ADHD og núvitund: Hvernig ástundun núvitundar getur hjálpað til við að stjórna ADHD einkennum Steindór Þórarinsson skrifar 20. nóvember 2023 07:30 Að lifa með ADHD getur verið áskorun og getur oft verið yfirþyrmandi að stjórna einkennum þess. En vissir þú að það að æfa núvitund getur verið áhrifaríkt tæki til að stjórna ADHD einkennum? Sem einstaklingur sem hefur persónulega glímt við ADHD, veit ég af eigin raun hversu erfitt það getur verið að halda einbeitingu og vera til staðar í augnablikinu. Hins vegar, með því að innleiða núvitundartækni í daglegu lífi mínu, hef ég getað stjórnað einkennum mínum á skilvirkari hátt og lifað afkastameira og innihaldsríkara lífi. Það teket ekkert alltaf en með tímanum þá verður maður betri og nær betri tökum, en alltaf að muna að þetta snýst ekki um fullkomnun heldur framfarir. Ein af meginreglum núvitundar er að vera fullkomlega til staðar í augnablikinu, án þess að dæma. Þetta þýðir að gera sitt besta að sýna hugsunum, tilfinningum og líkamlegum tilfinningum þínum athygli í augnablikinu og samþykkja þær án þess að dæma. Með því að iðka núvitund geta einstaklingar með ADHD lært að vera meðvitaðri um hugsanir sínar og tilfinningar og öðlast meiri stjórn á hvötum sínum og truflunum. Fyrir mig hefur núvitund verið sérstaklega gagnleg við að stjórna hvatvísi minni. Áður fyrr lenti ég oft í því að bregðast hvatlega við aðstæðum án þess að hugsa hlutina til enda. En með því að æfa núvitund hef ég getað hægt á mér og tekið smá stund til að íhuga gjörðir mínar áður en ég bregðist við. Þetta hefur hjálpað mér að taka yfirvegaðari og betri ákvarðanir og hefur bætt samskipti mín við aðra. Núvitund getur einnig verið gagnleg við að stjórna ofvirkni og eirðarleysi. Með því að einbeita þér að andardrættinum þínum eða ákveðnum hlut geturðu lært að jarðtengja þig á líðandi stundu og draga úr eirðarleysistilfinningu. Þetta getur verið sérstaklega gagnlegt fyrir einstaklinga með ADHD sem eiga í erfiðleikum með að sitja kyrr eða eiga erfitt með að slaka á. Að fella núvitund inn í daglega rútínu getur verið eins einfalt og að draga djúpt andann áður en þú byrjar á verkefni, að taka nokkrar mínútur á hverjum degi til að hugleiða eða æfa jóga. Með tímanum gætirðu komist að því að þú sért betur fær um að stjórna einkennum þínum og lifa einbeittara, afkastameira og innihaldsríkara lífi en þig hefur órað fyrir. Núvitund er öflugt tæki til að stjórna ADHD einkennum. Með því að iðka núvitund og vera fullkomlega til staðar í augnablikinu geta einstaklingar með ADHD náð meiri stjórn á hugsunum sínum og tilfinningum og bætt lífsgæði sín í heild. Prófaðu það - þú gætir verið hissa á hversu mikill munur það getur skipt! Hvað er núvitund? Núvitund er sú æfing að veita augnablikinu athygli með hreinskilni, forvitni og án þess að dæma. Það felur í sér að vera meðvitaður um hugsanir þínar, tilfinningar og líkamlegar tilfinningar án þess að festast í þeim. Núvitund er hægt að stunda með ýmsum aðferðum eins og hugleiðslu, jóga eða einfaldlega að hafa í huga öndun þína. Hvernig núvitund hjálpar til við að stjórna ADHD einkennum Rannsóknir benda til þess að núvitund geti hjálpað til við að bæta athygli, draga úr hvatvísi og minnka tilfinningalega viðbrögð hjá einstaklingum með ADHD. Hér eru nokkrar leiðir sem núvitund getur hjálpað til við að stjórna ADHD einkennum: Aukin athygli: Að iðka núvitund getur hjálpað til við að bæta athygli með því að styrkja framheilann sem ber ábyrgð á athyglisstýringu. Með því að þjálfa heilann til að einbeita sér að líðandi stundu geta einstaklingar með ADHD bætt hæfni sína til að einbeita sér og viðhalda athygli. Minni hvatvísi: Núvitund getur einnig hjálpað til við að draga úr hvatvísi með því að auka sjálfsvitund og sjálfstjórn. Með því að verða meðvitaðri um hugsanir sínar og tilfinningar geta einstaklingar með ADHD lært að staldra við og bregðast hugsi við í stað þess að bregðast hvatlega við. Betri tilfinningaleg stjórn: Einstaklingar með ADHD glíma oft við tilfinningalega stjórnun og núvitund getur verið gagnlegt tæki til að stjórna miklum tilfinningum. Með því að iðka núvitund geta einstaklingar lært að fylgjast með tilfinningum sínum án þess að dæma, og bregðast við þeim á uppbyggilegri hátt. Hvernig á að fella núvitund inn í líf þitt Ef þú ert með ADHD og hefur áhuga á að innleiða núvitund í líf þitt, eru hér nokkur ráð til að byrja: Byrjaðu smátt: Byrjaðu á stuttum núvitundaræfingum, eins og að anda djúpt að þér eða einblína á eina tilfinningu eins og tilfinninguna fyrir fótum þínum á jörðinni. Settu reglubundna æfingu: Samræmi er lykilatriði með núvitund. Stilltu venjulegan æfingatíma á hverjum degi, jafnvel þó það sé aðeins nokkrar mínútur. Notaðu hugleiðslur með leiðsögn: Hugleiðslur með leiðsögn geta verið gagnlegar fyrir byrjendur sem geta fundið það erfitt að sitja kyrr og einbeita sér að andardrættinum. Ástundaðu sjálfssamkennd: Mundu að núvitund er æfing og það er eðlilegt að verða annars hugar eða hafa kappaksturshugsanir. Vertu góður við sjálfan þig og reyndu að dæma þig ekki fyrir að vera ekki "fullkomin" í núvitund. Höfundur er markþjálfanemi og rithöfundur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein ADHD Mest lesið Það sem Ísland mun berjast fyrir í samningaviðræðum við ESB Þórður Snær Júlíusson Skoðun Auðvaldinu best borgið í Brussel - ekki þjóðinni Ögmundur Jónasson Skoðun Er hið gamla alltaf gott? Ebba Margrèt Magnúsdóttir Skoðun Halldór 01.08.2026 Halldór Þegar líðan stúlkna verður aukaatriði Lilja Benatov Hjartar Skoðun „Nei“ er ekki lok málsins, - það er frestun þess Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun RKV- eða ESB-ranglætið? Benedikt V Warén Skoðun Af hverju er svona erfitt að vera heiðarlegur við sjálfan sig? Sigurður Árni Reynisson Skoðun Evra eða króna? Grímur Grímsson Skoðun Hvernig varð gervigreindin til og hvernig virkar hún? Karl Thoroddsen Skoðun Skoðun Skoðun Brestur í manngæsku - ESB og flóttafólk Ari Orrason skrifar Skoðun Þegar líðan stúlkna verður aukaatriði Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Evra eða króna? Grímur Grímsson skrifar Skoðun Auðvaldinu best borgið í Brussel - ekki þjóðinni Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Er hið gamla alltaf gott? Ebba Margrèt Magnúsdóttir skrifar Skoðun RKV- eða ESB-ranglætið? Benedikt V Warén skrifar Skoðun „Nei“ er ekki lok málsins, - það er frestun þess Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Hvernig varð gervigreindin til og hvernig virkar hún? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Af hverju er svona erfitt að vera heiðarlegur við sjálfan sig? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Það sem Ísland mun berjast fyrir í samningaviðræðum við ESB Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Hvar eru góðu mennirnir? Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Slagorð í stað gagna: Grein Snorra Mássonar um ESB-aðild Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Stór orð, lítil rök og ekkert dæmi um ranga tölu – Svar til Konráðs S. Guðjónssonar Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Hættulegasti tími ársins í umferðinni Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Að neita að leita Kristrún Ágústsdóttir skrifar Skoðun ESB umræðan og gervigreindin Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Vinnslustöðin rýrir afkomu sjómanna og landverkafólks – en til hvers? Gunnar Sigurðsson skrifar Skoðun Hver ber raunverulega ábyrgð á minkaslysinu? Anahita Sahar Babaei skrifar Skoðun Spænska knattspyrnuliðið sem héraðsmetafór fyrir Spán Jordi Oriola Folch skrifar Skoðun Gæði bygginga ráðast ekki ef reglugerðum einum saman Bergþóra Góa Kvaran skrifar Skoðun Ég hélt að þetta væri bara lítið hrúður Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Af hverju já? Reynir Böðvarsson skrifar Skoðun Ef lausnirnar eru til, af hverju eru þær ekki notaðar? Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Óreiða á samviskunni Páll Rafnar Þorsteinsson skrifar Skoðun Fullveldi fyrir hvern? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Viðræðurnar snúast um aðlögun Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Kristrún skýrði loksins hvað verður kosið um Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Ég þekki ekki lengur minn gamla Sjálfstæðisflokk Dagur Jónsson skrifar Skoðun Leggjum þá Náttúruverndarstofnun niður Svanur Guðmundsson skrifar Skoðun Meðferð ríkisvaldsins á máli lífslokalæknisins Eva Hauksdóttir skrifar Sjá meira
Að lifa með ADHD getur verið áskorun og getur oft verið yfirþyrmandi að stjórna einkennum þess. En vissir þú að það að æfa núvitund getur verið áhrifaríkt tæki til að stjórna ADHD einkennum? Sem einstaklingur sem hefur persónulega glímt við ADHD, veit ég af eigin raun hversu erfitt það getur verið að halda einbeitingu og vera til staðar í augnablikinu. Hins vegar, með því að innleiða núvitundartækni í daglegu lífi mínu, hef ég getað stjórnað einkennum mínum á skilvirkari hátt og lifað afkastameira og innihaldsríkara lífi. Það teket ekkert alltaf en með tímanum þá verður maður betri og nær betri tökum, en alltaf að muna að þetta snýst ekki um fullkomnun heldur framfarir. Ein af meginreglum núvitundar er að vera fullkomlega til staðar í augnablikinu, án þess að dæma. Þetta þýðir að gera sitt besta að sýna hugsunum, tilfinningum og líkamlegum tilfinningum þínum athygli í augnablikinu og samþykkja þær án þess að dæma. Með því að iðka núvitund geta einstaklingar með ADHD lært að vera meðvitaðri um hugsanir sínar og tilfinningar og öðlast meiri stjórn á hvötum sínum og truflunum. Fyrir mig hefur núvitund verið sérstaklega gagnleg við að stjórna hvatvísi minni. Áður fyrr lenti ég oft í því að bregðast hvatlega við aðstæðum án þess að hugsa hlutina til enda. En með því að æfa núvitund hef ég getað hægt á mér og tekið smá stund til að íhuga gjörðir mínar áður en ég bregðist við. Þetta hefur hjálpað mér að taka yfirvegaðari og betri ákvarðanir og hefur bætt samskipti mín við aðra. Núvitund getur einnig verið gagnleg við að stjórna ofvirkni og eirðarleysi. Með því að einbeita þér að andardrættinum þínum eða ákveðnum hlut geturðu lært að jarðtengja þig á líðandi stundu og draga úr eirðarleysistilfinningu. Þetta getur verið sérstaklega gagnlegt fyrir einstaklinga með ADHD sem eiga í erfiðleikum með að sitja kyrr eða eiga erfitt með að slaka á. Að fella núvitund inn í daglega rútínu getur verið eins einfalt og að draga djúpt andann áður en þú byrjar á verkefni, að taka nokkrar mínútur á hverjum degi til að hugleiða eða æfa jóga. Með tímanum gætirðu komist að því að þú sért betur fær um að stjórna einkennum þínum og lifa einbeittara, afkastameira og innihaldsríkara lífi en þig hefur órað fyrir. Núvitund er öflugt tæki til að stjórna ADHD einkennum. Með því að iðka núvitund og vera fullkomlega til staðar í augnablikinu geta einstaklingar með ADHD náð meiri stjórn á hugsunum sínum og tilfinningum og bætt lífsgæði sín í heild. Prófaðu það - þú gætir verið hissa á hversu mikill munur það getur skipt! Hvað er núvitund? Núvitund er sú æfing að veita augnablikinu athygli með hreinskilni, forvitni og án þess að dæma. Það felur í sér að vera meðvitaður um hugsanir þínar, tilfinningar og líkamlegar tilfinningar án þess að festast í þeim. Núvitund er hægt að stunda með ýmsum aðferðum eins og hugleiðslu, jóga eða einfaldlega að hafa í huga öndun þína. Hvernig núvitund hjálpar til við að stjórna ADHD einkennum Rannsóknir benda til þess að núvitund geti hjálpað til við að bæta athygli, draga úr hvatvísi og minnka tilfinningalega viðbrögð hjá einstaklingum með ADHD. Hér eru nokkrar leiðir sem núvitund getur hjálpað til við að stjórna ADHD einkennum: Aukin athygli: Að iðka núvitund getur hjálpað til við að bæta athygli með því að styrkja framheilann sem ber ábyrgð á athyglisstýringu. Með því að þjálfa heilann til að einbeita sér að líðandi stundu geta einstaklingar með ADHD bætt hæfni sína til að einbeita sér og viðhalda athygli. Minni hvatvísi: Núvitund getur einnig hjálpað til við að draga úr hvatvísi með því að auka sjálfsvitund og sjálfstjórn. Með því að verða meðvitaðri um hugsanir sínar og tilfinningar geta einstaklingar með ADHD lært að staldra við og bregðast hugsi við í stað þess að bregðast hvatlega við. Betri tilfinningaleg stjórn: Einstaklingar með ADHD glíma oft við tilfinningalega stjórnun og núvitund getur verið gagnlegt tæki til að stjórna miklum tilfinningum. Með því að iðka núvitund geta einstaklingar lært að fylgjast með tilfinningum sínum án þess að dæma, og bregðast við þeim á uppbyggilegri hátt. Hvernig á að fella núvitund inn í líf þitt Ef þú ert með ADHD og hefur áhuga á að innleiða núvitund í líf þitt, eru hér nokkur ráð til að byrja: Byrjaðu smátt: Byrjaðu á stuttum núvitundaræfingum, eins og að anda djúpt að þér eða einblína á eina tilfinningu eins og tilfinninguna fyrir fótum þínum á jörðinni. Settu reglubundna æfingu: Samræmi er lykilatriði með núvitund. Stilltu venjulegan æfingatíma á hverjum degi, jafnvel þó það sé aðeins nokkrar mínútur. Notaðu hugleiðslur með leiðsögn: Hugleiðslur með leiðsögn geta verið gagnlegar fyrir byrjendur sem geta fundið það erfitt að sitja kyrr og einbeita sér að andardrættinum. Ástundaðu sjálfssamkennd: Mundu að núvitund er æfing og það er eðlilegt að verða annars hugar eða hafa kappaksturshugsanir. Vertu góður við sjálfan þig og reyndu að dæma þig ekki fyrir að vera ekki "fullkomin" í núvitund. Höfundur er markþjálfanemi og rithöfundur.
Skoðun Af hverju er svona erfitt að vera heiðarlegur við sjálfan sig? Sigurður Árni Reynisson skrifar
Skoðun Stór orð, lítil rök og ekkert dæmi um ranga tölu – Svar til Konráðs S. Guðjónssonar Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Vinnslustöðin rýrir afkomu sjómanna og landverkafólks – en til hvers? Gunnar Sigurðsson skrifar