Ráðherra harmar það sem gerðist en getur ekki látið fyrirsagnir stjórna verkefnum dagsins

Heilbrigðisráðherra harmar nýlegt andlát krabbameinsveiks manns sem sendur var heim af bráðamóttöku Landspítalans vegna álags á deildinni. Hlutverk ráðherra sé að byggja upp til lengri framtíðar en ekki haga seglum eftir fyrirsögnum fjölmiðlanna hverju sinni.

Kafnaði eftir að hafa verið sendur heim

Páll Heimir Pálsson greindir með krabbamein í lungum í sumar. Eftir lyfja- og geislameðferð sem gekk vel í fyrstu veiktist Páll í stuttri ferð til Bretlands.

Páll hafi því verið skoðaður á bráðamóttöku og lagður inn í stuttan tíma, þar til hann hélt heim um nóttina. Veikindi Páls hafi síðan ágerst, en daginn eftir hafi hann verið kominn með um 40 stiga hita. Því hafi verið farið með Pál aftur upp á bráðamóttöku, þar sem hann dvaldi í tvær nætur.

„Þá kemur læknir sem metur það þannig að hann sé orðinn hress, hann þurfi ekki lengur súrefni og við megum bara fara heim,“ sagði Bryndís í samtali við Ríkisútvarpið í gær.

Heimferðin hafi reynst Páli mjög erfið, þar sem hann hafi enn verið mjög veikur. Hann var síðan rúmliggjandi í tvo daga, og vart náð andanum.

„En síðan á sunnudagsmorguninn deyr hann. Hann bara kafnar í höndunum á mér,“ sagði Bryndís í viðtalinu.

Segir stöðuna á bráðamóttöku ómögulega

Fregnirnar koma í framhaldi af hjálparkalli yfirmanna og yfirlækna á Landspítalanum vegna alvarlegrar stöðu á bráðamóttöku spítalans.

Már Kristjánsson, yfirlæknir smitsjúkdómalækninga á Landspítalanum gagnrýnir ástandið á bráðamóttöku spítalans harðlega í grein í nýjasta tölublaði Læknablaðsins.

Hann segir stöðuna ómögulega og þróist sókn sjúklinga þangað líkt og síðustu þrjú ár geti bráðamóttakan ekki tekið við öllum þeim sem þangað koma í vor, þegar inflúensan stendur sem hæst. Hann segir að deildin sé þegar yfirfull og gæti ekki með góðu móti tekið á móti sjúklingum til dæmi komi upp hópslys.

Framkvæmdastjóri meðferðarsviðs Landspítalans segir að ítrekað hafi verið bent á alvarlega stöðu bráðadeildar. Nauðsynlegt sé að hraða uppbyggingu hjúkrunarheimila og heimaþjónustu. Níu alvarleg atvik voru skráð á spítalanum á síðasta ári. Athygli vekur að dauðsfall Páls Heimis er ekki á meðal atvikanna alvarlegu.

Viðvarandi staða á bráðamóttöku

„Ég vil lýsa því yfir að ég harma það sem þarna gerðist,“ segir Svandís Svavarsdóttir um fyrrnefnd mál Páls Heimis. Hún hafi þó ekki haft ráðrúm til að kynna sér málið á nokkurn hátt og telji ekki rétt að tjá sig frekar um málið.

Staðan á bráðamóttökunni sé auðvitað alvarleg og því miður viðvarandi að mati ráðherra.

„Við sjáum í raun og veru mjög svipaðar ábendingar fyrir ári og enn þar á undan fyrir ári. Í fyrra óskuðum við eftir úttekt frá embætti landlæknis um stöðuna og fengum þá frá embættinu töluvert margar ábendingar um það sem betur mætti fara,“ segir Svandís. Bæði Landspítalinn og heilbrigðisyfirvöld hafi fengið ábendingar um ýmislegt sem gera mætti til að hafa jákvæð áhrif á þróunina.

„Við höfum sett fjöldamörg verkefni í gang til að bæta stöðuna. Því miður er þetta þannig verkefni að það verður ekki líst á einni nóttu. Ef hún væri til væri búið að grípa til hennar.“

Fjölgun hjúkrunarrýma slái á vandann

Svandís rifjar upp fjölgun hjúkrunarrýma á síðasta ári. Fjörutíu rými á Seltjarnarnesi og tugi rými í Hafnarfirði sem hún lýsir sem stórsókn. Á þessu ári bætist við 99 rými á Sléttuvegi.

„Allt þetta telur fyrir útskriftarvandann svokallaða. Við höfum sett umtalsvert aukið fé í heimahjúkrun sem skiptir líka miklu máli. Við höfum líka styrkt heilsugæsluna til að styrkja það sem er heilsueflandi móttökur. Við höfum verið að fjölga dagdvalarrýmum. Þannig að við erum með mjög mörg verkefni í gangi sem eru til þess fallin að styðja við starfsemina.“

Það sé ekki rétt að einhver hagræðingarkrafa sé á Landspítalann.

„Landspítalinn hefur fengið aukið fjármagn frá ári til árs allt þetta kjörtímabil. Umfram það sem liggur í mannfjölguninni og verðlagsuppfærslum. Það sem verið er að gefa Landspítalanum núna er til að bregðast við hallarekstri. Það myndi hver einasta heilbrigðisstofnun ef út í það er farið þurfa að gera ef það stefndi í hallarekstur. Spítalinn er að fá 4,8% aukningu umfram verðlag í fjárlögum þessa árs.“

Framlag til heilbrigðismála sem hlutfall af landsframleiðslu er minna hér á landi en á Norðurlöndunum. Ráðherra segir ljóst að Ísland vilji komast lengra en um sé að ræða mjög stórt og samsett verkefni.

„Ef við erum að tala um fjármögnun heilbrigðisþjónustunnar í heild þá höfum við komið þannig út í samanburði að við höfum verið að auka umtalsvert frá ári til árs. Til dæmis í tíð þessarar ríkisstjórnar hefur framlagið til heilsugæslunnar aukist um 19,5 prósent á föstu verðlagi frá 2017 til 2020. Sjúkrahússþjónustan hefur veirð að bæta við sig í kringum 10%. Þannig að við erum að tala um umtalsverða aukningu inn í heilbrigðisþjónustuna. En það er alveg ljóst að betur má ef duga skal. Við þurfum, ef við ætlum að standa jafnfætis þessum ríkjum sem við viljum bera okkur smaan við á Norðurlöndunum, þá þurfum við að gera betur í þessu.“

Sjúklingar borgi of mikið

Svandís segir að draga þurfi úr greiðsluþátttöku sjúklinga sem borgi of mikið hér á landi.

„Við höfum verið að fella niður komugjöld í heilsugæsluna fyrir aldraðra og öryrkja, gerðum það um þar síðustu áramót. Erum að lækka þessi gjöld um þessi áramót. Við viljum lækka líka kostnað fyrir lyf og ýmislegt annað sem er í farvatninu varðandi þau mál. Þannig að á öllum vígstöðvum erum við að bæta heilbrigðisþjónustuna, draga úr kostnaði fyrir almenning og styðja við heilbrigðiskerfið.“

Aðspurð um slys sem gætu orðið vegna aðstæðna á spítalanum hverju sinni segir ráðherra verkefni sitt að horfa á heildarmyndina.

„Þess vegna verð ég að gæta þess að fyrirsagnir dagsins séu ekki það sem ræður verkefnum dagsins hjá mér. Ég þarf að horfa til lengri framtíðar, horfa á stóru verkefnin, það er það sem stjórnvöld eiga að gera, móta stefnu - byggja upp til lengri framtíðar. Við erum með fjöldamörg stór verkefni í gangi til að bæta heildaraðstöðuna.“

Það breyti því ekki að það komi upp aðstæður á tilteknum deildum.

„Núna er það á bráðamóttökunni. Það getur verið annars staðar í næstu viku og enn annars staðar eftir mánuð eða sex mánuði. Mitt verkefni er að freista þess að halda heildarsýninni, halda utan um heildarhagsmuni og láta ekki fyrirsagnir dagsins rugla þann fókus. En taka samt fullt tillit til þeirra áhyggja sem koma frá þeim sem vinna verkin.“