Excel sér ekki barnið sem bíður Anna Kristín Jensdóttir skrifar 8. maí 2026 13:40 Það er auðvelt að lofa hagræðingu, en erfiðara að svara því hver missir þjónustuna. Sjálfstæðisflokkurinn mætir enn einu sinni til leiks með sömu gömlu setninguna, ,,Við ætlum að hagræða". Það hljómar saklaust. Jafnvel skynsamlega. Hver vill ekki fara vel með almannafé? En þegar betur er að gáð vantar alltaf það mikilvægasta, svarið við því hver á að borga reikninginn. Hvaða þjónusta verður skert? Hvaða barn bíður lengur eftir stuðningi? Hvaða fatlaði einstaklingur fær ekki þá þjónustu sem hann á rétt á? Hvaða fjölskylda verður skilin eftir? Sjálfstæðismenn tala um yfirbyggingu, rekstur og sparnað eins og velferðarþjónusta sé einhver aukahlutur í samfélaginu. En velferð er ekki yfirbygging. Hún er grunnstoð. Í öðrum bæjarfélgöum þar sem Sjálfstæðismenn búast við sigri heyrist talað um að byrja á hagræðingu í stjórnsýslu og rekstri. Í Reykjavík er tónninn sá sami, minna bákn, lægri gjöld, meiri sparnaður og auðvitað fleiri bílastæði. En Reykjavík þarf ekki stjórnmál sem mæla lífsgæði í fjölda bílastæða. Reykjavík þarf stjórnmál sem spyrja hvort börn fái þjónustu, hvort fatlað fólk geti lifað sjálfstæðu lífi, hvort eldra fólk búi við öryggi og hvort starfsfólk velferðarkerfisins hafi svigrúm til að sinna vinnunni sinni. Það er munurinn á hagræðingastjórn og mannlegri borg. Auðvitað á að fara vel með almannafé. Það á að einfalda kerfi, bæta innkaup, nýta tækni og tryggja að hver króna skili árangri. Þar eiga ábyrgur rekstur og öflug velferð að fara saman. En skilvirkni má aldrei verða dulnefni yfir niðurskurð. Þegar sparnaður bitnar á viðkvæmustu hópunum er hann ekki ábyrgð. Hann er tilfærsla á kostnaði , frá borginni yfir á fjölskyldur, aðstandendur og einstaklinga sem hafa minnst svigrúm til að bera hann. Það er gamla hægri leiðin. Hún lítur vel út í Excel-skjali en illa út í lífi fólks. Því léleg velferð er dýr. Hún kostar í kulnun starfsfólks, lengri biðlista, brotnu trausti og börnum sem fá hjálp of seint. Hún er kostnaður í fólki sem þarf að berjast við kerfið í stað þess að fá stuðning frá því. Miðflokkurinn býður svo upp á enn fátæklegri útgáfu, hávaða, reiði og slagorð. ,,Á móti Borgarlínu,,. ,,Á móti mannréttindastefnu". ..Á móti breytingum". En hvað á að koma í staðinn? Þar verður fátt um svör. Reykjavík þarf ekki meiri neikvæðni. Hún þarf lausnir. Hún þarf frjálslynda og félagslega sýn þar sem fólk er frjálsara vegna þess að þjónustan virkar. Þar sem börn fá stuðning snemma. Þar sem fatlað fólk er ekki aukaatriði í stjórnmálum. Þar sem eldra fólk býr við öryggi. Þar sem húsnæði, samgöngur og velferð eru ekki kostnaðarliðir heldur fjárfesting í lífsgæðum. Þegar Sjálfstæðisflokkurinn talar um sparnað eigum við alltaf að spyrja: Sparnað hjá hverjum? Hjá barninu sem bíður eftir stuðningi? Hjá fatlaða einstaklingnum sem bíður eftir þjónustu? Hjá eldra fólkinu sem þarf heimaþjónustu? Hjá starfsfólkinu sem á að hlaupa hraðar? Hjá fjölskyldunni sem hefur þegar beðið of lengi? Það er ekki framtíðarsýn að telja bílastæði á meðan fólk bíður eftir grunnþjónustu. Sparnaður er ekki stefna. Hagræðing er ekki hugsjón. Og borg er ekki fyrirtæki sem á að hámarka afgang. Borg er samfélag. Og prófsteinninn á gott samfélag er ekki hvernig það þjónar þeim sem þurfa minnst, heldur hvernig það stendur með þeim sem þurfa mest. Höfundur er fötluð kona sem hefur starfað í stjórnsýslunni. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Aðlögun að hverju? Staða Íslands í aðildarferli Evrópusambandsins Ásta Guðrún Helgadóttir Skoðun Jákvæða hliðin á minkamálinu Atli Sævar Guðmundsson Skoðun Já til að sjá er tálsýn Guðmundur Edgarsson Skoðun Ísland og ESB: Horft af brúnni Þorvaldur Gylfason Skoðun Vextir á villigötum Agnar Tómas Möller Skoðun Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson Skoðun Tafla á villigötum Gauti Eggertsson Skoðun Viðvörunarljós í evrópsku atvinnulífi Guðrún Hafsteinsdóttir Skoðun Það sem mamma og pabbi kenndu mér Gréta María Grétarsdóttir Skoðun Hvers vegna erum við enn að reyna að binda hendur fólks? María Gunnarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Innan ESB „mun Ísland stjórna fiskveiðum í Norður-Atlantshafi“ Óli Rúnar Ástþórsson skrifar Skoðun Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson skrifar Skoðun Orð skipta máli Birgitta Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Jákvæða hliðin á minkamálinu Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Viðvörunarljós í evrópsku atvinnulífi Guðrún Hafsteinsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna erum við enn að reyna að binda hendur fólks? María Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Íslenskir kjósendur eða evrópskir embættismenn? Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Tafla á villigötum Gauti Eggertsson skrifar Skoðun Já til að sjá er tálsýn Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Það sem mamma og pabbi kenndu mér Gréta María Grétarsdóttir skrifar Skoðun Byrgjum brunninn áður en barnið dettur ofan í – eflum forvarnir í raun! Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Ísland og ESB: Horft af brúnni Þorvaldur Gylfason skrifar Skoðun Aðlögun að hverju? Staða Íslands í aðildarferli Evrópusambandsins Ásta Guðrún Helgadóttir skrifar Skoðun Umræða um dánaraðstoð krefst mannúðar og varfærni Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Heimurinn bíður ekki eftir Íslandi Birgir Orri Ásgrímsson skrifar Skoðun Leiðrétting vegna greinar um Kristrúnar í breskum hlaðvarpsþætti Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Vextir á villigötum Agnar Tómas Möller skrifar Skoðun Rangfærslurnar standa enn og ekkert að þeim vikið Konráð S. Guðjónsson skrifar Skoðun Hver lygi skapar skuld við sannleikann Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hér eru sex veigamikil rök gegn inngöngu Íslands í Evrópusambandið Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Herskylduhrakspár Haraldar skekkja raunhæfa sýn á varnarmál Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Þegar gögn verða að upplýsingaóreiðu: Nokkrum staðleysum Halldórs Jörgens Olesen svarað Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Sigmar Guðmundsson, Bandaríkin og öryggi Íslands Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Sex ástæður fyrir JÁ-i í ágúst Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Heilbrigt starfsumhverfi Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Ísland í nýrri heimsmynd Dagur Jónsson skrifar Skoðun Fullyrðingar og raunveruleikinn Jón Frímann Jónsson skrifar Skoðun Kristrún Frostadóttir sammála nei-sinnum Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Brestur í manngæsku - ESB og flóttafólk Ari Orrason skrifar Skoðun Þegar líðan stúlkna verður aukaatriði Lilja Benatov Hjartar skrifar Sjá meira
Það er auðvelt að lofa hagræðingu, en erfiðara að svara því hver missir þjónustuna. Sjálfstæðisflokkurinn mætir enn einu sinni til leiks með sömu gömlu setninguna, ,,Við ætlum að hagræða". Það hljómar saklaust. Jafnvel skynsamlega. Hver vill ekki fara vel með almannafé? En þegar betur er að gáð vantar alltaf það mikilvægasta, svarið við því hver á að borga reikninginn. Hvaða þjónusta verður skert? Hvaða barn bíður lengur eftir stuðningi? Hvaða fatlaði einstaklingur fær ekki þá þjónustu sem hann á rétt á? Hvaða fjölskylda verður skilin eftir? Sjálfstæðismenn tala um yfirbyggingu, rekstur og sparnað eins og velferðarþjónusta sé einhver aukahlutur í samfélaginu. En velferð er ekki yfirbygging. Hún er grunnstoð. Í öðrum bæjarfélgöum þar sem Sjálfstæðismenn búast við sigri heyrist talað um að byrja á hagræðingu í stjórnsýslu og rekstri. Í Reykjavík er tónninn sá sami, minna bákn, lægri gjöld, meiri sparnaður og auðvitað fleiri bílastæði. En Reykjavík þarf ekki stjórnmál sem mæla lífsgæði í fjölda bílastæða. Reykjavík þarf stjórnmál sem spyrja hvort börn fái þjónustu, hvort fatlað fólk geti lifað sjálfstæðu lífi, hvort eldra fólk búi við öryggi og hvort starfsfólk velferðarkerfisins hafi svigrúm til að sinna vinnunni sinni. Það er munurinn á hagræðingastjórn og mannlegri borg. Auðvitað á að fara vel með almannafé. Það á að einfalda kerfi, bæta innkaup, nýta tækni og tryggja að hver króna skili árangri. Þar eiga ábyrgur rekstur og öflug velferð að fara saman. En skilvirkni má aldrei verða dulnefni yfir niðurskurð. Þegar sparnaður bitnar á viðkvæmustu hópunum er hann ekki ábyrgð. Hann er tilfærsla á kostnaði , frá borginni yfir á fjölskyldur, aðstandendur og einstaklinga sem hafa minnst svigrúm til að bera hann. Það er gamla hægri leiðin. Hún lítur vel út í Excel-skjali en illa út í lífi fólks. Því léleg velferð er dýr. Hún kostar í kulnun starfsfólks, lengri biðlista, brotnu trausti og börnum sem fá hjálp of seint. Hún er kostnaður í fólki sem þarf að berjast við kerfið í stað þess að fá stuðning frá því. Miðflokkurinn býður svo upp á enn fátæklegri útgáfu, hávaða, reiði og slagorð. ,,Á móti Borgarlínu,,. ,,Á móti mannréttindastefnu". ..Á móti breytingum". En hvað á að koma í staðinn? Þar verður fátt um svör. Reykjavík þarf ekki meiri neikvæðni. Hún þarf lausnir. Hún þarf frjálslynda og félagslega sýn þar sem fólk er frjálsara vegna þess að þjónustan virkar. Þar sem börn fá stuðning snemma. Þar sem fatlað fólk er ekki aukaatriði í stjórnmálum. Þar sem eldra fólk býr við öryggi. Þar sem húsnæði, samgöngur og velferð eru ekki kostnaðarliðir heldur fjárfesting í lífsgæðum. Þegar Sjálfstæðisflokkurinn talar um sparnað eigum við alltaf að spyrja: Sparnað hjá hverjum? Hjá barninu sem bíður eftir stuðningi? Hjá fatlaða einstaklingnum sem bíður eftir þjónustu? Hjá eldra fólkinu sem þarf heimaþjónustu? Hjá starfsfólkinu sem á að hlaupa hraðar? Hjá fjölskyldunni sem hefur þegar beðið of lengi? Það er ekki framtíðarsýn að telja bílastæði á meðan fólk bíður eftir grunnþjónustu. Sparnaður er ekki stefna. Hagræðing er ekki hugsjón. Og borg er ekki fyrirtæki sem á að hámarka afgang. Borg er samfélag. Og prófsteinninn á gott samfélag er ekki hvernig það þjónar þeim sem þurfa minnst, heldur hvernig það stendur með þeim sem þurfa mest. Höfundur er fötluð kona sem hefur starfað í stjórnsýslunni.
Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson Skoðun
Skoðun Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson skrifar
Skoðun Byrgjum brunninn áður en barnið dettur ofan í – eflum forvarnir í raun! Fanný Gunnarsdóttir skrifar
Skoðun Aðlögun að hverju? Staða Íslands í aðildarferli Evrópusambandsins Ásta Guðrún Helgadóttir skrifar
Skoðun Leiðrétting vegna greinar um Kristrúnar í breskum hlaðvarpsþætti Guðmundur Edgarsson skrifar
Skoðun Hér eru sex veigamikil rök gegn inngöngu Íslands í Evrópusambandið Eggert Sigurbergsson skrifar
Skoðun Þegar gögn verða að upplýsingaóreiðu: Nokkrum staðleysum Halldórs Jörgens Olesen svarað Kristinn Sv. Helgason skrifar
Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson Skoðun