Fær­eyingar tví­stígandi fyrir aðrar kosningarnar á þremur dögum

Kosningum til lögþingsins var flýtt vegna ágreinings innan landsstjórnar Jafnaðarmannaflokks Aksels V. Johannesen lögmanns, Þjóðveldisflokksins og Framsóknar um ýmis mál. Johannesen boðaði til kosninganna rétt áður en Mette Frederiksen, forsætisráðherra Danmerkur, tilkynnti um skyndikosningar í síðasta mánuði.

Núverandi meirihluti í landsstjórninni er fallinn ef marka má skoðanakönnun ríkisfjölmiðilsins KVF frá því fyrr í vikunni. Samkvæmt henni fengju núverandi stjórnarflokkar fjórtán þingsæti. Sautján sæti þarf til að hafa meirihluta á lögþinginu.

Fólkaflokkurinn, hægri íhaldsflokkur, mældist stærstur í könnunni með 27,7 prósent fylgi, níu prósentustigum meira en í síðustu kosningum árið 2022. Miðað við það fengi hann níu þingsæti.

Heilt 21 prósent svarenda sögðust þó ekki hafa gert upp hug sinn um hvaða flokkur yrði fyrir valinu og tólf prósent þeirra sem höfðu ákveðið sig sögðust ekki viss í sinni sök.

Atgervisflótti og öldrun þjóðar

Stóru málin í kosningabaráttunni eru nokkuð tilvistarlegs eðlis og leiða af lýðfræðilegri þróun á eyjunum. Líkt og aðrar vestrænar þjóðir eru Færeyingar teknir að reskjast með tilheyrandi álagi á lífeyriskerfi og hagkerfið.

Þannig samþykkti lögþingið naumlega að hækka eftirlaunaaldur úr 67 árum í 69 en það mætti harðri mótspyrnu hagsmunaaðila.

Á hinum enda rófsins Færeyjar glima einnig við það vandamál að fjörutíu prósent fólks á þrítugsaldri flytur frá eyjanna og einn af hverjum fimm snýr ekki aftur samkvæmt opinberum tölum.

Einhverjir frambjóðendur hafa sett það á oddinn að auðvelda ungu fólkið lífið í Færeyjum. Hátt húsnæðisverð sé þrándur í götu þess að ung fólkt nái að koma undir sig fótunum, að því er segir í fréttaskýringu danska ríkisútvarpsins um kosningarnar.

Spurningarmerki við Suðureyjargöng

Í ljósi alls þessa hefur fyrirhuguð jarðgangaframkvæmd sem á að tengja Suðureyju, syðstu eyju Færeyja við hinar eyjarnar, reynst umdeild.

Kostnaðurinn við göngin er áætlaður um fimm milljarðar danskra króna, jafnvirði um 96 milljarða íslenskra króna. Það er um fimmtungur af vergri landsframleiðslu Færeyja. Margir spyrja sig því hvort Færeyingar hafi bolmagn til þess að ráðast í svo metnaðarfullar framkvæmdir.

Johannesen lögmaður hefur líkt Suðureyjagöngum við Stórabeltisbrúna sem tengir Fjón og Sjáland í Danmörku.

„Þegar hugsað er til langs tíma er þetta ekki vitlaust fjárhagslega.“