Ekki boð­legt að þingið hunsi þjóðar­at­kvæða­greiðslu

Stjórnarskrárfélagið ályktaði á aðalfundi sínum fyrr í mánuðinum að það væri fagnaðarefni að ríkisstjórnin ætlaði að ráðast í stjórnarskrárbreytingar. Er þar vísað í viðtal við Dag B. Eggertsson, þingmann Samfylkingar, þar sem hann segir að mögulega þurfi að breyta ákvæði í stjórnarskrá um að Alþingi hafi síðasta orðið um eigið hæfi og niðurstöðu kosninga. 

Dagur er formaður nefndar sem skoðar viðbrögð við niðurstöðu Mannréttindadómstólsins hvað varðar talningu atkvæða og meðferð kjörgagna í þingkosningum árið 2021. 

Katrín Oddsdóttir, formaður Stjórnarskrárfélagsins segir ekki boðlegt í lýðræðisríki að Alþingi hafi hunsað niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslu um nýja stjórnarskrá allt frá árinu 2012.

„Nú þegar þau eru að horfa til Evrópu og eru að munda sig við það að fá atkvæðagreiðslu um það hvort Ísland eigi að ganga í Evrópusambandið, þá væri það náttúrulega mjög hjákátlegt í ljósi þess að síðasta þjóðaratkvæðagreiðsla sem var framkvæmd á Íslandi árið 2012 er enn þá fullkomlega óafgreidd,“ segir Katrín.

Horfast þurfi í augu við það að langur tími sé liðinn frá því atkvæðagreiðslan fór fram. Þar hafi hins vegar verið spurt hvort ný stjórnarskrá ætti að vera grundvölluð á frumvarpi stjórnlagaráðs.

„En ég held að vissulega þegar tíminn hefur liðið, þá væri hollt að taka þetta upp aftur og fá bara aðkomu almennings að því að ákveða hvernig lokasnyrtingin á þessa stjórnarskrá eigi að vera.“

Hægt væri að heiðra ellefu hundruð ára afmæli Alþingis árið 2030 með því að taka upp nýja stjórnarskrá. Ýmislegt í núgildandi stjórnarskrá sé úrelt og hættulegt og nefnir Katrín forsetakaflann þar sem dæmi.

„Þetta hefur ekki verið lagfært þannig að ef við myndum fá einhvern popúlista sem myndi verða kjörinn hér forseti þá gæti hann því miður virkjað ýmis ákvæði í gildandi stjórnarskrá sem eru bara mjög andlýðræðisleg og hættuleg,“ segir hún.

„Hann gæti gefið fólki heimild til að fara einfaldlega hjá lögum og hann gæti gefið fólki uppreist æru sem situr í fangelsi. Hann gæti sest þingið af.“