Saka tóbaksfyrirtæki um að halda nikótínpúðum að börnum Kjartan Kjartansson skrifar 15. maí 2026 07:52 Nikótínpúðar hafa átt vaxandi vinsældum að fagna. Byrjað var að leggja tóbaksgjald á þá á Íslandi í fyrsta skipti í fyrra. Um þriðjungur íslenskra ungmenna notaði slíka púða samkvæmt norrænni rannsókn sem var birt í fyrra. Vísir/Egill Alþjóðaheilbrigðisstofnunin sakar tóbaksfyrirtæki um að reyna að búa til nýja kynslóð nikótínfíkla með grimmri markaðssetningu á nikótínpúðum gagnvart börnum og ungmennum. Hún varar ríki heims við því apa frjáslynda löggjöf Svía um slíka púða. Sala á nikótínpúðum hefur margfaldast á undanförnum árum og er sú tóbaksvara sem er í örustum vexti samkvæmt nýrri skýrslu WHO um þá. Þetta er fyrsta skýrsla stofnunarinnar um nikótínpúða og áhrif þeirra. Etienne Krug, forstöðumaður forvarna hjá WHO, segir púðana sérhannaða til þess að fólk ánetjist nikótíni. Verja þurfi ungmenni fyrir ágangi tóbaksfyrirtækjanna. Þau beini spjótum sínum að ungu fólki með því að setja sæt bragðefni í púðana, markaðssetja þau grimmt og fá til þess samfélagsmiðlaáhrifavalda. Púðarnir geta innihaldið mikið magn nikótíns og eru því afar ávanabindandi, að sögn sérfræðinga WHO. Þeir geti leitt notendur út í reykingar og hafi sjálfir í för með sér aukna hættu á hjarta- og æðasjúkdómum og geti skaðað heilaþroska hjá ungu fólki. WHO varar sérstaklega við því að tóbaksfyrirtækin noti Svíþjóð og frjálslynda löggjöf þar um nikótínpúða til þess að ýta undir nikótínfíkn. Fyrirtækin hafa vísað til nálgunar Svía sem fyrirmyndar þar sem verulega hafi dregið úr tóbaksreykingum þar, að því er segir í frétt Politico af skýrslu WHO. Ranti Fayokun, vísindamaður hjá WHO, hafnar því að útbreidd nikótínpúðanotkun í Svíþjóð sé ástæða þess að þar hafi náðst árangur gegn reykingum. Notuðu rök tókbaksframleiðenda til að mótmæla banni Svíþjóð er með undanþágur frá takmörkunum sem gilda um nikótínpúða í Evrópusambandinu. Það vinnur nú að því að herða reglur um markaðssetningu og sölu á púðunum. Svíar hafa beitt sér gegn ríkjum sem hafa gengið lengra eins og Frökkum sem bönnuðu sölu púðanna í síðasta mánuði. Kvörtuðu Svíar til framkvæmdastjórnar ESB og sökuðu Frakka um að brjóta gegn grunngildum sambandsins um sameiginlegan markað. Sænska ríkisútvarpið birti umfjöllun í vikunni um að fulltrúa sænskra stjórnvalda hefðu meðal annars notað rök frá tóbaksframleiðendunum sjálfum til þess að mótmæla banninu í Frakklandi. Tóbak Heilbrigðismál Nikótínpúðar Svíþjóð Mest lesið „Erum við að fara að deyja?“ Innlent Mogginn afþakkar framlag Dags B. Innlent Hallast að því að þetta sé einbeittur brotavilji Innlent „Áreiðanlegar upplýsingar“ um að Sindri sé í varðhaldi Innlent Dró sér fé sem gjaldkeri framboðsins Innlent Með um 2,8 milljónir í laun sem bæjarstjóri Innlent Endurbætur kostuðu 415 milljónir: Veggfóður fyrir nítján milljónir og ljós fyrir ellefu Innlent Óvenjuleg fley undan ströndum Reykjavíkur Innlent Íslenskur ofurjeppi á leið í framleiðslu Innlent Réttmæt reiði vegna ofurkjara kjörinna fulltrúa og embættismanna Innlent Fleiri fréttir Vill fá Ísland inn og tólf í viðbót Nýr leki á rússneskum hluta geimstöðvarinnar Danska lögreglan komin með nóg af drukknum börnum Hafði leigutekjur af húsnæði krúnunnar Breyttu fósturvísum af meiri nákvæmni en áður „Menningarleg hnignun“: Bandaríkjastjórn skýtur á Breta vegna Nowak Mette-Marit á biðlista fyrir lungnaígræðslu Segir Kúbu næsta á eftir Íran Repúblikanar unnu kjördæmastríðið „Ekki óttast leiðina út úr þessu stríði“ Hezbollah harðneitar samkomulagi Ísraels og Líbanons Höfuðpaur í Foxtrot hafi skipulagt sprengju- og skotárásir í Noregi Pelley látinn fjúka og óvissa uppi um framtíð 60 mínútna Maður sem tók tíu í gíslingu í Kaliforníu skotinn til bana Týndur í sex daga en komst einn niður af Everest Taívanar líta til Úkraínu og Íran Albanir mótmæla harðlega fyrirhugaðri milljarðamæringaparadís Trump verður að leita samþykkis þingsins fyrir aðgerðum í Íran Samþykkja að koma á vopnahléi Vilja banna rússneska túrista Árásir á Pétursborg á fyrsta degi fjárfestaráðstefnu Pútíns Sami flugmaðurinn skotinn niður yfir Íran og yfir Kúveit Konur meirihluti ráðherra í fyrsta sinn í sögu Danmerkur Mótmæli og átök vegna dauða Henry Nowak Gerðu árásir á eyju í Hormússundi í nótt „Þú værir í fangelsi ef ekki væri fyrir mig“ Steinsofandi þegar drunurnar riðu yfir: „Er þetta kjarnorkusprengja?“ Sundrung í Bretlandi vegna viðbragða lögreglu við drápi á ungmenni Fjarlægja mælitæki sem fylgist með AMOC nærri Íslandi Frítt til tannlæknis, skattalækkanir og gamall stórhátíðardagur endurvakinn Sjá meira
Sala á nikótínpúðum hefur margfaldast á undanförnum árum og er sú tóbaksvara sem er í örustum vexti samkvæmt nýrri skýrslu WHO um þá. Þetta er fyrsta skýrsla stofnunarinnar um nikótínpúða og áhrif þeirra. Etienne Krug, forstöðumaður forvarna hjá WHO, segir púðana sérhannaða til þess að fólk ánetjist nikótíni. Verja þurfi ungmenni fyrir ágangi tóbaksfyrirtækjanna. Þau beini spjótum sínum að ungu fólki með því að setja sæt bragðefni í púðana, markaðssetja þau grimmt og fá til þess samfélagsmiðlaáhrifavalda. Púðarnir geta innihaldið mikið magn nikótíns og eru því afar ávanabindandi, að sögn sérfræðinga WHO. Þeir geti leitt notendur út í reykingar og hafi sjálfir í för með sér aukna hættu á hjarta- og æðasjúkdómum og geti skaðað heilaþroska hjá ungu fólki. WHO varar sérstaklega við því að tóbaksfyrirtækin noti Svíþjóð og frjálslynda löggjöf þar um nikótínpúða til þess að ýta undir nikótínfíkn. Fyrirtækin hafa vísað til nálgunar Svía sem fyrirmyndar þar sem verulega hafi dregið úr tóbaksreykingum þar, að því er segir í frétt Politico af skýrslu WHO. Ranti Fayokun, vísindamaður hjá WHO, hafnar því að útbreidd nikótínpúðanotkun í Svíþjóð sé ástæða þess að þar hafi náðst árangur gegn reykingum. Notuðu rök tókbaksframleiðenda til að mótmæla banni Svíþjóð er með undanþágur frá takmörkunum sem gilda um nikótínpúða í Evrópusambandinu. Það vinnur nú að því að herða reglur um markaðssetningu og sölu á púðunum. Svíar hafa beitt sér gegn ríkjum sem hafa gengið lengra eins og Frökkum sem bönnuðu sölu púðanna í síðasta mánuði. Kvörtuðu Svíar til framkvæmdastjórnar ESB og sökuðu Frakka um að brjóta gegn grunngildum sambandsins um sameiginlegan markað. Sænska ríkisútvarpið birti umfjöllun í vikunni um að fulltrúa sænskra stjórnvalda hefðu meðal annars notað rök frá tóbaksframleiðendunum sjálfum til þess að mótmæla banninu í Frakklandi.
Tóbak Heilbrigðismál Nikótínpúðar Svíþjóð Mest lesið „Erum við að fara að deyja?“ Innlent Mogginn afþakkar framlag Dags B. Innlent Hallast að því að þetta sé einbeittur brotavilji Innlent „Áreiðanlegar upplýsingar“ um að Sindri sé í varðhaldi Innlent Dró sér fé sem gjaldkeri framboðsins Innlent Með um 2,8 milljónir í laun sem bæjarstjóri Innlent Endurbætur kostuðu 415 milljónir: Veggfóður fyrir nítján milljónir og ljós fyrir ellefu Innlent Óvenjuleg fley undan ströndum Reykjavíkur Innlent Íslenskur ofurjeppi á leið í framleiðslu Innlent Réttmæt reiði vegna ofurkjara kjörinna fulltrúa og embættismanna Innlent Fleiri fréttir Vill fá Ísland inn og tólf í viðbót Nýr leki á rússneskum hluta geimstöðvarinnar Danska lögreglan komin með nóg af drukknum börnum Hafði leigutekjur af húsnæði krúnunnar Breyttu fósturvísum af meiri nákvæmni en áður „Menningarleg hnignun“: Bandaríkjastjórn skýtur á Breta vegna Nowak Mette-Marit á biðlista fyrir lungnaígræðslu Segir Kúbu næsta á eftir Íran Repúblikanar unnu kjördæmastríðið „Ekki óttast leiðina út úr þessu stríði“ Hezbollah harðneitar samkomulagi Ísraels og Líbanons Höfuðpaur í Foxtrot hafi skipulagt sprengju- og skotárásir í Noregi Pelley látinn fjúka og óvissa uppi um framtíð 60 mínútna Maður sem tók tíu í gíslingu í Kaliforníu skotinn til bana Týndur í sex daga en komst einn niður af Everest Taívanar líta til Úkraínu og Íran Albanir mótmæla harðlega fyrirhugaðri milljarðamæringaparadís Trump verður að leita samþykkis þingsins fyrir aðgerðum í Íran Samþykkja að koma á vopnahléi Vilja banna rússneska túrista Árásir á Pétursborg á fyrsta degi fjárfestaráðstefnu Pútíns Sami flugmaðurinn skotinn niður yfir Íran og yfir Kúveit Konur meirihluti ráðherra í fyrsta sinn í sögu Danmerkur Mótmæli og átök vegna dauða Henry Nowak Gerðu árásir á eyju í Hormússundi í nótt „Þú værir í fangelsi ef ekki væri fyrir mig“ Steinsofandi þegar drunurnar riðu yfir: „Er þetta kjarnorkusprengja?“ Sundrung í Bretlandi vegna viðbragða lögreglu við drápi á ungmenni Fjarlægja mælitæki sem fylgist með AMOC nærri Íslandi Frítt til tannlæknis, skattalækkanir og gamall stórhátíðardagur endurvakinn Sjá meira