Verra að vera í bíl en gangandi í svifrykinu Bjarki Sigurðsson skrifar 16. febrúar 2026 13:10 Hjalti Már Björnsson er formaður Félags lækna gegn náttúruvá. Vísir/Arnar Í mikilli svifryksmengun er betra að fara labbandi í vinnuna en keyrandi, að sögn formanns Félags lækna gegn umhverfisvá. Erlendar rannsóknir sýna að tíðni hjartaáfalla og heilablóðfalla aukist þá daga sem mengun er mikil. Enn mælist svifryksmengun langt yfir heilsuverndarmörkum við helstu umferðargötur Reykjavíkur. Ekkert rykbindiefni er til á landinu og því erfitt að bregðast við menguninni. Krabbameinsvaldandi Hjalti Már Björnsson, formaður Félags lækna gegn umhverfisvá, segir þessa miklu mengun alvarlegra mál en margir geri sér grein fyrir. „Svifrykið sem við búum við hér á höfuðborgarsvæðinu, og sennilegast á Akureyri, þessa dagana í froststillunum er mjög skaðlegt fyrir okkur öll. Þetta eykur tíðnina á hjartaáföllum og heilablóðföllum, þetta er krabbameinsvaldandi og í þessu svifryki eru baneitraðar hárfínar agnir sem eru að berast inn í líkamann og valda okkur heilsutjóni,“ segir Hjalti. Langtímaáhrifin safnast upp Erlendar rannsóknir sýni að tíðni hjartaáfalla og heilablóðfalla aukist þá daga sem svifryksmengun mælist mikil. Þá sé einnig algengt að afleiðingar birtist ekki fyrr en löngu síðar. „Það bendir allt til þess að þetta hafi langvarandi skaðleg áhrif á okkur. Alveg eins og við vitum að þegar einhver er að reykja veldur það ekki krabbameini yfir nóttu en langtímaáhrifin safnast upp. Vísindin benda til þess að nákvæmlega sama eigi við um loftmengunina í borginni í dag,“ segir Hjalti. Verra að vera í bíl Hann segir það verra fyrir viðkvæma að keyra í slíkri mengun en að ganga. „Bílarnir eru þeir sem bera ábyrgð á þessari svifryksmengun. Fólk gleymir því oft að mesti styrkurinn er í umferðaræðunum. Þannig að þeir sem sitja í bílunum í útblæstrinum frá bílnum á undan og í rykinu sem þyrlast upp frá bílunum í kring verða fyrir mestu menguninni,“ segir Hjalti. Loftgæði Reykjavík Akureyri Kópavogur Garðabær Hafnarfjörður Seltjarnarnes Mosfellsbær Umhverfismál Umferð Heilsa Loftslagsmál Bílar Nagladekk Heilbrigðismál Samgöngur Mest lesið Vaktin: Íbúum verulega brugðið og óttast framtíðina í sveitinni Innlent „Þeir skulu ekki halda það að þeir geti drepið mig“ Innlent Slapp vel þegar bíll hennar valt yfir 200 metra niður Bolafjall Innlent Eldur logaði í Stykkishólmi Innlent Horfðu á bílinn velta hring eftir hring niður fjallið Innlent Gríðarlegur fjöldi minka slapp úr búrum sínum Innlent Líkir Tryggingastofnun við handrukkara Innlent „Mér finnst þetta mjög vel gert hjá henni“ Innlent „Við ætlum að fokking lúskra á þeim“ Erlent Gripinn á nánast tvöföldum hámarkshraða Innlent Fleiri fréttir Greinir á um leiðir til að draga úr nikótínneyslu ungmenna Gæsluvarðhald samþykkt yfir Ming Ting „Það er búið að slökkva og húsið er ónýtt“ Gripinn á nánast tvöföldum hámarkshraða Skothljóð og minkafár í Mosfellsdal í beinni Eldur logaði í Stykkishólmi Horfðu á bílinn velta hring eftir hring niður fjallið Hvað er í boði um Verslunarmannahelgina? „Þeir skulu ekki halda það að þeir geti drepið mig“ Slapp vel þegar bíll hennar valt yfir 200 metra niður Bolafjall Hafdís Huld í bæjarstjórastólinn Allir á hlaupum að reyna fanga minka Ráðlagt að hafa garða snyrtilega og stéttir sópaðar þegar fólk er í burtu Veðurspáin að bjarga miðasölu Þjóðhátíðar fyrir horn Segist hafa skipt um skoðun varðandi aðildarviðræðurnar Líkir Tryggingastofnun við handrukkara Níutíu prósent minkanna hafi ekki næstu daga af „Það er bara ekkert sniðugt við þetta“ Minkafár í Mosfellsdal og Þjóðhátíð undirbúin Vaktin: Íbúum verulega brugðið og óttast framtíðina í sveitinni Talið að fleiri þúsund minkar gangi lausir Náttúran verði sett í fyrsta sæti en ekki ræktandinn Bæjarstjórinn hvetur íbúa til að halda dýrum inni í bili Gríðarlegur fjöldi minka slapp úr búrum sínum „Mér finnst þetta mjög vel gert hjá henni“ Drjúgdjúpt að kafa eftir gullkistunni í Kattarauga Viðbrögð Mancel við dómsuppkvaðningu komi ekki á óvart Umfangsmiklar götulokanir í kringum almyrkva Mjólkurhvít mengun í Sauðá Skelfur við Landmannalaugar Sjá meira
Enn mælist svifryksmengun langt yfir heilsuverndarmörkum við helstu umferðargötur Reykjavíkur. Ekkert rykbindiefni er til á landinu og því erfitt að bregðast við menguninni. Krabbameinsvaldandi Hjalti Már Björnsson, formaður Félags lækna gegn umhverfisvá, segir þessa miklu mengun alvarlegra mál en margir geri sér grein fyrir. „Svifrykið sem við búum við hér á höfuðborgarsvæðinu, og sennilegast á Akureyri, þessa dagana í froststillunum er mjög skaðlegt fyrir okkur öll. Þetta eykur tíðnina á hjartaáföllum og heilablóðföllum, þetta er krabbameinsvaldandi og í þessu svifryki eru baneitraðar hárfínar agnir sem eru að berast inn í líkamann og valda okkur heilsutjóni,“ segir Hjalti. Langtímaáhrifin safnast upp Erlendar rannsóknir sýni að tíðni hjartaáfalla og heilablóðfalla aukist þá daga sem svifryksmengun mælist mikil. Þá sé einnig algengt að afleiðingar birtist ekki fyrr en löngu síðar. „Það bendir allt til þess að þetta hafi langvarandi skaðleg áhrif á okkur. Alveg eins og við vitum að þegar einhver er að reykja veldur það ekki krabbameini yfir nóttu en langtímaáhrifin safnast upp. Vísindin benda til þess að nákvæmlega sama eigi við um loftmengunina í borginni í dag,“ segir Hjalti. Verra að vera í bíl Hann segir það verra fyrir viðkvæma að keyra í slíkri mengun en að ganga. „Bílarnir eru þeir sem bera ábyrgð á þessari svifryksmengun. Fólk gleymir því oft að mesti styrkurinn er í umferðaræðunum. Þannig að þeir sem sitja í bílunum í útblæstrinum frá bílnum á undan og í rykinu sem þyrlast upp frá bílunum í kring verða fyrir mestu menguninni,“ segir Hjalti.
Loftgæði Reykjavík Akureyri Kópavogur Garðabær Hafnarfjörður Seltjarnarnes Mosfellsbær Umhverfismál Umferð Heilsa Loftslagsmál Bílar Nagladekk Heilbrigðismál Samgöngur Mest lesið Vaktin: Íbúum verulega brugðið og óttast framtíðina í sveitinni Innlent „Þeir skulu ekki halda það að þeir geti drepið mig“ Innlent Slapp vel þegar bíll hennar valt yfir 200 metra niður Bolafjall Innlent Eldur logaði í Stykkishólmi Innlent Horfðu á bílinn velta hring eftir hring niður fjallið Innlent Gríðarlegur fjöldi minka slapp úr búrum sínum Innlent Líkir Tryggingastofnun við handrukkara Innlent „Mér finnst þetta mjög vel gert hjá henni“ Innlent „Við ætlum að fokking lúskra á þeim“ Erlent Gripinn á nánast tvöföldum hámarkshraða Innlent Fleiri fréttir Greinir á um leiðir til að draga úr nikótínneyslu ungmenna Gæsluvarðhald samþykkt yfir Ming Ting „Það er búið að slökkva og húsið er ónýtt“ Gripinn á nánast tvöföldum hámarkshraða Skothljóð og minkafár í Mosfellsdal í beinni Eldur logaði í Stykkishólmi Horfðu á bílinn velta hring eftir hring niður fjallið Hvað er í boði um Verslunarmannahelgina? „Þeir skulu ekki halda það að þeir geti drepið mig“ Slapp vel þegar bíll hennar valt yfir 200 metra niður Bolafjall Hafdís Huld í bæjarstjórastólinn Allir á hlaupum að reyna fanga minka Ráðlagt að hafa garða snyrtilega og stéttir sópaðar þegar fólk er í burtu Veðurspáin að bjarga miðasölu Þjóðhátíðar fyrir horn Segist hafa skipt um skoðun varðandi aðildarviðræðurnar Líkir Tryggingastofnun við handrukkara Níutíu prósent minkanna hafi ekki næstu daga af „Það er bara ekkert sniðugt við þetta“ Minkafár í Mosfellsdal og Þjóðhátíð undirbúin Vaktin: Íbúum verulega brugðið og óttast framtíðina í sveitinni Talið að fleiri þúsund minkar gangi lausir Náttúran verði sett í fyrsta sæti en ekki ræktandinn Bæjarstjórinn hvetur íbúa til að halda dýrum inni í bili Gríðarlegur fjöldi minka slapp úr búrum sínum „Mér finnst þetta mjög vel gert hjá henni“ Drjúgdjúpt að kafa eftir gullkistunni í Kattarauga Viðbrögð Mancel við dómsuppkvaðningu komi ekki á óvart Umfangsmiklar götulokanir í kringum almyrkva Mjólkurhvít mengun í Sauðá Skelfur við Landmannalaugar Sjá meira