Erlent

Vilja nú al­þjóð­legt sam­starf um Hormússund

Samúel Karl Ólason skrifar
Donald Trump hefur ítrekað lýst yfir reiði í garð bandalagsríkja Bandaríkjanna fyrir aðstoða ekki við að opna Hormússund á nýjan leik.
Donald Trump hefur ítrekað lýst yfir reiði í garð bandalagsríkja Bandaríkjanna fyrir aðstoða ekki við að opna Hormússund á nýjan leik. AÐ/Matt Rourke

Bandaríkin eru nú að leita til annarra ríkja og biðja um að þau taki þátt í alþjóðlegu samstarfi um að opna Hormússund aftur.

Í skjali sem sent var til sendiráða Bandaríkjanna víðs vegar um heiminn í vikunni segir að samstarf þetta eigi að kallast „Maritime Freedom Construct“, samkvæmt frétt Wall Street Journal. Í skjalinu eru erindrekar Bandaríkjanna hvattir til að þrýsta á ráðamenn annarra ríkja og fá þá til að ganga í þetta samstarf.

Innan þess samstarfs yrði upplýsingum deilt milli ríkja og þau myndu vinna saman að því að beita ráðamenn í Íran þrýstingi og vinna saman á sviði milliríkjasamskipta.

Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, hefur brugðist mjög reiður við því að bandalagsríki Bandaríkjanna í Atlantshafsbandalaginu og önnur ríki hafi ekki komið Bandaríkjamönnum til aðstoðar. Hann hefur gagnrýnt ríki eins og Bretland, Þýskaland og Frakkland harðlega og gefið til kynna að framtíð NATO sé í húfi.

Sjá einnig: Trump segist vera að í­huga að draga saman seglin í Þýska­landi

Það er þrátt fyrir að Bandaríkjamenn höfðu ekkert samráð við þessa bandamenn áður en þeir hófu árásir á Íran.

Harðar deilur um sundið

Um tveir mánuðir eru síðan Bandaríkjamenn og Ísraelar hófu árásir á Íran og hefur Hormússund verið svo gott sem lokað síðan fyrir siglingu olíuflutningaskipa og annarra skipa. Um fimmtungur olíu heims fer um sundið, auk mikils magns af jarðgasi og öðrum mikilvægum vörum og hefur lokunin haft mikil áhrif á hagkerfi heimsins.

Átökin og lokun Hormússunds hafa meðal annars leitt til mikillar hækkunar olíuverðs á heimsvísu.

Sjá einnig: Olían ekki verið dýrari síðan Pútín réðst inn í Úkraínu

Sundið, lokun þess og framtíð hefur spilað stóra rullu í viðræðum Bandaríkjamanna og Írana um það að binda mögulega enda á átökin. Íranir krefjast þess að halda stjórn á sundinu og jafnvel að þeir öðlist rétt til að setja toll á skip sem siglt er þar um.

Viðræðurnar virðast alfarið strandaðar þessa dagana.

Sjá einnig: Byltingarvörðurinn herðir tökin á stjórnartaumunum

Ráðamenn í Íran segjast ætla að halda sundinu lokuðu, með því að leggja tundurdufl og hóta árásum á skip, á meðan ríkinu sé ógnað. Bandaríkjamenn hafa á móti sett Íran í herkví og hafa meinað Írönum að flytja olíu úr landi og er markmiðið að beita ríkið auknum efnahagslegum þrýstingi.

Í gær hótuðu Íranir alvarlegum afleiðingum ef herkvíin yrði ekki fjarlægð. Trump hefur þó sagt að það komi ekki til greina að svo stöddu og er sagður hafa gert ráðgjöfum sínum ljóst að herkvíin gæti varið til langs tíma.

Á fundi varnarmálanefndar fulltrúadeildar Bandaríkjaþings í gær sagði háttsettur yfirmaður varnarmálaráðuneytis Bandaríkjanna að stríðið gegn Íran hefði hingað til kostað um 25 milljarða dala. Það samsvarar um þremur billjónum króna. Það er í fyrsta sinn sem gefið hefur verið til kynna hvað stríðið hefur kostað.


Tengdar fréttir

Áttu langt símtal

Vladimír Pútín Rússlandsforseti og Donald Trump Bandaríkjaforseti ræddu við hvor annan í síma í einn og hálfan tíma.

Furstadæmin yfirgefa OPEC

Ráðamenn í Sameinuðu arabísku furstadæmunum lýstu því yfir í dag að ríkið ætlaði að yfirgefa samtök olíuútflutningsríkja eða OPEC-ríkin svokölluðu. Furstadæmin hafa lengi tilheyrt hópnum og er útlit fyrir að um þungt högg fyrir hann sé um að ræða, á sama tíma og olíuverð hefur hækkað verulega og markaðurinn er í mikilli óvissu vegna átakanna í Mið-Austurlöndum og lokunar Hormússunds.

Fjár­festar halda áfram að minnka stöðu sína í hluta­bréfa­sjóðum

Fjárfestar héldu áfram að selja sig út úr hlutabréfasjóðum í nokkuð stórum stíl í liðnum mánuði á sama tíma og markaðir lækkuðu skarpt eftir stríðsátökin við Persaflóa. Eignir innlendra hlutabréfasjóða hafa ekki verið minni að umfangi frá því á haustmánuðum ársins 2024.

Rússnesk lúxussnekkja fór um Hormús-sund án vandræða

Þrátt fyrir að olíuverð hafi rokið upp og flutningaleiðir raskast eftir að Hormús-sundi var lokað af Írönum og Bandaríkjamenn settu hafnbann á Íran átti rússnesk ofursnekkja ekki í neinum vandræðum með að sigla í gegnum sundið um síðustu helgi.

Merz segir Írani spila með Bandaríkjastjórn

Friedrich Merz, kanslari Þýskalands, sagði í samtali við nemendur í Marsberg í gær að Íranir hefðu leikið á og væru að spila með Bandaríkjamenn. Hann virðist þannig hafa allt aðra sýn á stöðuna en Donald Trump Bandaríkjaforseti, sem hélt því fram um helgina að Bandaríkin hefðu öll spil á hendi.




Fleiri fréttir

Sjá meira


×