Eru grunn­skólar Kópa­vogs að gera börnin okkar að skjáfíklum?

Nýverið gerði ég þau „mistök“ að velta upp áhyggjum um aukna skjáfíkn barna og vakti athygli á hlutverki grunnskóla í þeirri þróun, þá sérstaklega í Kópavogi þar sem spjaldtölvuvæðing grunnskóla hefur farið fram.

Í fjölskyldufríum sér maður þetta skýrt. Börn sitja með skjái frá morgni til kvölds. Í sumum tilfellum eru þessi tæki beinlínis afhent af sveitarfélögum, ætluð til náms, en notuð langt umfram það.

Á sama tíma eiga börn sífellt erfiðara með einbeitingu, skrift, lesskilning og hrakar í hverri PISA könnun á fætur annarri.

Eftir að ég vakti athygli á þessu á samfélagsmiðlum sagði aðili sem vinnur við spjaldtölvuvæðingu að ég væri að bulla og ætti að kynna mér málin betur, í framhaldi sendi hann mér 156 blaðsíðna skýrslu um spjaldtölvuvæðingu Kópavogs. Aðrir varðhundar kerfisins risu einnig á afturlappirnar en það eru þeir sömu og hafa varið skóla án aðgreiningar með kjafti og klóm.

Því miður var ég á leið í 5 klukkutíma flug og hafði því nægan tíma til þess að lesa þessa löngu skýrslu.

Það getur ekki annar verið en að viðkomandi hafi ekki haft trú á því að ég myndi lesa skýrsluna því hún staðfesti allar þær áhyggjur foreldra sem ég vakti athygli á og gott um betur.

Áhugi á lestri minnkar, nemendur segja tækin valda truflun í tímum og ítrekað er hamrað á því að námsárangur sé teygjanlegt hugtak sem megi ekki einskorða við niðurstöður úr samræmdum prófum eða PISA könnunum.

Það ætti því engan að furða að námsárangur sé á niðurleið þegar þetta er hugarfar þeirra sem eiga að meta menntakerfið. Á Íslandi er skólaskylda vegna þess að við teljum mikilvægt að öll börn hljóti viðeigandi menntun. Skýrslan sýndi þó skýrt að það virðist mikilvægara að það sé gaman í skólanum en að mæla námsárangur og að skila börnum undirbúnum fyrir áframhaldandi nám.

Hér er mikilvægt að komi fram að ég tel lítið við kennara að sakast í þessum efnum. Þeir starfa í kerfi þar sem bekkir eru stórir, tungumál mörg og sífellt fleiri nemendur þurfa aukinn stuðning. Í slíkum aðstæðum verður kennsla gríðarlega krefjandi og er augljóst að skóli án aðgreiningar er ekki að virka.

Frá því ég las skýrsluna hef ég rætt við foreldra í Kópavogi sem spurðu börnin sín út í spjaldtölvunotkun í skólanum. Svörin komu mörgum á óvart: margir nemendur eyða töluverðum tíma í leiki sem tengjast ekki náminu og áhorf á YouTube. Þetta er auðvitað óboðlegt.

Miðflokkurinn í Kópavogi tekur hnignandi námsárangri barna alvarlega. Við viljum, í samvinnu við skólana, endurskoða forgangsröðun m.a. með því að minnka skjátíma verulega, taka markvisst á lestrarvandanum, leggja fyrir samræmd próf til að mæla árangur milli skóla, tölulegar einkunnir og gefa kennurum aftur vald á skólastofunni með skýrari aðgreiningu.

Samhliða því teljum við mikilvægt að skólastarfið sé laust við hugmyndafræðilegan áróður. Skólinn á að undirbúa börn fyrir lífið, ekki móta skoðanir þeirra fyrirfram.

Þess vegna viljum við skóla með aðgreiningu þar sem stuðningur er veittur þar sem þörf er á, en félagsleg samvera tryggð eftir því sem hægt er.

Varðhundar kerfisins hafa ekki tekið vel í þessar tillögur en Miðflokkurinn er ekki hræddur við að stuða kerfið. Við höfum leyft þeim sem hafa hæst að stýra hlutunum allt of lengi á Íslandi og er löngu tímabært að menntun barnanna okkar sé sett í fyrsta sæti, ekki hugmyndafræði sem kemur skemmtilega út í skýrslum.

Höfundur er oddviti Miðflokksins í Kópavogi