Hulunni svipt af vaxtaviðmiðinu

Í tilkynningu á vef Seðlabankans segir að bankinn hafi um nokkurt skeið haft til skoðunar að reikna og birta vexti byggða á ávöxtunarkröfu ríkisskuldabréfa. Á grundvelli þeirrar vinnu hafi Seðlabankinn ákveðið að hefja birtingu á föstum lánstímavöxtum frá og með deginum í dag. Seðlabankinn muni framvegis birta vextina alla viðskiptadaga fyrir klukkan 11:00.

Ríkisstjórnin tilkynnti á dögunum að hún hyggðist eyða óvissunni sem komin er upp á lánamarkaði í kjölfar dóms Hæstaréttar í Vaxtamálinu svokallaða. Það yrði gert með samráði við Seðlabanka Íslands um að hefja eins fljótt og auðið er birtingu vaxtaviðmiðs, sem gæti legið til grundvallar verðtryggðum lánum. Það hefur nú verið kynnt til sögunnar.

Tvenns konar vextir

Í tilkynningu Seðlabankans segir að fastir lánstímavextir sýni reiknaða vexti verðtryggðra og óverðtryggðra íslenskra ríkisskuldabréfa miðað við fastan lánstíma til þriggja, fimm og tíu ára. Tvenns konar fastir lánstímavextir verði birtir á ársgrundvelli. Þeir séu eftirfarandi:

• Par-vextir sem sýna á hverjum degi hvaða vexti og ávöxtunarkröfu ný vaxtagreiðslubréf ríkissjóðs til 3, 5 og 10 ára myndu bera ef þau væru gefin út þann daginn á pari, þ.e. á verðinu 100. Þessir vextir sýna í raun hvaða fjármögnunarkostnaði ríkissjóður stendur frammi fyrir til valinna lokagjalddaga á hverjum degi, og nefnast einnig fastir lánstímavextir ríkisskuldabréfa. Á ensku er þetta þekkt sem „Constant Maturity Treasury (CMT)“.
• Eingreiðsluvextir sem sýna hver ávöxtunarkrafa nýrra ríkisskuldabréfa með engar vaxtagreiðslur væri ef þau væru gefin út þann daginn til fasts lánstíma til 3, 5 og 10 ára. Unnt er að nota þessa vexti m.a. til að núvirða framtíðargreiðsluflæði.

Ofangreindir vextir séu ekki vextir eiginlegra útgefinna ríkisskuldabréfa heldur sýni þeir reiknaða vexti ríkisskuldabréfa, það er vaxtagreiðslubréfa annars vegar og eingreiðslubréfa hins vegar, miðað við ákveðinn fastan lánstíma, byggða á útgefnum íslenskum ríkisskuldabréfum sem skráð eru í Kauphöllinni. Opinber birting þessara vaxta kunni meðal annars að nýtast aðilum á fjármálamarkaði, greiningaraðilum og ríkissjóði og stuðli á hlutlausan og staðlaðan hátt að gagnsæi, ásamt betri samanburði og verðlagningu íslenskra fjármálaafurða.

Birta gögn aftur í tímann fljótlega

Ýmsar leiðir séu færar til að reikna fasta lánstímavexti þar sem byggja þarf á brúun milli ávöxtunarkröfu útgefinna skuldabréfa sem eru með óreglulega lokagjalddaga. Hér sé notast við nýja aðferðafræði en hún sé sambærileg útreikningum á sams konar vöxtum sem birtir eru erlendis. Nánari upplýsingar um fasta lánstímavexti og forsendur útreiknings vaxtanna megi finna á vefsíðu Seðlabankans á eftirfarandi vefsvæði undir fastir lánstímavextir: Vextir

Gögn um vextina nokkur ár aftur í tímann verði birt fljótlega.