, og bætir við:

„Við ætlum að fá betri kynningu á því hvað nákvæmlega ráðherrann ætlar sér og fara betur yfir þetta. En eins og ég held að öllum sé ljóst þá eru mismunandi hugmyndir uppi um það hver er besta leiðin til að koma til móts við frjálsa fjölmiðla. Þannig að þetta er enn þá á umræðustigi hjá okkur. Ég held að allir séu sammála um að styrkja stöðu frjálsra fjölmiðla en spurningin er hver er besta leiðin og hvort það sé sú sem þarna liggur fyrir.“ Bryndís segist ekki geta svarað því hve langan tíma þingflokkurinn þurfi til að fara yfir málið. „En ég get sjálf ekki séð fyrir mér að það skipti öllu máli hvort slíkt frumvarp yrði samþykkt fyrir eða eftir jól.“

Erfðafjárskatturinn bíður

Heimildir Fréttablaðsins herma einnig að fyrirhugað frumvarp fjármálaráðherra um breytingar á fyrir­komulagi erfðafjárskatts mælist mjög misjafnlega fyrir í þingflokki Vinstri grænna.

Auk þessara mála á enn eftir að leggja fram frumvarp félagsmálaráðherra um heimild foreldra til að ákveða skipta búsetu barna, frumvarp sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra um endurskoðun búvörusamninga og frumvarp dómsmálaráðherra um endurupptökudómstól. Stór mál frá samgönguráðherra hafa heldur ekki enn verið lögð fram; þeirra á meðal samgönguáætlun 2020 til 2034 og frumvörp sem lúta að gjaldtöku í umferð og heimild til að fela einkaaðilum fjármögnun, framkvæmd og veghald á tilteknum hluta þjóðvega.

Bótamálið á lokastigi

Auk nýsamþykktra fjárlaga hafa aðeins þrjú stjórnarfrumvörp verið samþykkt á Alþingi það sem af er þessu haustþingi en þó nokkur fjöldi mála er til meðferðar í nefndum þingsins. Þeirra á meðal eru frumvarp til nýrra lyfjalaga, frumvarp til nýrra sviðslistalaga og nýrra laga um menntasjóð námsmanna; frumvörp um neyslurými, um lengingu fæðingarorlofs, um breytingar á lagaumgjörð um æruvernd, um vernd fyrir uppljóstrara, um þjóðarsjóð og um sameiningu Íbúðalánasjóðs og mannvirkja­stofnunar í nýja stofnun svo nokkur séu nefnd.

Nokkur mál eru lengra komin og bíða nú þriðju umræðu og loka­afgreiðslu. Þetta eru frumvörp um bætur vegna sýknudóms í Guðmundar- og Geirfinnsmálum, frumvarp til nýrra laga um skráningu einstaklinga, frumvarp um breytingar á barnabótum og frumvarp um lækkun á bankaskatti.

Steingrímur J. Sigfússon, forseti Alþingis, segist bjartsýnn á að unnt verði að ljúka þingstörfum annan föstudag eins og starfs­áætlun þingsins gerir ráð fyrir. Það sé mikið gleðiefni að tekist hafi að ljúka afgreiðslu fjárlaga svona tímanlega en það megi meðal annars þakka breytingum á samkomudegi þingsins fyrr að hausti og nýjum lögum um opinber fjármál.

Stjórnarliðar hafi slugsað í allt haust

„Við erum auðvitað búin að klára fjárlögin mjög tímanlega núna. En það er ekkert skrýtið við það vegna þess að innan við helmingur boðaðra stjórnarmála sem áttu að koma fram í september og október skilaði sér.

Núna á síðustu dögum hafa verið að koma inn risamál eins og menntasjóður námsmanna, fæðingarorlofsmálið, sameining Íbúðalánasjóðs og Mannvirkjastofnunar og úrvinnsla eigna- og skuldasafns Íbúðalánasjóðs. Síðan hafa þau látið glitta í fleiri mál eins og fjölmiðlafrumvarpið.

Með öðrum orðum eru þau búin að slugsa í allt haust og geta bara einfaldlega ekki krafist þess að þessi mál klárist án mikillar umræðu hér í þinginu. Þannig að ég reikna nú ekkert með að við förum neitt sérstaklega tímanlega heim í jólafrí og engin ástæða til. Ef fjaðrirnar fara nú að reytast af stjórnarmeirihlutanum í meiri mæli en orðið hefur í þessari viku, þá fer nú að þyngjast undir fæti.

Þinginu haldið gangandi með þingmannamálum

Þarna eru auðvitað dagsetningarmál að koma fram rosalega seint eins og fæðingarorlofið til dæmis. Þetta er mjög skrýtið, hér er búið að vera lítið að gera og eiginlega engin ríkisstjórnarmál að koma inn. Búið að setja fullt af þingmannamálum á dagskrá sem er spurning hvort afgreiðist út úr nefndunum. En við erum búin að vera að halda þinginu gangandi með þingmannamálum af því að ríkisstjórnarmálin eru að koma svo seint fram.

Þetta gerist of oft að málin eru að koma mjög seint fram og þá kemur þrýstingur á okkur að afgreiða hlutina fljótt. Það gerir það að verkum að mistök eru gerð og út úr þessu kemur allt of oft óvönduð lagasetning. Það er það sem ég hef mestar áhyggjur af. Þetta eru svo slæm vinnubrögð.

Þetta eru auðvitað ólíkir flokkar í ríkisstjórninni og það er að koma meira og meira í ljós hvað þeir í raun og veru ganga ekki í takt.

Vorum hæg í gang

Það er alveg ljóst að þingmálaskrá ríkisstjórnarinnar var metnaðarfull og við vorum hæg í gang. Ég er búin að skoða þingmálaskrár aftur í tímann og mér sýnist besti árangurinn hafa verið í fyrra. Við erum ekki að ná því meti núna þótt við höfum tekið verulegan kipp núna síðustu daga. Stór hluti mála er kominn í ferli á Alþingi og starfið í nefndum gengur vel.

Hlutfallslega flest mál frá Flokki fólksins

Þingmenn hafa sjálfir lagt fram 177 mál það sem af er þessu haustþingi. Flokkur fólksins á langflest þeirra miðað við höfðatölu en þingmenn flokksins sem eru tveir hafa lagt fram 19 þingmál. Enginn þingflokkur hefur lagt fram fleiri mál en Píratar sem lagt hafa fram 17 frumvörp og 11 þingsályktunartillögur, samtals 28 mál. Það eru 4,7 mál á hvern þingmann flokksins. Þingflokkur Viðreisnar leggur að sama skapi fram mörg mál en fjórir þingmenn flokksins hafa lagt fram samtals 18 mál.