Aftur mis­tókst Sante að fá nafni Frí­hafnarinnar breytt

Þetta er niðurstaða Neytendastofu sem tók málið fyrir í annað sinn eftir að áfrýjunarnefnd neytendamála felldi úr gildi eldri samhljóða úrskurð stofnunarinnar.

Málið hófst með kvörtun Sante ehf., víninnflytjanda og vínsöluaðila, og ST ehf., sem flytur inn tóbak og selur á netinu. Árið 2021 fóru fyrirtækin fyrst fram á að Neytendastofa myndi stöðva notkun Fríhafnarinnar á heitunum Fríhöfn og Duty Free í ljósi þess að félagið hafi greitt hundruð milljóna ár hvert í áfengis- og tóbaksgjöld, sem það hafi innheimt í gegnum vöruverð í verslunum sínum. 

Með þessu hafi Fríhöfnin blekkt neytendur með nafngiftinni og væri ekki verslun með tollfrjálsan eða duty free varning. Neytendastofa hafnaði þessari kröfu, meðal annars á grundvelli þess að notkunin á orðinu fríhöfn samræmist skilgreiningu í íslenskum orðabókum og að áfengis- og tóbaksgjald sé ekki tollur samkvæmt skilgreiningu Skattsins. Taldi Neytendastofa því ekki ástæðu til að aðhafast í málinu.

Taldi Neytendastofu ekki hafa kannað málið nógu vel

Sante og ST vísuðu málinu til áfrýjunarnefndar neytendamála sem felldi ákvörðunina úr gildi og beindi því til Neytendastofu að taka málið aftur til meðferðar.

Byggði niðurstaða áfrýjunarnefndarinnar á því að málið hafi ekki verið nægjanlega upplýst áður en ákvörðun var tekin í því að því er varði upplýsingagjöf til neytenda um opinberar álögur á vörur úr verslunum fyrirtækisins um það að hvaða leyti opinberar álögur vegna sölu á vörum úr verslunum fyrirtækisins væru frábrugðnar því sem gilti almennt um verslun innanlands.

Skýrara en áður að gjöld séu lögð við vöruverð í komuverslun

Í nýrri ákvörðun Neytendastofu sem birt er á vef stofnunarinnar segir að neytendur séu upplýstir um áfengis- og tóbaksgjald á vefsíðu Fríhafnarinnar og þá hafi uppsetningu á vefsíðu hennar verið breytt til að endurspegla að hluti áfengis- og tóbaksgjalds sé lagt við vöruverð í komuverslun félagsins.

Einnig lítur Neytendastofa ekki svo á að í staðhæfingum um að verslanir Fríhafnarinnar séu duty free og fríhöfn felist að engar opinberar álögur séu lagðar á sölustarfsemi Fríhafnarinnar enda ljóst að orðið fríhöfn eitt og sér sé ekki svo skilyrðislaus staðhæfing. Ekki sé að finna í lögum eða reglugerðum ríkari skyldur á Fríhöfnina til þess að upplýsa um álögur eða gjöld umfram aðrar verslanir.

Neytendur telji ekki að vörurnar beri engar álögur eða gjöld

Neytendastofa segir sömuleiðis að ekki sé lagaskylda til að gera grein fyrir opinberum gjöldum samhliða söluverði að öðru leyti en því að skylt sé að gefa upp endanlegt verð sem inniheldur öll opinber gjöld. Þá sé áfengis- og tóbaksgjald líkt og fyrr segir ekki tollur og þar með séu verslanir Fríhafnarinnar tollfrjálsar í skilningi þess orðs. Að endingu er það álit Neytendastofu að hinn almenni neytandi leggi þann skilning í orðin duty free og fríhöfn að í þannig verslunum sé vöruverð almennt lægra en gengur og gerist en séu ekki endilega óháðar öllum álögum eða gjöldum.

Var það því aftur mat Neytendastofu að ekki væri tilefni til aðgerða af hálfu stofnunarinnar í málinu.