Ofsóttir Úígúrar sagðir í nauðungarvinnu fyrir vestræn vörumerki

Kínversk stjórnvöld hafa neytt þúsundir Úígúra til að vinna í verksmiðjum sem framleiða vörur fyrir nokkur af stærstu vörumerkjum heims. Um milljón Úígúra hefur verið hneppt í fangabúðir og er nauðungarvinnan sögð annar liður í tilraunum stjórnvalda til þess að „endurmennta“ þá.

Úígúrar eru þjóðarbrot í norðvestanverðu Kína sem stjórnvöld hafa markvisst ofsótt vegna múslimatrúar þeirra. Fregnir hafa borist af risavöxnum fangabúðum í Xinjiang þar sem um milljón þeirra hefur verið send. Yfirvöld halda því fram að tilgangur búðanna sé að berjast gegn ofbeldisfullu trúarofstæki en vísbendingar eru um að fólk hafi verið sent í búðirnar fyrir það eitt að iðka trú sína.

Í skýrslu áströlsku hugveitunnar ASPI kemur fram að um 80.000 Úígúrar hafi verið sendir frá Xinjiang-héraði, þar sem um 40% íbúa eru Úígúrar, í verksmiðjur um allt Kína á milli 2017 og 2019, sumir þeirra beint út fangabúðunum. Verksmiðjurnar framleiða meðal annars vörur fyrir 83 vestræn fyrirtæki eins og Nike, Apple og Dell, að því er segir í frétt breska ríkisútvarpsins BBC.

Nær ómögulegt er fyrir Úígúra að neita að vinna eða losna undan vistinni þar sem þeir eiga yfir höfði sér að vera hnepptir í hald, að sögn skýrsluhöfunda. ASPI telur ráðstöfnunina næsta áfanga í áframhaldandi kúgun kínverska stjórnvalda á Úígúrum.

Í verksmiðjunum eru Úígúrar látnir hafast við í svefnsölum þar sem fólk er skilið að á grundvelli kynþáttar. Þeir eru skyldaðir til að taka námskeið í mandarín í gangast undir annars „hugmyndafræðilega þjálfun“ utan vinnutíma. Þá er þeim bannað að iðka trú sína og stanslaust eftirlit er haft með þeim.

ASPI telur að mögulegt sé að bæði erlendu og kínversku fyrirtækin séu ekki meðvituð um mannréttindabrotin á Úígúrum en krefst þess að þau rannsaki aðstæður í verksmiðjunum. Nike sagði Washington Post að verksmiðjum sem fyrirtækið verslar við sé algerlega bannað að nýta sér fanga eða aðra sem eru neyddir til vinnu.