Byrgjum brunninn í stað þess að byggja brunna

Að útrýma biðlistum virðist vera vinsælt kosningaloforð þegar kemur að málefnum aldraðra. En sjaldan er talað um það hvernig við ætlum að fara að því að útrýma biðlistum og hvaða biðlistar það eru helst sem þarf að útrýma.

Hvernig útrýmum við biðlistum?

Það er aldrei gaman að heyra að það séu biðlistar í þjónustu sem fólk þarf á að halda en við þurfum að átta okkur á því á hvorum endanum við ætlum að byrja.

Biðlistar inn á hjúkrunarheimili eru langir, eins og margoft hefur verið rætt um í fjölmiðlum undanfarið. En er eina lausnin til þess að útrýma biðlistum að byggja fleiri hjúkrunarheimili? Auðvitað er það hluti af lausninni en við þurfum að setja egginn í fleiri en eina körfu. Ráðast á vandann frá báðum hliðum. Þess vegna er ábyrgð sveitarfélaga mikil þegar kemur að þessu verkefni.

Biðlistar eru ekki náttúrulögmál

Biðlistar verða til vegna þess ramma sem settur er utan um þjónustuna. Við þurfum að skoða hvers konar fyrirkomulag er á inntöku íbúa á hjúkrunarheimili og hvort megi endurskoða það. Við þurfum að skoða hvort við getum með einhverju móti gert þjónustuna sem fólk fær heima skilvirkari. Erum við að nýta vel mannauðinn sem veitir þá þjónustu? Gætum við samþætt betur þessa þjónustu? Þarf sér starfsmann til þess að aðstoða einstaklinga á fætur og annan sem kemur korteri seinna til þess að mæla blóðsykur? Svo kemur þriðja manneskjan eftir hádegi að þrífa? Það svo margt hægt að gera annað en að senda fólk á hjúkrunarheimili. Við þurfum að efla úrræði sem halda fólki virku, bæði líkamlega og félagslega. Ef þörfin minnkar þá minnka biðlistarnir.

Lýðheilsa og forvarnir í fyrirrúmi

Lýðheilsumál er eitthvað sem sjaldan er talað um í samhengi við þessa biðlista-útrýmingu. Ef við ætlum að byrja á réttum enda og útrýma biðlistum fyrir fullt og allt þá þarf að leggja áherslu á lýðheilsu og forvarnir. Byrja þarf að fyrirbyggja þörfina fyrir hjúkrunarheimili löngu áður en fólk er komið á eftirlaun. Byrgjum brunninn í stað þess að byggja brunna! Enginn er yfir það hafinn að endurskoða hluti sem ekki virka. Biðlistar eru mannanna verk alveg eins og hvert annað kerfi innan stjórnsýslunnar. Ef hlutirnir eru ekki að virka þá þarf að rýna þá og skoða hvernig við leysum vandann, til frambúðar.

Sveitafélögin bera mikla ábyrgð

Sveitarfélögin geta dregið úr þörfinni fyrir hjúkrunarheimili með því að stuðla að heilsueflandi samfélagi og góðan heimastuðning. Við í Viðreisn í Kópavogi viljum leggja áherslu á að bæta lífsgæði eldri borgara. Við viljum efla enn frekar starfsemi sem ýtir undir virkni og þátttöku í félagsstarfi. Við viljum samþætta þjónustuna og gera hana skilvirkari og þannig bæta lífsgæði og minnka biðlista.

Höfundur er í 6. sæti Viðreisnar í Kópavogi og er sérfræðingur í öldrunarþjónustu.